Kolosy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w woj. świętokrzyskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kolosy
Zabytkowy zbór ariański z XVII w.
Zabytkowy zbór ariański z XVII w.
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kazimierski
Gmina Czarnocin
Liczba ludności (2007) ok. 500 osób
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-506[1]
Tablice rejestracyjne TKA
SIMC 0235861
Położenie na mapie gminy Czarnocin
Mapa lokalizacyjna gminy Czarnocin
Kolosy
Kolosy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kolosy
Kolosy
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Kolosy
Kolosy
Położenie na mapie powiatu kazimierskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kazimierskiego
Kolosy
Kolosy
Ziemia50°19′08″N 20°36′45″E/50,318889 20,612500

Kolosywieś sołecka[2] w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Czarnocin[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Kolosy[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0235878 Kosówka część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o Kolosach pojawia się u Długosza – wieś Colossi. W XIV i XV wieku własność Kurozwęckich. W 1370 roku król Kazimierz III Wielki przeniósł Kolosy na prawo niemieckie. Były one wówczas własnością Krzesława z Chodowa. Z rąk Kurozwęckich Kolosy przeszły pod władanie Dobiesława Kmity (XV w.). W XVI wieku wieś licząca 13 kmieci oraz 6 i pół łana, była we władaniu Piotra Królewskiego[5].

W 1654 roku Rupniewscy wznieśli tu zbór ariański.

W 1827 roku było tu 37 domów i 271 mieszkańców.

W połowie XVI wieku majątek ziemski Kolosy nabył Łukasz Dąmbski. Dobra Kolosy składały się z folwarków Kolosy i Kosówka, a także wsi Kolosy. Wielkość dóbr wynosiła 571 mórg, ponadto znajdował się tam młyn wodny, staw, pokłady kamienia budowlanego.

  • Według spisu z roku 1921, Kolosy wieś i folwark spisane łącznie posiadały domów 83 mieszkańców 487.[6]
  • W 1997 roku wieś liczyła 133 domy i 494 mieszkańców.

Znaleziska archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

W Kolosach – 100 m na wschód od kurhanu z figurą Chrystusa znajduje się, już praktycznie niewidoczny, rozorany kopiec. Odkryto pod nim niezwykły rodzaj grobu – tzw. grób szybowy. Pionowy korytarz o długości około 1,5 m prowadził do wydrążonej pod ziemią obszernej niszy, w której złożony był zmarły, wyposażony między innymi w piękny topór z serpentynu. Grób ten pochodzi z około 1500 roku przed naszą erą. Znaleziony toporek można oglądać w Muzeum Narodowym w Kielcach.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Herb Szreniawa nad wejściem do zboru
  • zbór ariański z 1569 r., przebudowany w XVIII w., wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.180 z 29.01.1958 i z 8.05.1971)[7]. Nad wejściem herb Szreniawa z datą 1654 r.
  • figurka Chrystusa
  • figurka Najświętszej Maryi Panny
  • dwa kurhany sprzed około 3500 lat

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-04-31].
  2. Jednostki organizacyjne gminy Czarocicin. Urząd Gminy Czarnocin. [dostęp 2015-04-31].
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-04-31].
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-03-20]. 
  5. Kolosy w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa 1902.
  6. Spis 1921. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Województwo kieleckie, Warszawa 1924.. . [dostęp 2015-04-02]. 
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. s. 13. [dostęp 2015-10-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]