Koliberek żarogłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koliberek żarogłowy
Calypte anna[1]
(Lesson, 1829)
Koliberek żarogłowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd krótkonogie
Rodzina kolibrowate
Rodzaj Calypte
Gatunek koliberek żarogłowy
Synonimy

Ornismya Anna Lesson, 1829[2]

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Koliberek żarogłowy (Calypte anna) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Zamieszkuje zachodnią Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj]

Po raz pierwszy gatunek opisał René Lesson w 1829 w swojej książce Histoire naturelle des oiseaux-mouches[4]. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Ornismya Anna[4]. Holotyp pochodził z San Francisco (Kalifornia)[4]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza koliberka żarogłowego w rodzaju Calypte jako jeden z dwóch gatunków. Uznaje gatunek za monotypowy[5].

Etymologia[edytuj]

Epitet gatunkowy jest eponimem honorującym księżniczkę d’Essling i księżną de Rivoli Annę d’Essling (1802–1887), szefową dwórek cesarzowej Eugenii oraz żonę francuskiego kolekcjonera Françoisa Masséna III księcia d’Essling i II diuka de Rivoli[6].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi 10–11 cm; masa ciała samca 3,3–5,8 g, samicy 3,3–4,7 g[2]. Charakterystyczne, różowoczerwone gardło i ciemię. U samicy występują na gardle delikatne, czerwone plamki; wierzch ciała zielony, spód szary; ogon z białymi rogami[7].

Zasięg występowania[edytuj]

Koliberki żarogłowe zamieszkują południowo-zachodnią Kanadę (Kolumbia Brytyjska) na południe przez zachodnie Stany Zjednoczone (na wschód po południową Arizonę) po północno-zachodni Meksyk (północno-zachodnia Kalifornia Dolna). Miejsce zimowania zmienne. Kolibry te pojawiają się nieregularnie na południe po północny stan Sonorę, na południowy wschód po wybrzeże Zatoki Meksykańskiej, na północ po południowo-wschodnią Alaskę. Sporadycznie wędrują dalej na wschód[2].

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Środowiskiem życia koliberków żarogłowych są ogrody, kaniony, podnóża gór, nadrzeczne zadrzewienia[7], chaparral[2]. Koliberki żarogłowe żywią się nektarem, żywicą drzew oraz niewielkimi owadami i pajęczakami. Odwiedzają również karmniki ze słodką wodą dla kolibrów[8].

Lęgi[edytuj]

Długi, nurkowy lot tokowy zakończony gwałtownym, głośnym trzepotaniem skrzydeł przed samicą[7]. Okres lęgowy trwa od listopada do maja, czasami do czerwca[2]. Za budowę gniazda, wysiadywanie i odchów młodyc odpowiada samica[8]. Umieszczone jest na drzewie lub krzewie. Budulec stanowią głównie włókna roślinne, puch i sierść. Zewnętrzna warstwa zamaskowana jest martwą materią roślinną, mchem i porostami. Średnica gniazda wynosi 3,8–5,1 cm[9]. Zniesienie wynosi 2 jaja, skorupki są owalne, białe. Inkubacja trwa 14–19 dni. Pisklęta otwierają oczy po 5 dniach życia. Samica opiekuje się młodymi w gieździe przez kolejne 18–23 dni[8].

Status[edytuj]

IUCN uznaje koliberka żarogłowego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2017)[10].

Przypisy

  1. Calypte anna, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Schuchmann, K.L. & Boesman, P.: Anna's Hummingbird (Calypte anna). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 15 lipca 2017].
  3. Calypte anna. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b c R.P. Lesson: Histoire naturelle des oiseaux-mouches: ouvrage orné de planches dessinées et gravées par les meilleurs artistes. Paris: Arthus Bertrand, 1829, s. xxxj, 205, ryc. 74. (fr.)
  5. Frank Gill & David Donsker: Hummingbirds. IOC World Bird list (v7.2), 20 kwietnia 2017. [dostęp 15 lipca 2017].
  6. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-07-20]. (ang.)
  7. a b c Andrew Gosler: Atlas Ptaków Świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
  8. a b c Abigail Lobas: Calypte anna. W: Animal Diversity Web [on-line]. University of Michigan, 2001. [dostęp 15 lipca 2017].
  9. 8 incredible bird nests from around the world. BirdLife International, 14 lipca 2017. [dostęp 15 lipca 2017].
  10. Anna's hummingbird Calypte anna. BirdLife International. [dostęp 15 lipca 2017].