Komórka Sertolego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ściana kanalika nasiennego – komórkę Sertolego oznaczono numerem 7
Przekrój przez miąższ jądra knura. 1. światło kanalików krętych, 2. spermatydy, 3. spermatocyty, 4. spermatogonia, 5. komórki Sertolego, 6. miofibroblasty, 7. komórki Leydiga, 8. włośniczki

Komórka Sertolego (niepoprawne: komórka Sertoliego), komórka podporowa – wysoka, stożkowata, nieproliferująca komórka kanalika nasiennego (krętego) w jądrze, wspomagająca i kontrolująca proces spermatogenezy.

Komórki Sertolego są wysokimi komórkami podporowymi, sięgającymi światła kanalika, znajdującymi się na błonie podstawnej pomiędzy komórkami plemnikotwórczymi. Bocznie wytwarzają wypustki, które łącząc się z sąsiednimi wypustkami tworzą połączenia międzykomórkowe typu jonowego. Te połączenia są częścią bariery krew–jądro[1].

Wyposażenie cytoplazmatyczne stanowi przypodstawnie położone jądro z trójdzielnym jąderkiem i liczne cysterny szorstkiej i gładkiej siateczki śródplazmatycznej. Cytoplazma tworzy wiele fałdów i wpukleń na powierzchniach bocznych i przyszczytowej – leżą na nich komórki plemnikotwórcze. W obrębie fałdów spotykamy elementy cytoszkieletu. Pod błoną komórkową znajdują się skupiska filamentów aktynowych i kanaliki gładkiej siateczki śródplazmatycznej[1].

Komórki Sertolego pełnią szereg istotnych funkcji dla prawidłowego przebiegu spermatogenezy[1][2]:

  • boczne fałdy sąsiednich komórek połączone strefami zamykającymi w dolnej części tworzą barierę krew–jądro
  • fagocytują cytoplazmę spermatyd odczepionych podczas spermatogenezy
  • funkcja podporowa (dzięki dobrze rozwiniętemu cytoszkieletowi), funkcja odżywcza (wydzielanie płynu bogatego we fruktozę), uczestniczy w tym białko KATNAL1, którego niedobór wywołuje złuszczanie nabłonka plemnikotwórczego do światła kanalików nasiennych, co prowadzi do bezpłodności i obniżenia masy jąder[3]
  • regulują stężenie testosteronu w kanaliku nasiennym poprzez wydzielanie białka wiążącego androgeny (ABP, androgen-binding protein) zapewniającego wysokie stężenie testosteronu w jądrze i najądrzu
  • poprzez wydzielanie szeregu substancji biologiczne czynnych (TGF alfa i beta, czynniki wzrostu IGF) regulują przebieg spermatogenezy; wydzielają transferrynę jądrową (odpowiada ona za transport żelaza do komórek plemnikotwórczych), inhibinę (SCF, Sertoli cell factor, hamuje wydzielanie FSH w przysadce) oraz czynnik pobudzający syntezę testosteronu w komórkach Leydiga. Aktywina A wydzielana przez komórki Sertolego podczas spermatogenezy indukuje morfologiczne przemiany mitochondriów spermatyd, prowadzące do powstania skondensowanej struktury tych organelli.
  • we wczesnej fazie życia prenatalnego komórki Sertolego syntetyzują hormon antymüllerowski (białko hamujące rozwój przewodów przyśródnerczowych), mając tym samym wpływ na determinację płci[4].

Przypisy[edytuj]

  1. a b c Litwin i inni, Kompendium histologii : podręcznik dla studentów nauk medycznych i przyrodniczych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, ISBN 9788323327523, OCLC 750843645.
  2. Bartel, Hieronim, 1938-, Embriologia medyczna : ilustrowany podręcznik, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, ISBN 9788320033373, OCLC 297847892.
  3. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Lee B. Smith i inni, KATNAL1 Regulation of Sertoli Cell Microtubule Dynamics Is Essential for Spermiogenesis and Male Fertility, „PLOS Genetics”, 8 (5), 2012, e1002697, DOI10.1371/journal.pgen.1002697, ISSN 1553-7404, PMID22654668, PMCIDPMC3359976.
  4. Bartel, Hieronim, 1938-, Embriologia medyczna : ilustrowany podręcznik, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, ISBN 9788320033373, OCLC 297847892.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.