Kolej dużych prędkości w Chinach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia JinhuaWenzhou
Linia Pekin - Harbin

Kolej dużych prędkości w Chinach – podsystem kolejowych przewozów pasażerskich charakteryzujący się prędkościami przekraczającymi 250 km/h. Całością (poza lokalnymi szybkimi liniami), zarządza China Railway High-speed (CRS). Pierwszą linię, która obsługiwała pociągi osiągające prędkość 250 km/h uruchomiono w 2007 roku[1]. Na koniec 2016 roku Chiny posiadały ponad 20000 km linii przeznaczonych do rozwijania dużych prędkości, zaś do 2020 roku zaplanowano osiągnąć długość linii 30000 km. W ciągu pierwszych 8 lat z szybkich kolei skorzystało ponad 5 miliardów pasażerów[2]. Całość linii obsługuje obecnie około 2600 pociągów, co stanowi 60 procent wszystkich pociągów dużych prędkości na świecie[3]. Po katastrofie kolejowej w Wenzhou w 2011 roku, w której zginęło 40 osób, ze względów bezpieczeństwa ograniczono prędkość pociągów do 300 km/h[4]. Dopiero najnowszym pociągom w sierpniu 2017 roku zezwolono na jazdę z prędkością maksymalną 350 km/h, co pozwoli przejechać np. liczącą 1318 km trasę z Pekinu do Szanghaju w 4,5 godziny[5]. Wyjątek stanowi lokalna kolej magnetyczna Transrapid Szanghaj o długości 30,5 km, która osiąga prędkość 431 km/h.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowa linii z Guiyang do Kantonu
Linia JinhuaWenzhou

Początki[edytuj | edytuj kod]

Wraz ze znacznym rozwojem gospodarczym w Chinach rozpoczęto program modernizacji infrastruktury kolejowej mający na celu uruchomienie kolei dużej prędkości. Jeszcze w 1993 roku prędkość osiągana przez pociągi wynosiła 48 km/h. Program rozpoczęto w 1997 roku i przeprowadzono go w sześciu etapach[6]. Po zakończeniu ostatniego etapu, w dniu 18 kwietnia 2007 roku otwarto pierwszą linię z Pekinu do Szanghaju, na której pociągi osiągały prędkość 250 km/h[7]. W dniu 1 sierpnia 2008 roku, tuż przed otwarciem Olimpiady w Pekinie uruchomiono pierwszą linię na trasie Pekin-Tiencin, na której pociągi uzyskiwały prędkość 350 km/h[8].

Rozwój i kryzys[edytuj | edytuj kod]

Gwałtowny rozwój kolei szybkich prędkości opierał się na programie rządowym z 2004 roku (zaktualizowanym w 2008 roku), mającym na celu wybudowanie do 2020 roku czterech głównych tras kolejowych ze wschodu na zachód oraz czterech z północy na południe[9]. W 2009 roku otwarto jedną z najszybszych linii na świecie Wuhan – Guangzhou, liczącą 968 km, którą przed ograniczeniem prędkości w 2011 roku do 300 km/h, pociągi przejeżdżały w niecałe 3 godziny[10]. W 2011 roku otwarto nową linię z Pekinu do Szanghaju [11], na trasie której znajdują się cztery z sześciu najdłuższych mostów kolejowych na świecie, w tym najdłuższy na świecie, liczący 164,8 km Wielki Most Danyang-Kunshan[12]. W 2012 roku otwarto najdłuższą linię szybkich kolei, licząca około 2298 km z Pekinu do Kantonu (obecnie w trakcie przedłużania do Hongkongu), której czas przejazdu wynosi ponad 8 godzin. W grudniu 2012 roku otwarto linię DalianHarbin, pierwszą na świecie linię szybkich kolei dostosowaną do działania w ekstremalnych minusowych temperaturach. Jednakże w okresie zimowym prędkość jest ograniczona do 200 km/h z uwagi na temperatury sięgające -40°C[13]. Z powodu kryzysu ekonomicznego w latach 2011-2012 nastąpiło spowolnienie w nowych inwestycjach, a nawet doszło do wstrzymania części projektów będących w trakcie budowy[14]. Dodatkowo negatywnie na rozwoju kolei odbiły się oskarżenia o korupcję kolejnych ministrów transportu[15] oraz katastrofa kolejowa w Wenzhou w 2011 roku, w której zginęło 40 osób a następnie ze względów bezpieczeństwa ograniczono prędkość pociągów do 300 km/h. Mimo powyższych problemów na koniec 2012 roku Chiny posiadały już ponad 9000 km linii dostosowanych do osiągania szybkich prędkości[16].

