Kobylnik (Narocz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Narocz (dawn. Kobylnik)
Kościół św.Andrzeja Apostoła
Kościół św.Andrzeja Apostoła
Państwo  Białoruś
Obwód miński
Wysokość 196 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności

2500
Nr kierunkowy +375-1797
Kod pocztowy 222396
Położenie na mapie obwodu mińskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu mińskiego
Narocz (dawn. Kobylnik)
Narocz (dawn. Kobylnik)
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Narocz (dawn. Kobylnik)
Narocz (dawn. Kobylnik)
Ziemia 54°55′50″N 26°41′11″E/54,930556 26,686389
Portal Portal Białoruś

Kobylnik również Kobylniki (brus.) Кабыльнік/Kabylnik), od 1964 roku pod nazwą Wioska Narocz (biał. вёска Нарач/vioska Narač) – osiedle typu miejskiego na Białorusi położone w rejonie miadziolskim, obwodu mińskiego. Położony w północno-zachodniej części Białorusi, 3 km na północ od jeziora Narocz, przy szosie Miadzioł-Szwakszty, 3 km na południe od Traktu Batorego. Przez Kobylnik przepływa rzeczka Syrmież[1] (miejscowi używają też nazwy Маліноўка/Malinoŭka). Ok. 2,5 tys. mieszkańców (2005).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki w źródłach z XV wieku. Z tego okresu pochodzić miał też pierwszy drewniany kościół katolicki. W Wielkim Księstwie Litewskim w województwie wileńskim, początkowo w powiecie oszmiańskim, później w powiecie święciańskim. W imperium rosyjskim w guberni wileńskiej. W latach 1920–22 wchodził w skład Litwy Środkowej. W II Rzeczypospolitej w powiecie postawskim województwa wileńskiego.

W 1866 r. ludność Kobylnika składała się ze: 190 katolików, 164 żydów, 7 prawosławnych, 6 mahometan (Tatarów) i 5 starowierców. Podobny układ wyznaniowo-narodowościowy zachował się do wybuchu II wojny światowej. Na przełomie czerwca i lipca 1942 roku rozstrzelano kobylnickich Żydów. Po wojnie z miejscowości wyjechała część katolików, jednak mimo napływu ludności prawosławnej w okresie sowieckim, katolicy nadal są najliczniejszą grupą wyznaniową.

Od 1915 r. Kobylnik znajdował się pod okupacją niemiecką i był ostatnią miejscowością przed przyfrontową strefą wysiedleń. Stacjonowało w nim dowództwo niemieckiego XXI korpusu, który brał udział w Bitwie nad jeziorem Narocz w marcu 1916 roku. W drugiej połowie lat 30. powstały nowe inwestycje: szosa Kobylnik–Miadzioł, oraz nowa 7-klasowa szkoła im. Piłsudskiego.

Za II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Kobylnik.

W okresie II wojny światowej mieścił się tam niemiecko-białoruski posterunek policji, którego personel ewakuował się z Kobylnika latem 1943 roku w kierunku Miadzioła. W trakcie ewakuacji kolumna policyjna została rozbita przez oddziały AK w okolicach wsi Mikołcy, nad brzegiem jeziora Narocz. W okresie okupacji niemieckiej K. był wielokrotnie palony przez oddział sowieckich partyzantów Markowa – również po wycofaniu się sił niemiecko-białoruskich. W okresie okupacji hitlerowskiej w Kobylniku zamieszkał kilkunastoletni Rascisłau Łapicki, który w latach 1944-1949 był członkiem i organizatorem antysowieckich organizacji konspiracyjnych w Kobylniku, Miadziole i Smorgoniach. Aresztowany w Kobylniku w grudniu 1949 roku.

Miasteczko ma 36 ulic z 43 km nawierzchni utwardzonych. Bezpośrednie połączenia autobusowe z: Mińskiem, Mołodecznem, Wilnem i Miadziołem. W okresie międzywojennym do Kobylnika dochodziła Święciańska kolej wąskotorowa (z przedłużeniem do Kupy nad samą Naroczą otwartym 5 czerwca 1937 r.), ze Święcian, przez Łyntupy (obie miejscowości w sieci połączeń normalnotorowych). Linia ta już nie istnieje, została rozebrana przez władze sowieckie.

Około 2500 mieszkańców. Wielu tylko sezonowo – latem Kobylnik staje się miejscem odpoczynku wczasowiczów korzystających z pobliskiego (2-4 km od miasteczka) jeziora oraz okolicznych lasów. Liczni młodsi mieszkańcy formalnie zameldowani w Kobylniku, pracują w większych miastach (Mińsk, Mołodeczno, Wilejka), a do Kobylnika wracają tylko na dni świąteczne. Siedziba sielsowietu. Mleczarnia (produkcja masła), wytwórnia napojów, zakład mięsny, szkoła średnia i przedszkole, poczta, kilka sklepów rozmieszczonych wokół d. rynku. wielu mieszkańców pracuje w położonych nad jeziorem Narocz domach wczasowych i sanatoriach.

Murowany neogotycki kościół rzymskokatolicki św. Andrzeja Apostoła (należący do parafii w dekanacie świrskim) budowany w latach 1897-1901 (na miejscu drewnianego kościoła ufundowanego przez Świrskiego w 1651 r.), wraz z drewnianą dzwonnicą z XVIII w. Naprzeciwko w domu parafialnym klasztor karmelitów bosych pw. Matki Bożej Anielskiej. Cerkiew prawosławna św. Ilji (św. proroka Eliasza) z 1881 r. Zabudowa przeważnie drewniana, przy rynku także domy murowane. Na cmentarzu rzymskokatolickim groby żołnierzy niemieckich z okresu I wojny światowej oraz obelisk z orłem poświęcony ich pamięci. Kirkut żydowski, przy ulicy Postawskiej. Na skraju miejscowości, przy drodze na Humieniki, anonimowy nagrobek – według wieści gminnej, mogiła polskich ułanów z okresu wojny polsko-bolszewickiej. Przy kościele symboliczna mogiła Akowców. W 1992 roku na dziedzińcu kościoła w Kobylniku-Naroczy wrocławska Straż Mogił Polskich na Wschodzie uhonorowała pomordowanych Akowców i poległych stalowym krzyżem ze stosowną tablicą opisaną po polsku. Od 2003 roku w Kobylniku działa śpiewający po białorusku zespół rockowy „Da! Bl...” (brus. „Да! Бл...”); album „Paczwara” ("Пачвара")

Przypisy

  1. Syrmież w Słowniku Geograficznym, Tom XI (Sochaczew – Szlubowska Wola) z 1890 r.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Edward Pisarczyk „Wołodyjowski" „Oddział Kmicica". Zeszyty historyczne „Wiano". Zeszyt piąty
  • Сяргей Харэўскі „150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі".

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]