Kolczakowate (gryzonie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy rodziny gryzoni. Zobacz też: Kolczakowate (grzyby).
Kolczakowate
Echimyidae[1]
Gray, 1825
Kolcozbrojnik nagoogonowy (Hoplomys gymnurus)
Kolcozbrojnik nagoogonowy (Hoplomys gymnurus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd jeżozwierzowce
Infrarząd jeżozwierzokształtne
Nadrodzina Octodontoidea
Rodzina kolczakowate
Podrodziny

Kolczakowate[2], dawniej: kolczaki (Echimyidae) – rodzina ssaków z rzędu gryzoni wyglądem zewnętrznym zbliżonych do myszowatych. Występują w Ameryce Południowej. Prowadzą naziemny lub nadrzewny tryb życia. Jednym z przedstawicieli jest występujący w Gujanie kolczakowiec kajeński (Proechimys guyannensis).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Kolczakowate są gryzoniami o średniej wielkości[3], ale w stosunku do innych przedstawicieli południowoamerykańskich jeżozwierzokształtnych są małe. Długość 8–50 cm. Korpus kształtu szczurzego, średniej wielkości oczy. Ogon ma długość mniej więcej połowy wymiaru ciała. Przednie łapy mają 4 funkcjonalne palce, a tylne 5. W zależności od gatunku i przystosowania palce i pazury są wykształtowane w różny sposób. Uzębienie ma układ: 1 / 1, 0 / 0, 1 / 1, 3 / 3 = 20

Kolczakowate zajmują różne siedliska. Niektóre z nich są w pełni nadrzewne, prawdopodobnie nigdy nie schodzą z wierzchołków drzew. Inne prowadzą życie w norach, lub buszują w poszyciu leśnym. Pożywienie kolczakowatych – również w zależności od gatunku – stanowić mogą zarówno pędy bambusa, owoce, liście, kora, jak i owady.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do kolczakowatych zaliczane są podrodziny[2][4]:

Z analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Fabre’a i współpracowników (2014) wynika, że powyższe podrodziny nie tworzą kladu, do którego nie należałyby także hutiowate (Capromyidae); na tej podstawie autorzy włączyli hutiowate do kolczakowatych, nadając im rangę podrodziny Capromyinae[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Echimyidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 293–296. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. University of Michigan Museum of Zoology.
  4. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Echimyidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 23 listopada 2009]
  5. Pierre-Henri Fabre, Julia T. Vilstrup, Maanasa Raghavan, Clio Der Sarkissian, Eske Willerslev, Emmanuel J.P. Douzery i Ludovic Orlando. Rodents of the Caribbean: origin and diversification of hutias unravelled by next-generation museomics. „Biology Letters”. 10 (7), s. 20140266, 2014. DOI: 10.1098/rsbl.2014.0266 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.