Koczkodanek błotny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Koczkodan błotny)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koczkodanek błotny
Allenopithecus nigroviridis[1]
(Pocock, 1907)
Koczkodanek błotny w Lincoln Park Zoo, Chicago (Stany Zjednoczone)
Koczkodanek błotny w Lincoln Park Zoo, Chicago (Stany Zjednoczone)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Nadrodzina koczkodanowce
Rodzina koczkodanowate
Podrodzina koczkodany
Rodzaj koczkodanek
Gatunek koczkodanek błotny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Koczkodanek błotny[3], koczkodan błotny[4] (Allenopithecus nigroviridis) – gatunek małpy wąskonosej z rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae), zamieszkujący bagienne lasy w pobliżu rzek. Prowadzą głównie nadrzewny tryb życia[5]. Można je spotkać w Kongo i Demokratycznej Republice Konga.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisany naukowo przez R. I. Pococka w 1907 roku na łamach czasopisma Proceedings of the Zoological Society of London pod nazwą Cercopithecus nigroviridis[6]. Jako miejsce typowe autor wskazał górny bieg rzeki Kongo w Demokratycznej Republice Konga[6]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Allenopithecuskoczkodanek[3], utworzonego przez H. Langa w 1923 roku[7].

Gatunek typowy: Cercopithecus nigroviridis Pocock, 1907

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa jest połączeniem nazwiska J. A. Allena, amerykańskiego ornitologa i systematyka oraz greckiego słowa πίθηκος píthēkos – „małpa”[7]. Epitet gatunkowy jest połączeniem słów z łaciny: niger – „czarny” oraz viridis – „zielony” (virere – „być zielonym”).

Rozmiary i tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Koczkodan błotny w Oregońskim zoo, Stany Zjednoczone

Zamieszkujący bagienne lasy w pobliżu rzek. Potrafią dobrze pływać, a w razie niebezpieczeństwa nurkują. Żyją w stadach liczących do 40 osobników[8] Dorosłe samce osiągają długość ciała ok. 48 cm, a dorosłe samice ok. 41 cm. Dorosłe samice osiągają masę ciała ok. 3,5 kg[9].

Odżywiają się głównie owocami, jedzą też owady, a także liście[10].

Komunikują się ze sobą nawoływaniami, gestami i dotknięciami[8]. Naturalnymi wrogami dla nich są m.in.: wojownik wspaniały, duże węże, szympans karłowaty. Giną również z rąk ludzi zabijane dla mięsa[10].

Średnia ich życia to 20 lat[5].

Przypisy

  1. Allenopithecus nigroviridis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Oates, J.F. & Groves, C.P. 2008. Allenopithecus nigroviridis. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-04]
  3. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 44. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 133, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  5. a b Allenopithecus nigroviridis, Allen's swamp monkey (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, University of Michigan, Museum of Zoology. [dostęp 11 marca 2010].
  6. a b R. I. Pocock. A monographic revision of monkeys of the genus Cercopithecus. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1907, s. 739, 1907 (ang.). 
  7. a b H. Lang. A new genus of African monkey, Allenopithecus. „American Museum Novitates”. 87, s. 1, 1923 (ang.). 
  8. a b Sally Morgan: Atlas gatunków zagrożonych. Warszawa: Arkady, 2008. ISBN 978-83-213-4540-6.
  9. CALLEN'S SWAMP MONKEY - BIOLOGY AND FIELD DATA (ang.). (On-line), GUENONS - Management Guidelines for the Welfare of Zoo Animals. [dostęp 11 marca 2010].
  10. a b Allen's Swamp Monkey (ang.). (On-line), Saint Louis Zoo. [dostęp 11 marca 2010].