Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Distinctive emblem for cultural property.svg 109/ZN/56 z dnia 19.12.1956
kolegiata, kościół farny
Ilustracja
Jasielska kolegiata
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Jasło
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Wniebowzięcia NMP w Jaśle
kolegiata od 2011
Wezwanie Wniebowzięcia NMP
Położenie na mapie Jasła
Mapa lokalizacyjna Jasła
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Położenie na mapie powiatu jasielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jasielskiego
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
Ziemia49°44′50″N 21°28′34″E/49,747222 21,476111
Wnętrze jasielskiej kolegiaty

Kolegiata pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Jaśle – najstarszy zabytkowy kościół rzymskokatolicki w Jaśle; wzniesiony w stylu gotyckim w 1446 lub najpóźniej w 1479 roku, od 2011 roku w randze kolegiaty. Przez stulecia pełnił funkcję kościoła farnego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynek został zbudowany z kamienia w stylu gotyckim w XV wieku, najpewniej w 1446 roku. Kościół był wielokrotnie niszczony, przez co zatracił swoje pierwotne cechy obronne. Niemal doszczętnie zniszczony w czasie II wojny światowej. Dzięki staraniom Głównego Konserwatora Zabytków inż. arch. Jana Zachwatowicza został odbudowany i regotyzowany. Podlega zainteresowaniu historyków i znawców sztuki od końca XIX wieku. Wpisany po raz pierwszy do rejestru zabytków w 1935 roku. Po okresie wojen kościół był trzykrotnie remontowany.

Historia powojenna[edytuj | edytuj kod]

W latach 60. kościół zakupił nowe organy, wykonano także nowe malowanie ścian oraz nowe ołtarze w stylu ludowym według projektu artysty rzeźbiarza Jerzego Bandury. Ołtarz główny przedstawiał scenę Wniebowzięcia Matki Boskiej. Ołtarz z lewej strony poświęcony był św. Józefowi, z prawej zaś Jezusowi Chrystusowi ukrzyżowanemu. Następnie zamontowano nową chrzcielnicę i ambonę. Po zakończeniu II Soboru Watykańskiego (1962-65) stół ofiarny przeniesiono przed ołtarz. Od tego czasu ambona nie jest wykorzystywana. Później sukcesywnie wykonano boazerie z nowymi konfesjonałami i stacje Drogi Krzyżowej. Wykonano też witraże najpierw w oknach prezbiterium. Wtedy też ułożono drogę z betonowych kostek sześciokątnych wokół kościoła. Pod koniec lat 60-tych XX wieku władze miasta wykonały też asfaltowanie ulic na Targowicy w tym ulicy Cmentarnej. Wtedy też dokonano remontu ówczesnej Kaplicy Gimnazjalnej. W roku 1959 kościół zakupił od właścicieli sąsiedniej kamienicy (Rynek 14) plac i ogród. Zgodnie z zaleceniem biskupa ówczesny proboszcz ks. Stanisław Dudziński planował rozbudowę kościoła aż do dzwonnicy, ale władze miasta i konserwator zabytków nie wyraziły na nią zgody. Około 1970 roku miał miejsce pożar zakrystii, po którym wykonano jej odnowę i przebito dodatkowe drzwi bezpośrednio z pomieszczenia , w którym się ksiądz przygotowuje do Mszy Świętej. W latach 70. ponownie malowano ściany kościoła. Wtedy przebito też zamurowane okna z lewej strony nawy głównej i za ołtarzem głównym, a we wszystkich oknach uzupełniono witraże. Wtedy wybudowano na terenie ogrodu dom dla księży. Rozebrano też ruiny "organistówki". Zgodnie z zaleceniami konserwatora zabytków usunięto tynki z zewnętrznej strony kamiennego muru. Nieco później kościół zakupił trzy nowe dzwony. W 1974 roku zmarł proboszcz ks. Stanisław Dudziński i nowym proboszczem został ks. Kazimierz Trygar, który był długoletnim katechetą młodzieży w Liceum Ogólnokształcącym.

W roku 1997 nowym proboszczem został ks. Zbigniew Irzyk.

Restauracja świątyni[edytuj | edytuj kod]

W roku 1998 rozpoczął się ostatni generalny remont kościoła, sponsorowany był ze składek parafian oraz przez niemiecką fundację. Podczas którego odkryto pod tynkiem kilka warstw zabytkowych polichromii z prawej strony ołtarza. Ekipa budowlana z Wiśnicza wykonała konserwację murów kościoła. Zamontowano nowe ołtarze oraz nowe ogrzewanie podłogowe. Wyremontowano także budynek plebanii, dom dla księży oraz dzwonnicę. Wykonano też remont Kaplicy Cmentarnej i Domu Pogrzebowego na zabytkowym cmentarzu parafialnym. Koło ulicy Cmentarnej wybudowano plac parkingowy. W roku 2005 wykonano nową drogę wokół kościoła.

W roku 2015 oddano do użytku Dom Parafialny wybudowany na miejscu starych budynków gospodarczych , w których w latach 1960-90 odbywały się lekcje Religii.

Jasielska Kapituła Kolegiacka[edytuj | edytuj kod]

Jasielska Kapituła Kolegiacka przy Kościele Kolegiackim Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny została erygowana 6 stycznia 2011 roku przez ówczesnego biskupa rzeszowskiego Kazimierza Górnego. Jest tym samym jedną z pięciu kapituł kolegiackich w diecezji rzeszowskiej. Pozostałe mieszczą się w: Bieczu, Kolbuszowej, Rzeszowie i Strzyżowie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]