Kokoszki (Gdańsk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kokoszki
Dzielnica Gdańska
Ilustracja
Panorama Kokoszek
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miasto Gdańsk
W granicach Gdańska 1 stycznia 1973[1]
Zarządzający Edyta Peplińska, Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy
Powierzchnia 19,94 km²
Populacja (2019)
• liczba ludności

9693[2]
• gęstość 486 os./km²
Plan
Plan
Położenie na mapie Gdańska
Mapa konturowa Gdańska, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kokoszki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Kokoszki”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Kokoszki”
Ziemia54°21′35″N 18°29′37″E/54,359722 18,493611
Portal Polska
Stacja kolejowa Gdańsk Kokoszki i zakłady PB Kokoszki – Wytwórnia Elementów Prefabrykowanych
Kokoszki

Kokoszki (kaszb. Kòkòszczi, niem. Kokoschken, dawniej Kokoszkowy)[3]dzielnica administracyjna w Gdańsku, położona na zachodzie miasta. Ma charakter mieszkaniowo-przemysłowy.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Kokoszki są najdalej wysuniętą na zachód dzielnicą Gdańska. Od północy graniczą z Matarnią, od wschodu z Jasieniem, od południa z gminą wiejską Kolbudy, od zachodu z gminą miejsko-wiejską Żukowo. Dzielnica leży na Pojezierzu Kaszubskim.

Obszarem dzielnicy prowadzą turystyczne szlaki Wzgórz Szymbarskich i Kartuski.

Przy ul. Smęgorzyńskiej rośnie powołany na pomnik przyrody w 2011 roku dąb szypułkowy o obwodzie 405 cm[4]. W lesie pomiędzy ul. Gostyńską/Goplańską a ul. Tuchomską rośnie buk zwyczajny o obwodzie 368 cm objęty ochroną w 2018 roku[5].

 Osobny artykuł: Pomniki przyrody w Gdańsku.

Podjednostki[edytuj | edytuj kod]

Do dzielnicy Kokoszki należą następujące jednostki terytorialne:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kokoszki są notowane w źródłach dopiero w XVI wieku, z właścicielami Werdenami. Najpierw jako Kokoszka, Burggrafin, od XVII wieku w dzisiejszej postaci Kokoszki. Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie gdańskim województwa pomorskiego[6]. Pod koniec XIX wieku pojawia się forma Kokoszkowy, Niemcy pisali Kokoschken[7].

Przy ulicy Stokłosy został ulokowany folwark i szkoła[7].

W latach 1920–1939 Kokoszki znajdowały się na granicy Polski z Wolnym Miastem Gdańsk. Dla upamiętnienia tego faktu rondo na skrzyżowaniu ulicy Kartuskiej i Otomińskiej od 2016 roku nosi nazwę Rondo Graniczne Wolne Miasto Gdańsk – Rzeczpospolita Polska (1920–1939)[8].

Podczas niemieckiej okupacji od 1941 wprowadzona została sztuczna nazwa (bez powiązania historycznego) – Klein Bessa.

Od połowy 1942 istniała tu filia obozu koncentracyjnego Stutthof. Obóz znajdował się naprzeciw dworca kolejowego Gdańsk Kokoszki[7].

W 1945 miejsce walk niemiecko-radzieckich. W ich toku zestrzelone zostały samoloty Ił-2 i He-111, wydobyte z 2018[9][10].

W 1988 został założony niewielki cmentarz przy miejscowej parafii katolickiej. Na jego terenie zostały pochowane ludzkie szczątki, odnalezione przy pracach ziemnych na terenie przyległym do obozu koncentracyjnego w Kokoszkach[11].

Od początku XXI wieku następuje wzrost roli Kokoszek jako centrum przemysłowo-logistycznego. Znajdują się tutaj m.in. Park Przemysłowo-Technologiczny Maszynowa, centra dystrybucyjne Jeronimo Martins i International Paper (wcześniej pod nazwą Weyerhaueser) oraz firmy wytwarzające prefabrykaty, baterie, akumulatory, puzzle i artykuły dla zwierząt[12].

