Koalowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Koalowate
Phascolarctidae[1]
Owen, 1839[2]
Koala
Koala
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Podrząd wombatokształtne
Rodzina koalowate
Typ nomenklatoryczny

Phascolarctos de Blainville, 1816

Rodzaje

zobacz opis w tekście

Koalowate[3] (Phascolarctidae) – rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia). Obejmuje kilkanaście gatunków wymarłych oraz jeden współcześnie żyjący, koala, będący nieoficjalnie symbolem kontynentu, który zamieszkuje, spore zwierzę nadrzewne, przypominające małego niedźwiedzia, zamieszkujące wschodnią Australię. W początkach XX wieku polowano na koale dla ich futra. W samym roku 1924 wyeksportowano z Australii 2 mln skórek tego zwierzęcia. Dzięki ścisłej ochronie nie są już zagrożone wyginięciem, są jednak nagminnie trapione kryptokokozą, wywołującą zapalenie mózgu, stawów i płuc. Choroba jest poważna i stanowi dla tych zwierząt zagrożenie. Wywołuje ją grzyb z rodzaju Cryptococcus, którym koale zarażają się prawdopodobnie zjadając niewielkie ilości ziemi. Sądzi się, że praktyka ta w jakiś sposób ułatwia koalom trawienie liści eukaliptusa, który wraz z bukszpanem (Tristania) stanowi ich jedyne pożywienie. Innym czynnikiem mającym ograniczający wpływ na liczebność tych zwierząt jest przenoszona drogą płciową choroba bakteryjna wywoływana przez Chlamydia trachomatis.

Koale, podobnie jak wombaty, mają bardzo wolne tempo przemiany materii. Pozwala im to oszczędnie gospodarować energią. Ta sama właściwość sprawia, że koale poruszają się powoli i mogą być łatwym celem dla drapieżnika lub człowieka. To prawdopodobnie było przyczyną chwilowego załamania liczebności tych zwierząt w I połowie XX wieku.

Koalowate znane są z zapisów kopalnych od górnego oligocenu[4].

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należy jeden występujący współcześnie rodzaj[5][3]:

oraz rodzaje wymarłe:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Phascolarctidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. R. Owen. Outlines of a Classification of the Marsupialia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 7, s. 19, 1839 (ang.). 
  3. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 10. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. a b G.J. Gilbert & S.A. Hocknull. Invictokoala monticola gen. et sp. nov. (Phascolarctidae, Marsupialia), a Pleistocene plesiomorphic koala holdover from Oligocene ancestors. „Journal of Systematic Palaeontology”. 9 (2), s. 328, 2011. DOI: 10.1080/14772019.2010.504079 (ang.). 
  5. S. Jackson: Family Phascolarctidae (Koala). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 400. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  6. K. Black & M. Archer. Nimiokoala gen. nov. (Marsupialia, Phascolarctidae) from Riversleigh, northwestern Queensland, with a revision of Litokoala. „Memoirs of the Queensland Museum”. 41, s. 209, 1997 (ang.). 
  7. M. Woodburne, R. Tedford, M. Archer & N. Pledge: Madakoala, a new genus and two species of Miocene koalas (Marsupialia: Phascolarctidae) from South Australia and a new species of Perikoala. W: M. Archer (red.): Possums and Opossums: Studies in Evolution. Chipping Norton: Surrey Beatty and Sons Pty Ltd, 1987, s. 295. (ang.)
  8. R.A. Stirton, R.H. Tedford & M.O. Woodburne. A new Tertiary formation and fauna from the Tirari Desert, South Australia. „Records of the South Australian Museum”. 15 (3), s. 446, 1967 (ang.). 
  9. M. Archer & Wade. Results of the Ray E. Lemley Expeditions, Part 1. The Allingham Formation and a new Pliocene vertebrate fauna from northern Queensland. „Memoirs of the Queensland Museum”. 17 (3), s. 389, 1976 (ang.). 
  10. R.A. Stirton. A new Koala from the Pliocene Polankarinna fauna. „Records of the South Australian Museum”. 13 (1), s. 72, 1972 (ang.). 
  11. K.H. Black, M. Archer & S.J. Hand. New Tertiary koala (Marsupialia, Phascolarctidae) from Riversleigh, Australia, with a revision of phascolarctid phylogenetics, paleoecology, and paleobiodiversity. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 32 (1), s. 126, 2012. DOI: 10.1080/02724634.2012.626825 (ang.).