Komenda Rejonu Uzupełnień Pińczów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień
Pińczów

Powiatowa Komenda Uzupełnień
Pińczów
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Pińczów
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Pińczów
Podległość DOK X
Skład PKU typ I
Komendy rejonów uzupełnień OK X

Komenda Rejonu Uzupełnień Pińczów (KRU Pińczów) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[1].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1921 roku, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów i wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, na terenie Okręgu Korpusu Nr X została utworzona Powiatowa Komenda Uzupełnień Pińczów[2][3]. Okręg poborowy PKU Pińczów obejmował powiaty: jędrzejowski, pińczowski i stopnicki, które dotychczas leżały w granicach Okręgu Generalnego „Kielce”. Powiaty pińczowski i stopnicki zostały wyłączone z okręgu PKU 4 pp Leg., natomiast powiat jędrzejowski z okręgu PKU 25 pp[4][5][6].

W marcu 1930 roku PKU Pińczów nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr X i administrowała powiatami: jędrzejowskim, pińczowskim i stopnickim[7]. W grudniu tego roku posiadała skład osobowy typ I[8].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[9].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Pińczów została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Pińczów przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[10], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[11]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Pińczów normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[12].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr X, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: jędrzejowski, pińczowski i stopnicki[13].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Pińczów, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
  • ppłk piech. Stanisław Palle (do 10 IX 1922 → Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK X[14])
  • ppłk piech. Włodzimierz Nyczaj (1 IX[14] – 1 XI 1922 → Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK I[15])
  • tyt. ppłk piech. Ludwik Szulc (1 XI 1922[15][16] – I 1925 → komendant PKU Święciany[17])
  • ppłk piech. Antoni Budzikiewicz (IV 1925[18] – IV 1928 → dyspozycja dowódcy OK X[19])
  • ppłk dypl. piech. Otton Franciszek Matuszek (III[20] – XII 1931 → dyspozycja dowódcy OK X[21])
  • mjr piech. Władysław Połeć[22] (III 1932[23] – III 1934 → dyspozycja dowódcy OK X[24])
  • mjr piech. Zbigniew Henryk Koellner (VI 1934[25] – 1939[26], †1943 KL Auschwitz)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[27][28]
  • I referent
    • kpt. piech. Włodzimierz Dzerowicz (do 18 V 1923[29] → III referent Szefostwa Poborowego DOK IX)
    • kpt. kanc. Włodzimierz Jankowski (od 21 VI 1923[30])
    • mjr piech. Marian Kański (od XII 1923[31])
  • II referent
    • kpt. piech. Marian Kański (1 VIII[32] – XII 1923 → I referent)
    • kpt. piech. Julian Stelmachów (XII 1923[31] – IV 1924[33]PKU Stryj)
    • ppor. rez. piech. zatrzym. w sł. czyn. Ludomir Olszamowski (od V 1924[34])
    • kpt. piech. Franciszek Książek (31 XII 1925[35] – II 1926 → kierownik II referatu)
  • oficer instrukcyjny
    • por. piech. Mieczysław Gustaw Bożydar Osuchowski[a] (1923)
    • kpt. piech. Wojciech Zjawin[b] (X 1924[39] – III 1926[40] → 2 pp Leg.)
  • oficer ewidencyjny na powiat jędrzejowski
    • ppor. rez. kanc. Henryk Marian Jackowski (IV[41] – 31 X 1923[42] → zwolniony z czynnej służby)
    • por. / kpt. kanc. Andrzej Styka (od XII 1923[43])
    • chor. Franciszek Dąbrowski[c] (od II 1925)
  • oficer ewidencyjny na powiat pińczowski – urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Wacław Stanisław Dukalski (1923 – 1924)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[46][47]
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
    • rtm. tab. Zygmunt Aleksander Siewiński (p.o. II 1926 – XI 1927[48] → kierownik II referatu PKU Łańcut)
    • mjr piech. Józef Mūck (XI 1927[49] – III 1929[50] → dyspozycja dowódcy OK X)
    • mjr piech. Jan Uldanowicz (III 1929[51] – IX 1930[52] → komendant PKU Lublin Miasto)
    • kpt. kanc. Adolf I Thiel (IX 1930[53][54] – XII 1932 → dyspozycja dowódcy OK X, stan spoczynku z dniem 30 IV 1933[55])
    • kpt. piech. Tadeusza Wilczewskiego (od XII 1932[56])
  • kierownik II referatu poborowego
    • kpt. piech. Franciszek Książek (od II 1926)
    • kpt. piech. Marcin Czosnyka (XI 1927[49] – VII 1934[57] → kierownik I referatu PKU Ostrów Poznański)
    • kpt. Antoni Toporowski (VI 1934[57] – ? → kierownik I referatu II KRU Łuniniec)
  • referent
    • por. kanc. Janusz Korsak (II 1926 – 1 IX 1927[58] → kierownik kancelarii szefa SG)
    • kpt. kanc. Adolf I Thiel (XI 1928[59] – IX 1930 → kierownik I referatu)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1938–1939[26][d]
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Benedykt Józef Grocholak (Grochalak[61][e])
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Alfons Wnętrzak[f] †1940 Charków[64]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Kpt. piech. Mieczysław Gustaw Bożydar Osuchowski (ur. 26 lutego 1900, zm. 16 listopada 1971) na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 roku w korpusie oficerów piechoty. W 1939 roku nadal pełnił służbę w 2 pp Leg. na stanowisku adiutanta[36]. W czasie kampanii wrześniowej był I adiutantem 2 pp Leg.
  2. Kpt. piech. Wojciech Zjawin (ur. 26 października 1887 roku) był odznaczony Srebrny Krzyż Zasługi. Został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów piechoty[37]. Z dniem 31 października 1933 roku został przeniesiony w stan spoczynku[38].