W 2021 ogłoszono przetarg na budowę w rejonie ulic Kartuskiej, Stokłosy i Bysewskiej zbiornika retencyjnego "Kartuska" wraz z odpływem do potoku Strzelniczka[13].

Ul. Kartuska, miejsce katastrofy autobusu oraz pamiątkowa płyta i krzyż

Katastrofa autobusu[edytuj | edytuj kod]

2 maja 1994 roku, w Kokoszkach, wydarzyła się największa katastrofa drogowa w historii polskiej komunikacji. W autobusie, który uderzył w drzewo, zginęły 32 osoby, a 43 zostały ranne.

Komunikacja i transport[edytuj | edytuj kod]

Drogi krajowe[edytuj | edytuj kod]

Przez Kokoszki biegnie Obwodnica Trójmiasta, która jest fragmentem drogi ekspresowej nr 6 oraz ulica Kartuska, która jest częścią drogi krajowej nr 7[14].

Ulice te krzyżują się na węźle Karczemki znajdującym się na terenie dzielnicy[14].

Kolej[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Kolej w Gdańsku.

Na terenie dzielnicy znajduje się nieczynna w ruchu pasażerskim stacja węzłowa Gdańsk Kokoszki. Przez stację przechodziły dwie normalnotorowe linie kolejowe: linia kolejowa Gdańsk Wrzeszcz - Stara Piła i linia kolejowa Kokoszki – Gdańsk Osowa. Obecnie przejezdny jest tylko kierunek do Starej Piły, używany jeszcze w ruchu towarowym. Na stacji znajduje się lokomotywownia[15].

Autobusy[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Autobusy w Gdańsku.

Ulicą Kartuską przejeżdża większość autobusów regionalnych kursujących z Gdańska w kierunku powiatów: kartuskiego, kościerskiego, chojnickiego i bytowskiego[16].

Przez Kokoszki kursują autobusy miejskie linii 126, 157, 167, 168, 267 i 268[17].

Rada Dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

W Radzie Dzielnicy zasiada 15 radnych. W kadencji 2019–2024[18][19]:

  • Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy – Edyta Peplińska
  • Przewodnicząca Rady Dzielnicy – Elżbieta Pogońska

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 325
  2. BIP - Urząd Miejski w Gdańsku, bip.gdansk.pl [dostęp 2020-04-28].
  3. Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (​ISBN 83-60437-22-X​) (​ISBN 978-83-60437-22-3​)
  4. Uchwała nr XIV/194/11 Rady Miasta Gdańska z dnia 30 czerwca 2011r. w sprawie uznania drzewa za pomnik przyrody. [dostęp 15-06-2014].
  5. Uchwała nr LI/1509/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody.. [dostęp 31-05-2018].
  6. Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w. : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 90.
  7. a b c Historia: Kokoszki
  8. Katarzyna Moritz: Wolne Miasto Gdańsk będzie miało swoje rondo. 2016-11-08. [dostęp 2016-11-09].
  9. Szczątki niemieckiego samolotu z okresu wojny w stawie w Kokoszkach
  10. W Gdańsku odnaleziono szczątki niemieckiego bombowca
  11. Cmentarz Parafialny w Kokoszkach. zdiz.gda.pl.
  12. Kokoszki. Dawne wsie i park przemysłowy
  13. Gdańsk szykuje kolejny zbiornik retencyjny. Ruszył przetarg na zaprojektowanie obiektu w Kokoszkach
  14. a b Mapa: podział Gdańska na dzelnice
  15. Kokoszki, www.kolej.one.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  16. Rozkład jazdy pks na przystanku Gdańsk, gm. M. Gdańsk rozkład jazdy » e-podroznik.pl, tel.: 703 402 802, www.e-podroznik.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  17. http://www.ztm.gda.pl/img/autobus.pdf
  18. Składy Rady Dzielnicy, kokoszki.org [dostęp 2019-07-10] (pol.).
  19. Składy Rady Dzielnicy, gdansk.pl [dostęp 2019-12-15] (pol.).