Ekspansja[edytuj | edytuj kod]

Począwszy od połowy 2013 roku w związku z oddaniem do użytku wielu nowych linii, nastąpił gwałtowny rozwój szybkich kolei w Chinach. Objęła ona 28 z 33 chińskich prowincji i regionów. Od 2008 roku do września 2014 roku skorzystało z niej prawie 3 miliardy pasażerów. W 2013 roku szybka kolej w Chinach obsłużyła więcej pasażerów na km linii, niż wszystkie pozostałe szybkie koleje na świecie razem wzięte, w tym 2,5 razy więcej niż druga pod tym względem Japonia[17]. W wyniku wzrostu ilości pasażerów około 30 procent rocznie, już w połowie 2013 roku szybka kolej przewoziła dwa razy więcej pasażerów miesięcznie niż korzystało z krajowych połączeń lotniczych[18]. Pod koniec 2014 roku otwarto linię LanzhouSinciang, której końcowa stacja mieści się w Urumczi, stolicy najbardziej wysuniętego na zachód regionu Chin[19]. W tym samym czasie oddano do użytku liczącą 864 km linię z Guiyang do Kantonu. Jest to jedna z najkosztowniejszych linii w Chinach z uwagi na to, iż przebiega przez górzysty teren. Trasa biegnie w 81 procentach przez tunele i mosty. Samych tuneli jest 238, o łącznej długości 438 km, w tym 9 z nich ma długość ponad 10 km. Wcześniej pomiędzy tymi stolicami prowincji nie było żadnego bezpośredniego połączenia kolejowego lub przez autostrady[20]. W 2015 roku ukończono linię z Hefei do Fuzhou. Licząca 813 km trasa, biegnąca w 86 procentach przez tunele i mosty, z uwagi na to, iż m.in. przejeżdża przez rejony wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO takie jak: pasma górskie Huang Shan i Wuyi Shan, nazywana jest najładniejszą szybką koleją w Chinach[21]. Pod koniec 2015 roku oddano w całości do użytku linię Hainan Ring o długości 645 km, która biegnie dookoła wyspy Hajnan[22]. W połowie 2016 roku ogłoszono nowy program rozbudowy kolei szybkich prędkości, w miejsce prawie wykonanego planu 4 tras północ-południe i 4 wschód-zachód wprowadzono program po 8 tras, który ma być wykonany do 2025 roku[23]. W sierpniu 2016 roku otwarto drugą najdłuższą linię szybkiej kolei na świecie - licząca 2252 km linię z Szanghaju do Kunmingu[24]. Na przełomie sierpnia i września 2017 roku wprowadzono do użytkowania pociągi nowej generacji typu CR400, które dopuszczono do poruszania się z prędkością do 350 km/h[25]. W 2017 roku Chiny przekroczyły granicę 22000 km tras szybkich kolei, co stanowiło 60 procent wszystkich tego typu tras na świecie, a także pobiły swój rekord, przewożąc szybkimi kolejami w ciągu jednego dnia 14,4 miliona pasażerów[26].

Linie[edytuj | edytuj kod]

Sieć kolei w Chinach (na kolorowo linie szybkiej kolei)- stan na dzień 10.07.2017
Mapa planowanego do 2020 roku czasu dojazdu z Pekinu do każdej ze stolic prowincji

Cztery główne trasy północ-południe:

Cztery główne trasy wschód-zachód:

Pozostałe najdłuższe trasy szybkiej kolei:

Pociągi[edytuj | edytuj kod]

CR400-AF

Podział[edytuj | edytuj kod]

Pociągi obsługujące linię szybkich kolei oznaczone są trzema symbolami[27]:

  • G – najszybsze pociągi, mogące osiągać na trasie prędkość do 350 km/h,
  • D – pociągi mogące osiągać na trasie prędkość do 250 km/h (niektóre mogą posiadać przedziały sypialne), wykorzystywane głównie na popularnych liniach między sąsiadującymi prowincjami,
  • C - pociągi mogące osiągać na trasie prędkość do 200 km/h (pociągi tej kategorii kursują tylko pomiędzy kilkoma sąsiednimi miastami)

Modele[edytuj | edytuj kod]

Na liniach szybkiej kolei wykorzystywane są następujące modele pociągów[28][29]:

