Kolista Turnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kolista Turnia
Ilustracja
Hruby Wierch (pośrodku), Kolista Turnia (po prawej) i Kolisty Staw
Państwo  Słowacja
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2321 m n.p.m.
Wybitność 6 m
Pierwsze wejście 1890
Jędrzej Wala młodszy z turystami
Położenie na mapie Tatr
Mapa konturowa Tatr, na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Kolista Turnia”
Ziemia49°10′19,3″N 20°01′54,7″E/49,172028 20,031861

Kolista Turnia (niem. Döller-See Turm, słow. Veža nad Okrúhlym plesom, węg. Döller-tavi-torony[1], 2321 m[2], według wcześniejszego pomiaru 2323 m[3]) – turnia w głównej grani odnogi Krywania. Znajduje się pomiędzy Młynicką Turnią, oddzielona od niej Przełączką nad Wielkim Ogrodem (2315 m), a Szczyrbską Turniczką, oddzielona Przełączką nad Małym Ogrodem (2261 m)[3][2]. Turnia ma dwa wierzchołki, z których wyższy jest zachodni. W stronę Przełączki nad Małym Ogrodem schodzi grań z kilkoma garbami i siodełkami. Mniej więcej w jej połowie znajduje się krótki poziomy odcinek, zwany Przechodem nad Małym Ogrodem. Z grani poniżej przechodu opadają w stronę Capiego Kotła w Dolinie Młynickiej ściany o wysokości dochodzącej do około 120 metrów. Do 2008 r. były dziewicze – bez żadnej drogi wspinaczkowej. Z przechodu do Małego Ogrodu w Dolinie Hlińskiej opada potężny żleb, a z wszystkich siodełek wschodniej grani Kolistej Turni żleby i żlebki będące odgałęzieniem tego żlebu[4].

Niepozorny wierzchołek wschodni jest zwornikiem dla odchodzącej na północ szerokiej grzędy rozdzielającej Wielki Ogród od Małego Ogrodu. Prowadzi nią najłatwiejsza droga (nieznakowana) na Hruby Wierch od strony Doliny Hlińskiej. Znana była ona przewodnikom zakopiańskim już przed rokiem 1880. Grzęda ta ma charakter grani tylko w najwyższej części, niżej pocięta jest kilkoma żlebami, żeberkami i depresjami. Wszystkie są łatwe do przejścia. Podstawa grzędy w Dolinie Hlińskiej ma szerokość około 300 m i urywa się pasem ścianek o wysokości około 30 m. Ściana grzędy opadająca do Wielkiego Ogrodu ma ukośną podstawę, wysokość dochodzącą do 200 m i przecięta jest dwoma zachodami[4].

Kolista Turnia ma grań o długości okołu 100 m. Charakter szczytu ma głównie od strony Doliny Hlińskiej. Z Doliny Młynickiej niczym się nie wyróżnia i widoczne jest głównie jej długie i szerokie żebro[4].

Taternictwo[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wejścia
Drogi wspinaczkowe
  1. Ze Szczyrbskiego Kotła, od południa; 0+ w skali tatrzańskiej, czas przejścia 30 min
  2. Z Wielkiego Ogrodu, północno-zachodnią ścianą; III, 3 godz.
  3. Droga Machnika (północno-zachodnią ścianą); II, 1 wyciąg IV+, 3 godz.. miejscami kruszyzna
  4. Płytową załupą północno-zachodniej ściany; I, 1 godz.
  5. Z Wielkiego Ogrodu drogą Wali; 0+, 1 godz.
  6. Z Małego Ogrodu (grzędą Kolistej Turni); 0+, 30 min[4].
Widok z Zaworów na Kolistą Turnię i jej północno-wschodnią grzędę

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych [dostęp 2020-05-27] [zarchiwizowane z adresu 2006-09-24].
  2. a b Úrad geodézie, kartografie a katastra Slovenskej republiky. Produkty leteckého laserového skenovania
  3. a b c Witold Henryk Paryski. Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część VIII. Młynicka Przełęcz – Krywań. Warszawa: Sport i Turystyka, 1956
  4. a b c d Władysław Cywiński. Grań Hrubego. Przewodnik szczegółowy, tom 14. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2008, ​ISBN 978-83-7104-039-9​.