Kobylnik (Białoruś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kobylnik (Narocz))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kobylnik
Ilustracja
Kościół św.Andrzeja Apostoła
Państwo  Białoruś
Obwód miński
Rejon miadzielski
Wysokość 196 m n.p.m.
Populacja (2009)
• liczba ludności

2581
Nr kierunkowy +375-1797
Kod pocztowy 222396
Położenie na mapie obwodu mińskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu mińskiego
Kobylnik
Kobylnik
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Kobylnik
Kobylnik
Ziemia 54°55′50″N 26°41′11″E/54,930556 26,686389
Portal Portal Białoruś

Narocz (do 1964 Kobylnik) (błr. Нарач, Naracz; ros. Нарочь, Narocz) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, 3 km na północ od jeziora Narocz, przy szosie Miadzioł-Szwakszty, 3 km na południe od Traktu Batorego. Przez Kobylnik przepływa rzeczka Syrmież[1] (miejscowi używają też nazwy Malinouka). W 2009 roku liczyło ok. 2,6 tys. mieszkańców. Siedziba sielsowietu.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki w źródłach pochodzą z XV wieku. Z tego okresu pochodzić miał też pierwszy drewniany kościół katolicki. W Wielkim Księstwie Litewskim miejscowość wchodziła w skład województwa wileńskiego, początkowo w powiecie oszmiańskim, później w powiecie święciańskim. W Imperium Rosyjskim leżała w guberni wileńskiej. W latach 1920–22 Kobylnik wchodził w skład Litwy Środkowej. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Kobylnik w powiecie postawskim (do 1926 roku w powiecie święciańskim), w województwie wileńskim.

W 1866 roku ludność Kobylnika składała się z: 190 katolików, 164 żydów, 7 prawosławnych, 6 mahometan (Tatarów) i 5 starowierców. Podobny układ wyznaniowo-narodowościowy zachował się do wybuchu II wojny światowej. Na przełomie czerwca i lipca 1942 roku rozstrzelano kobylnickich Żydów. Po wojnie z miejscowości wyjechała część katolików, jednak mimo napływu ludności prawosławnej w okresie radzieckim, katolicy nadal są najliczniejszą grupą wyznaniową.

Od 1915 roku Kobylnik znajdował się pod okupacją niemiecką i był ostatnią miejscowością przed przyfrontową strefą wysiedleń. Stacjonowało w nim dowództwo niemieckiego XXI korpusu, który brał udział w Bitwie nad jeziorem Narocz w marcu 1916 roku. Podczas I wojny światowej W drugiej połowie lat 30. powstały nowe inwestycje: szosa Kobylnik–Miadzioł, oraz nowa 7-klasowa szkoła im. Piłsudskiego.

W okresie II wojny światowej mieścił się tam niemiecko-białoruski posterunek policji, którego personel ewakuował się z Kobylnika latem 1943 roku w kierunku Miadzioła. W trakcie ewakuacji kolumna policyjna została rozbita przez oddziały AK w okolicach wsi Mikołcy, nad brzegiem jeziora Narocz. W okresie okupacji niemieckiej K. był wielokrotnie palony przez oddział sowieckich partyzantów Markowa – również po wycofaniu się sił niemiecko-białoruskich. W okresie okupacji hitlerowskiej w Kobylniku zamieszkał kilkunastoletni Rascisłau Łapicki, który w latach 1944-1949 był członkiem i organizatorem antysowieckich organizacji konspiracyjnych w Kobylniku, Miadziole i Smorgoniach. Aresztowany w Kobylniku w grudniu 1949 roku.

Obecnie[edytuj]

Miasteczko ma 36 ulic z 43 km nawierzchni utwardzonych. Bezpośrednie połączenia autobusowe z: Mińskiem, Mołodecznem, Wilnem i Miadziołem. W okresie międzywojennym do Kobylnika dochodziła święciańska kolej wąskotorowa (z przedłużeniem do Kupy nad samą Naroczą otwartym 5 czerwca 1937 roku), ze Święcian, przez Łyntupy (obie miejscowości w sieci połączeń normalnotorowych). Linia ta już nie istnieje, została rozebrana przez władze radzieckie.

W Kobylniku działają mleczarnia (produkcja masła), wytwórnia napojów, zakład mięsny, szkoła średnia i przedszkole, poczta, kilka sklepów rozmieszczonych wokół d. rynku. Wielu mieszkańców pracuje w położonych nad jeziorem Narocz domach wczasowych i sanatoriach.

Miejscowość liczy ponad 2500 mieszkańców. Wielu tylko sezonowo – latem Kobylnik staje się miejscem odpoczynku wczasowiczów korzystających z pobliskiego (2-4 km od miasteczka) jeziora oraz okolicznych lasów. Liczni młodsi mieszkańcy formalnie zameldowani w Kobylniku, pracują w większych miastach (Mińsk, Mołodeczno, Wilejka), a do Kobylnika wracają tylko na dni świąteczne.

W Kobylniku znajduje się murowany neogotycki kościół rzymskokatolicki św. Andrzeja Apostoła (należący do parafii w dekanacie miadziolskim) budowany w latach 1897-1901 (na miejscu drewnianego kościoła ufundowanego przez Świrskiego w 1651 r.), wraz z drewnianą dzwonnicą z XVIII wieku. Naprzeciwko w domu parafialnym mieści się klasztor karmelitów bosych pw. Matki Bożej Anielskiej. W miejscowości znajduje się też Cerkiew prawosławna św. Ilji (św. proroka Eliasza) z 1881 roku. Dominuje zabudowa drewniana, przy rynku także domy murowane.

Na cmentarzu rzymskokatolickim znajdują się groby żołnierzy niemieckich z okresu I wojny światowej oraz obelisk z orłem poświęcony ich pamięci. Kirkut żydowski znajduje się przy ulicy Postawskiej. Na skraju miejscowości, przy drodze na Humieniki, znajduje się anonimowy nagrobek – według wieści gminnej, mogiła polskich ułanów z okresu wojny polsko-bolszewickiej[2]. Przy kościele symboliczna mogiła Akowców. W 1992 roku na dziedzińcu kościoła w Kobylniku wrocławska Straż Mogił Polskich na Wschodzie uhonorowała pomordowanych akowców i poległych stalowym krzyżem ze stosowną tablicą opisaną po polsku[3]. Od 2003 roku w Kobylniku działa śpiewający po białorusku zespół rockowy „Da! Bl...” (błr. „Да! Бл...”).

Dwór Świętorzeckich[edytuj]

Dwór został zbudowany około 1840 roku. Wokół niego znajdował park, budynek gospodarczy, młyn wodny, sady i browar. Po agresji ZSRR na Polskę we dworze mieścił się szpital, podczas okupacji niemieckiej magazyn wełny. W 1943 roku dwór został spalony przez partyzantów. Do dzisiaj zachował się browar z 1845 roku i kamienny świren.

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. Syrmież w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XI (Sochaczew – Szlubowska Wola) z 1890 r.
  2. [OSR] Cmentarze i pomniki walk o utrwalenie granic (1918-21r.) : Narocz (Нарач), www.rowery.olsztyn.pl [dostęp 2016-04-24].
  3. Polacy Mińska oddali hołd Rodakom, poległym za Niepodległą Polskę, Związek Polaków na Białorusi [dostęp 2016-04-19] (pol.).

Bibliografia[edytuj]

  • Edward Pisarczyk „Wołodyjowski” „Oddział Kmicica”. Zeszyty historyczne „Wiano”. Zeszyt piąty
  • Сяргей Харэўскі „150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі”.

Linki zewnętrzne[edytuj]