Kolej Transsyberyjska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kolej transsyberyjska)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia kolejowa
Kolej Transsyberyjska
Dane podstawowe
Zarządca RŻD Koleje Rosyjskie
Długość 9289 km
Rozstaw szyn 1520 mm
Sieć trakcyjna tak
Prędkość maksymalna 140 km/h
Zdjęcie LK
Most nad Kamą (1910)
Historia
Lata budowy 1891–1916
Rok otwarcia 1916
Rok elektryfikacji 2002
Portal Portal Transport szynowy
Linia transsyberyjska – linia czerwona
oraz Kolej Bajkalsko-Amurska – linia zielona
Wnętrze pociągu na trasie Irkuck – Moskwa
Korytarz wewnątrz wagonu osobowego
Stacja końcowa kolei transsyberyjskiej we Władywostoku

Kolej Transsyberyjska (ros. Транссибирская магистраль – Transsibirskaja magistral[1]) – sieć linii kolejowych głównie w azjatyckiej części Rosji, wybudowana w latach 1891–1916.

Główny szlak to linia transsyberyjska, która prowadzi z Moskwy do Władywostoku, przez: Niżny Nowogród, Perm, Jekaterynburg, Omsk, Nowosybirsk, Krasnojarsk, Irkuck, Ułan Ude i Czytę[2]. Jest to najdłuższa linia kolejowa na świecie, która przekracza 8 stref czasowych, a całkowita długość torów wynosi 9288,8 km[2]. Od 2002 roku całkowicie zelektryfikowana. Około 30% całego eksportu Rosji korzysta z tej linii.

Drugi szlak to linia transmandżurska, która pokrywa się z linią transsyberyjską do miejscowości Tatarskaja (300 km na wschód od Jeziora Bajkał). Od tego punktu linia kieruje się na południowy wschód w kierunku Chin i kończy swój bieg w Pekinie.

Trzeci szlak – linia transmongolska – pokrywa się z linią transsyberyjską do Ułan Ude na wschodnim wybrzeżu Bajkału. Później kieruje się w stronę Ułan Bator, by zakończyć swój bieg w Pekinie.

Czwartym szlakiem jest Kolej Bajkalsko-Amurska lub Bajkalsko-Amurska Magistrala (BAM). Linia ma długość 4234 km i biegnie około 680–840 km na północ od Kolei Transsyberyjskiej i równolegle do niej. Została wybudowana jako alternatywa dla linii transsyberyjskiej z powodów strategicznych, szczególnie ze względu na bliskość granicy chińskiej.

Historia[edytuj]

Budowę magistrali transsyberyjskiej poprzedzały trzy wydarzenia: ukończenie budowy Uralskiej Drogi Żelaznej z Permu do Jekaterynburga w 1877 roku, przedłużenie jej z Jekaterynburga do Tiumenia w 1880 roku oraz oddanie w tym samym roku do użytku kolejowego mostu na Wołdze i ukończenie budowy linii kolejowej z Moskwy do Orenburga.

W latach 1887–1888 wyruszyły trzy ekspedycje badawcze do wyznaczenia przebiegu trasy kolei kierowane przez inżynierów N.P. Mieżeninowa, O.P. Wiaziemskiego i A.I. Ursatiego. W grudniu 1890 roku po zapoznaniu się i dyskusji na temat szczegółowego raportu ministra komunikacji A. J. Gubbeneta zatwierdzono decyzję o budowie Syberyjskiej Drogi Żelaznej, wyznaczono rozmiar kredytu na początek budowy i przekazano projekt do Rady Ministrów dla ostatecznego rozpatrzenia. 17 marca?/29 marca 1891 roku Aleksander III wydał reskrypt nakazujący rozpoczęcie budowy połączenia kolejowego między Uralem a wybrzeżem Pacyfiku. 19 maja?/31 maja 1891 roku we Władywostoku nastąpiło uroczyste położenie kamienia węgielnego pod budowę Ussuryjskiej przez carewicza Mikołaja i datę tę uznaje się za oficjalny początek prac. Faktycznie rozpoczęły się one już w marcu po zatwierdzeniu wniosku ministra spraw wewnętrznych o zaangażowanie przy budowie odcinka ussuryjskiego przestępców skazanych na ciężkie roboty[3]. Rozpoczęła się trwająca dwadzieścia pięć lat budowa magistrali transsyberyjskiej.