  • CRH1: modele CRH1A i CRH1B na bazie Bombardier Regina C2008 oraz CRH1E na bazie Bombardier Zefiro 250 – wszystkie osiągają maksymalną prędkość operacyjną 250 km/h
  • CRH2 na bazie Kawasaki Heavy Industries E2 Series Shinkansen, modele: CRH2A, CRH2B, CRH2E mogące osiągać maksymalną prędkość operacyjną 250 km/h, CHR2C stage 1 mogący osiągnąć prędkość 300 km/h i CHR2C stage 2 mogący osiągnąć prędkość 350 km/h,
  • CRH3 na bazie Siemens Velaro mogący osiągnąć maksymalną prędkość operacyjną 350 km/h,
  • CRH5 na bazie Alstom Pendolino mogący osiągnąć maksymalną prędkość operacyjną 250 km/h,
  • CRH380 – rozwinięcie modelu CRH2C stage 2, model CRH380A oficjalnie zbudowany bez transferu zagranicznej technologii, CRH380B przy pomocy Siemensa, CHR380C przy pomocy Hitachi, CHR380D przy pomocy Bombardiera, wszystkie mogące osiągać prędkość operacyjną 380 km/h,
  • CR400AF i CR400BF – modele w całości zaprojektowane i wykonane w Chinach, mogące osiągać prędkość operacyjną 400 km/h[30].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. More China-made high-speed trains to hit the rails – cctv.com. [dostęp 2017-08-31].
  2. China's 'four great new inventions' in modern times - chinadaily.com.cn. [dostęp 2017-08-31].
  3. China puts nearly 2,600 high-speed trains into operation by 2016 - xinhuanet.com. [dostęp 2017-08-31].
  4. More high-speed trains slow down to improve safety- chinadaily.com.cn. [dostęp 2017-09-02].
  5. Bullet Trains Ready to Lay on the Speed - cas.cn. [dostęp 2017-08-31].
  6. China Railway History (2008-Present): High Speed Era – travelchinaguide.com. [dostęp 2017-08-31].
  7. More China-made high-speed trains to hit the rails – cctv.com. [dostęp 2017-08-31].
  8. China Opens Beijing-Tianjin Intercity Railway - english.cri.cn. [dostęp 2017-09-02].
  9. High-speed Railways in China - geopolitika.hu. [dostęp 2017-08-31].
  10. New Wuhan-Guangzhou Rail Route Shatters Average Speed Records - thetransportpolitic.com. [dostęp 2017-09-02].
  11. China launches new high-speed rail - english.cntv.cn. [dostęp 2017-09-02].
  12. 20 Longest Bridges In The World – worldatlas.com. [dostęp 2017-08-31].
  13. Harbin-Dalian high-speed rail to reach speeds of 300 km/h – visitourchina.com. [dostęp 2017-08-31].
  14. China’s high-speed rail plans falter – ft.com. [dostęp 2017-08-31].
  15. Off the rails? - economist.com. [dostęp 2017-09-02].
  16. China opens world's longest high-speed railway line – theguardian.com. [dostęp 2017-08-31].
  17. High Speed Railways in China: A Look at Traffic - worldbank.org. [dostęp 2017-08-31].
  18. Speedy Trains Transform China - nytimes.com. [dostęp 2017-08-31].
  19. New high-speed railway reaches Xinjiang- chinadaily.com.cn. [dostęp 2017-09-02].
  20. Guiyang to Guangzhou High-Speed Train - chinahighlights.com. [dostęp 2017-08-31].
  21. Hefei-Fuzhou high-speed railway starts operation - chinadaily.com.cn. [dostęp 2017-08-31].
  22. World's only ring high-speed railway to open in Hainan by end of 2015 - people.cn. [dostęp 2017-08-31].
  23. China will expand to eight vertical and eight horizontal high speed rail lines by 2025 - nextbigfuture.com. [dostęp 2017-08-31].
  24. China Operationalises World's Longest Bullet Train Line - ndtv.com. [dostęp 2017-08-31].
  25. China Focus: New high-speed trains run on north China lines - xinhuanet.com. [dostęp 2017-08-31].
  26. Chinese high-speed rail expansion on the fast track - railjournal.com. [dostęp 2017-08-31].
  27. China High-Speed Trains - chinahighlights.com. [dostęp 2017-08-31].
  28. The new high-speed superpower - eurotrib.com. [dostęp 2017-09-02].
  29. China's premier line - eurotrib.com. [dostęp 2017-09-02].
  30. It's up to 400 kilometers per hour! There's the Renaissance. Get in the bus! - bestchinanews.com. [dostęp 2017-09-02].