  3. Urzędnik wojsk. XI rangi Franciszek Dąbrowski (ur. 30 listopada 1879 roku) z dniem 1 stycznia 1925 roku został mianowany chorążym zawodowym w piechocie, wcielony do 2 pp Leg. i przydzielony do PKU Pińczów na stanowisko OE Jędrzejów[44]. W 1923 roku pełnił służbę w PKU Gródek Jagielloński na stanowisku oficera ewidencyjnego[45].
  4. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[60].
  5. W ewidencji Wojska Polskiego jego nazwisko podawano w dwóch wersjach: Grocholak i Grochalak. Benedykt Grochalak (ur. 20 marca 1893 roku w Warszawie), zamieszkały w Pińczowie, figuruje jako więzień KL Buchenwald (od 22 sierpnia 1940 roku)[62].
  6. Kpt. adm. (piech.) Alfons Wnętrzak (ur. 3 września 1896 roku) był odznaczony Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Walecznych[63].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  2. Jarno 2003 ↓, s. 178-179.
  3. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 39.
  4. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  5. Jarno 2003 ↓, s. 179.
  6. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  7. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  8. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  9. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  10. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  11. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  12. Historia WKU Suwałki ↓.
  13. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  14. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 29 z 26 sierpnia 1922 roku, s. 639.
  15. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 11 listopada 1922 roku, s. 827.
  16. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1474.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 18 stycznia 1925 roku, s. 27.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 1 kwietnia 1925 roku, s. 184.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 128.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 96.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 23 grudnia 1931 roku, s. 415.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 25, sprostowano datę urodzenia z „13 grudnia 1891” na „8 grudnia 1891”.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 255.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 marca 1934 roku, s. 133.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 159.
  26. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 854.
  27. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1474, 1556.
  28. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1343.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 34 z 29 maja 1923 roku, s. 362.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 44 z 3 lipca 1923 roku, s. 444.
  31. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 703.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 52 z 29 lipca 1923 roku, s. 494.
  33. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 8 kwietnia 1924 roku, s. 193.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 45 z 6 maja 1924 roku, s. 258.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 140 z 31 grudnia 1925 roku, s. 762.
  36. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 43, 549.
  37. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 42, 532.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 118.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 116 z 31 października 1924 roku, s. 647.
  40. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 8.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 5 kwietnia 1923 roku, s. 236.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 67 z 20 października 1923 roku, s. 719.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 700.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 17 lutego 1925 roku, s. 77.
  45. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1555.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 19.
  47. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 520.
  48. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 317.
  49. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 301.
  50. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 85.
  51. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 90.
  52. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 303.
  53. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 29.
  54. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 296, ogłoszono przydział mjr. piech. Feliksa Dąbrowskiego z 55 pp na stanowisko kierownika I referatu, który sprostowano w Dz. Pers. MSWojsk. Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 49, jako przydział do PKU Kałusz na stanowisko kierownika I referatu.
  55. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 123.
  56. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 415.
  57. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 155.
  58. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 23 z 10 września 1927 roku, s. 274.
  59. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 363.
  60. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  61. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 258, sprostowano datę urodzenia kapitana Grocholaka z „20 lipca 1893” na „20 marca 1893”.
  62. Straty ↓.
  63. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 293.
  64. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 601.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]