Budowę rozdzielono na trzy etapy. W pierwszym znalazły się odcinki zachodniosyberyjski, środkowosyberyjski i południowoussuryjski oraz połączenie Kolei Syberyjskiej z Czelabińska z Uralską w Jekaterynburgu, w drugim – północnoussuryjski i zabajkalski, a w trzecim – krugobajkalski i amurski. Stacje stawiane miały być nie rzadziej niż co pięćdziesiąt wiorst (ok. 53 km), tak aby jednotorową linią przejechać mogły co najmniej trzy pary pociągów na dobę. Całość planowano zakończyć nie później niż w 1905 roku. Szacowano, iż koszty budowy powinny zmieścić się w kwocie trzystu pięćdziesięciu milionów rubli. Sfinansować je miano z nadwyżek carskiego budżetu.

Jeden z najtrudniejszych do budowy odcinków prowadził z Portu Bajkał przez Kułtuk, Słudiankę, Tanchoj do stacji Mysowaja (dzisiejszy Babuszkin). Odcinek ten zwany był krugobajkalskim. Prace ruszyły z końcem 1899 roku i trwały do jesieni 1904 roku. Krugobajkałkę określono mianem „złotej sprzączki stalowego pasa Rosji”, gdyż spinała tory przerwane wodami Bajkału[4].

Budowa magistrali transsyberyjskiej zakończona została 5 października?/18 października 1916 roku[2], jedenaście lat po pierwotnie planowanym terminie. Od tego dnia pociągi mogły przejechać z Sankt Petersburga do Władywostoku w całości przez terytorium Rosji.

5 października 2016 Kolej Transsyberyjska obchodziła swoje 100 urodziny. Przewidziano w związku z tym liczne uroczystości zarówno dla pasażerów, jak i państwowe.

Główne szlaki Kolei Transsyberyjskiej[edytuj]

Północny
MoskwaJarosławKirowPermJekaterynburgTiumeńOmskNowosybirskKrasnojarskWładywostok.
Nowy
MoskwaNiżny NowogródKirowPermJekaterynburgTiumeńOmskNowosybirskKrasnojarskWładywostok.
Południowy
MoskwaMuromArzamasKazańJekaterynburgTiumeń lub PietropawłowskOmskBarnaułNowokuźnieckAbakanTajszetWładywostok.
Główny
MoskwaRiazańRuzajewkaSamaraUfaCzelabińskKurganPietropawłowskOmskNowosybirskKrasnojarskWładywostok.

Linia transsyberyjska[edytuj]

Przypisy

  1. Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 6. Białoruś, Rosja, Ukraina. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski przy Głównym Geodecie Kraju, 2005. [dostęp 2017-10-06]. s. 71.
  2. a b c 100 lat Kolei Transsyberyjskiej (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2016-10-08. [dostęp 2016-10-08].
  3. Piotr Milewski. Kolej do Władywostoku. „Ale Historia”. 1 (207), s. 7, 2016-01-04. 
  4. Piotr Milewski, Transsyberyjska. Drogą żelazną przez Rosję i dalej. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2014. ​ISBN 978-83-240-2503-9​, s. 209–210.

Bibliografia[edytuj]

  • Piotr Milewski, Transsyberyjska. Drogą żelazną przez Rosję i dalej. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2014. ​ISBN 978-83-240-2503-9​.

Linki zewnętrzne[edytuj]