Koendu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koendu
Coendou[1]
Koendu brazylijski (Coendou prehensilis)
Koendu brazylijski (Coendou prehensilis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd jeżozwierzowce
Infrarząd jeżozwierzokształtne
Rodzina ursonowate
Rodzaj koendu (Coendou)
Lacépède, 1799
Gatunki
  • C. baturitensis
  • C. bicolor
  • C. nycthemera
  • C. prehensilis
  • C. rothschildi
  • C. speratus

Koendu[2] (Coendou) – rodzaj gryzonia z rodziny ursonowatych (Erethizontidae)[3][2].

Nazwa zwyczajowa[edytuj]

We wcześniejszej polskiej literaturze zoologicznej nazwa „koendu” była używana do oznaczania gatunku Coendou prehensilis[4]. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi nadano nazwę koendu brazylijski, rezerwując nazwę koendu dla rodzaju tych ursonowatych[2].

Charakterystyka[edytuj]

Cechą wyróżniającą koendu są ich chwytne ogony. Modyfikacja przednich i tylnych  stóp umożliwiła im chwytanie, dzięki czemu zwierzę to stało się znakomitym wspinaczem zaadaptowanym do życia na drzewach[5]. Koendu żywią się liśćmi, pędami, owocami, korą, korzeniami i pąkami, bywają również szkodnikami upraw plantacji[5]. Koendu wydają odgłosy przypominające dziecko, by komunikować się w obrębie swojego gatunku. Młode rodzą się pokryte miękkimi włosami, które twardnieją z wiekiem. Dorosłe poruszają się powoli, a w momencie zagrożenia zwijają się w kulkę. Zwierzęta te dożywają maksymalnie 27 roku życia[6].

Gatunki[edytuj]

Do rodzaju należą następujące gatunki

Część autorów wydziela też z gatunku C. bicolor odrębny gatunek Coendou quichua[8]. Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Vossa, Hubbard i Jansę (2013) wykazała, że gatunki te nie tworzą kladu, do którego nie należałyby także gatunki z rodzajów Echinoprocta i Sphiggurus; według tej analizy także gatunki tradycyjnie zaliczane do rodzaju Sphiggurus nie tworzą kladu, do którego nie należałyby też gatunki z rodzajów Coendou i Echinoprocta. Na tej podstawie autorzy zsynonimizowali rodzaje Echinoprocta i Sphiggurus z rodzajem Coendou, przenosząc zaliczane do nich gatunki do tego ostatniego rodzaju[8].

Przypisy

  1. Coendou, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Coendou. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 10 listopada 2008]
  4. a b Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  5. a b VeraV. Gorbunova VeraV., Michael J.M. J. Bozzella Michael J.M. J., AndreiA. Seluanov AndreiA., Rodents for comparative aging studies: from mice to beavers, „AGE”, 2-3, 25 czerwca 2008, s. 111–119, DOI10.1007/s11357-008-9053-4, ISSN 0161-9152, PMID19424861, PMCIDPMC2527635 [dostęp 2016-03-21] (ang.).
  6. Nowak, RonaldR. M RonaldR., Walker's Mammals of the World, „The Johns Hopkins University Press”, 1999, ISBN 0801857899.
  7. Antonio Rossano Mendes Pontes, José Ramon Gadelha, Éverton R. A. Melo, Fabrício Bezerra de Sá, Ana Carolina Loss, Vilacio Caldara Junior, Leonora Pires Costa i Yuri L. R. Leite. A new species of porcupine, genus Coendou (Rodentia: Erethizontidae) from the Atlantic forest of northeastern Brazil. „Zootaxa”. 3636 (3), s. 421-438, 2013. DOI: 10.11646/zootaxa.3636.3.2 (ang.). 
  8. a b Robert S. Voss, Caldonia Hubbard i Sharon A. Jansa. Phylogenetic relationships of New World porcupines (Rodentia, Erethizontidae): implications for taxonomy, morphological evolution, and biogeography. „American Museum Novitates”. 3769, s. 1-36, 2013 (ang.).