Kodeks Boturini

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fragment Kodeksu Boturini

Kodeks Boturini – średniowieczny dokument opisujący historię Azteków-Chichimeków przed przybyciem konkwistadorów hiszpańskich.

Pochodzenie[edytuj]

Pochodzenie i datowanie manuskryptu nie jest do końca pewne. Prawdopodobnie powstał w pobliżu Tenochtitlán. Nie którzy skłaniają się do daty 1521-1540. Dowodem na to ma być namalowane drzewo na stronie trzeciej posiadające wyraźne cechy europejskie. W całym dokumencie nie ma jednak żadnych innych tego typu naleciałości.

Pierwotnym właścicielem był Włoch Lorenzo Boturini Benaducci (17021751), od którego kodeks wziął swoją nazwę.

Opis[edytuj]

Kodeks Boturini mówi o prehistorii ludu Mexico na wyspie Aztlan, ich wędrówce przez centralny Meksyk, o walkach i klęskach poniesionych z ręki króla Coxoxtli i niewoli u Colhuan, aż po przybycie do Chapultepec (1168-1355) Manuskrypt został napisany na paskach kory drzewa figowego (amatl), o wymiarach 19 cm na 549 cm długości. Złożona jest w formie akordeonu o stronach przeciętnie 24 cm. Całość daje 24 strony.

Liczby w kodeksie są namalowane czarnym atramentem a daty kolorem czerwonym. W całym kodeksie nie występują żadne inne barwy. Styl przedstawienia dat jest podobny do innych kodeksów Azteckich tj. w regularny schludny sposób, a przedstawione postacie, znaki miejsc i inne symbole charakteryzują się uproszczoną stenografią. Cechą odróżniającą od innych znanych manuskryptów jest pozostawienie dużej przestrzeni na stronach. W innych kodeksach strony są gęsto zapełnione rozmaitymi symbolami, postaciami i znakami. Taki układ Kodeksu Boturini skłania dzisiejszych badaczy (Karl Young, Donald Robertson) do wniosku, iż kodeks miał przeznaczenie podręcznika dla początkowych uczni nie władających dobrze symboliką i sztuką pisania. Każda osoba, data, imiona są z sobą powiązane i nawzajem oddziałują na siebie. Większość stron zawiera kolumny dat posegregowane w czterech lub pięciu grupach w zależności czy dotyczą religii czy kosmologii.

Strona z Kodeksu Boturini

Ciekawym zabiegiem autora jest przedstawienie odcisków stóp na poszczególnych kartach mających nadawać kierunek wędrówki Azteków, co pozwala na związanie całej księgi w jedną jednolitą treść. W wielu pismach prekolumbijskich odciski stóp symbolizują boga Huitzilopochtli, który kierował lud Mexica w ich wędrówce.

Kodeks Boturini jest niekiedy nazywany "Tira de la Perigrinacion" (hiszp. Wstęga Wędrówki) lub "del Tira Museo"

Publikacje[edytuj]

Na temat Kodeksu Boturini napisano wiele opracowań i w wielu pracach wspomina się o nim. Do najważniejszych należą:

  • Jose Fernando Ramirez, Cuadro Historico-geroglifico de la Peregrinacion de los Tribus Aztecas . . . (No. 2). Imprenta de Jose Mariano Fernandez de Lara, Meksyk, 1858.

Praca na podstawie której powstało większość poniższych opracowań.

  • Paul Radin, The Sources and Authenticity of the History of the Ancient Mexicans. University of California Publications in Archaeology and Ethnology, 17 (1), Berkeley, 1920.
  • Juan de Trovar, Codice Ramirez. Editorial Leyenda, Meksyk, 1944.
  • Donald Robertson, Mexican Manuscript Painting of the Colonial Period. Yale University Press, New Haven, 1959.
  • Fray Bernardino de Sahagun, The Florentine Codex. C. Dibble & J.O. Anderson eds & trans. School of American Research, Santa Fe & University of Utah, Salt Lake City, 1950-1969. 11 vols.
  • Libreria Echaniz , Tira de la Perigrinacion Mexica. Meksyk, 1964.
  • Jose Corona Nuńez, "Explicacion del Codice Boturini," in Antiguedades de Mexico, Vol. II. Secretaria de Hacienda y Credito Publico, Meksyk, 1964.
  • Burr Cartwright Brundage A Rain of Darts. U. of Texas Press, Austin, 1972.
  • Nigel Davies, The Aztecs. U. of Oklahoma Press, Norman, 1973.
  • Anales de Tlateloco. Heinrich Berlin, ed. i tłumaczenie Ediciones Rafael Porrua, Meksyk, 1980.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]