Komendantura w Berlinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komendantura w Berlinie
Ilustracja
Budynek w 2008 roku
Państwo  Niemcy
Miejscowość Berlin
Adres Unter den Linden 1, 10117 Berlin[1]
Styl architektoniczny neoklasycyzm
Architekt Johann Gregor Memhardt
Rozpoczęcie budowy 1653
Ważniejsze przebudowy 1795-1796, 1873-1874
Zniszczono 1950
Odbudowano 2002-2003
Pierwszy właściciel Johann Gregor Memhardt
Obecny właściciel Bertelsmann
Położenie na mapie Berlina
Mapa lokalizacyjna Berlina
Komendantura w Berlinie
Komendantura w Berlinie
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Komendantura w Berlinie
Komendantura w Berlinie
Ziemia52°31′02″N 13°23′52″E/52,517222 13,397778

Komendantura[2] (niem. Kommandantenhaus, Alte Kommandantur) – budynek, znajdujący się w Berlinie, w dzielnicy Mitte, przy alei Unter den Linden, w pobliżu mostu Schlossbrücke. Jest siedzibą berlińskiego przedstawicielstwa koncernu medialnego Bertelsmann.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po zniszczeniach wojny trzydziestoletniej, w połowie XVII wieku w centrum Berlina utworzono dzielnicę Friedrichswerder, nazwaną na cześć Wielkiego Elektora Fryderyka Wilhelma I. Pracami budowlanymi na terenie nowej dzielnicy kierował architekt Johann Gregor Memhardt. W uznaniu dla jego lojalnej służby, Wielki Elektor podarował Memhardtowi działkę, na której w 1653 roku wybudował dla siebie dwukondygnacyjny, barokowy dom. Dom ten był pierwszym budynkiem mieszkalnym w dzielnicy Friedrichswerder[3]. Po śmierci Memhardta w 1678 roku, jego dom rok później został sprzedany po czym w przeciągu XVIII wieku wielokrotnie zmieniał właścicieli[4].

W latach 1795-1796 nieco wtedy zaniedbany dom Memhardta został poddany gruntownej renowacji, po czym w 1799 roku urządzono w nim siedzibę dowódcy garnizonu berlińskiego[4][3]. W latach 1873-1874 przeprowadzono przebudowę budynku, polegającą na likwidacji spadzistego dachu i wybudowaniu w jego miejsce dodatkowego piętra[4]. Fasada budynku zyskała neoklasycystyczny wygląd, z kolei na zwieńczeniu narożników ryzalitów umieszczono osiem rzeźb orłów, wykonanych z terakoty[5].

Budynek w 1910 roku

Ostatnim dowódcą garnizonu, który rezydował w budynku był generał Paul von Hase, będący uczestnikiem spisku zakończonego zamachem na Adolfa Hitlera 20 lipca 1944 roku. Po nieudanym zamachu generał został aresztowany, a następnie po pokazowym procesie stracony w więzieniu Plötzensee[4][3].

W końcowej fazie II wojny światowej gmach berlińskiej komendantury uległ poważnemu zniszczeniu i decyzją władz NRD w 1950 roku został wyburzony[4]. W latach 1964-1967 na terenie, na którym znajdował się zarówno budynek komendantury, jak i siedziba Berliner Bauakademie wybudowano nowy budynek Ministerstwa Spraw Zagranicznych NRD[6]. Po zjednoczeniu Niemiec, w 1995 roku przeprowadzono jego rozbiórkę, a następnie rozpoczęto dyskusję na temat nowego zagospodarowania terenu[4].

Odbudowa[edytuj | edytuj kod]

Latem 1999 roku Senat Berlina rozpisał konkurs architektoniczny na odbudowę budynku komendantury. Do konkursu przystąpił koncern medialny Bertelsmann, który w odtworzonym gmachu planował stworzyć miejsce służące wymianie poglądów politycznych, gospodarczych i kulturalnych. Bertelsmann przedstawił projekt autorstwa kolońskiego architekta Thomasa van den Valentyna, który w ocenie jury konkursu idealnie łączył historyczną architekturę z nowoczesnością, dlatego to właśnie jemu przyznane zostało zwycięstwo[4].

Przed rozpoczęciem prac budowlanych, w listopadzie 2001 roku przeprowadzono wykopaliska archeologiczne przy fundamentach oryginalnego gmachu. Z kolei w październiku 2002 roku rozpoczęła się rekonstrukcja historycznych fasad budynku komendantury. Do jej zrealizowania wykorzystano 138 tysięcy cegieł i 312 ton piaskowca. Repliki terakotowych rzeźb orłów wieńczących ryzality wykonał rzeźbiarz Karl Möpert, który w czasach istnienia NRD brał udział w pracach renowacyjnych przy zniszczonych podczas II wojny światowej budynkach Zeughaus i Kronprinzenpalais[4].

6 listopada 2003 roku odbudowany gmach komendantury został oficjalnie otwarty[7]. W jego nowocześnie urządzonych wnętrzach ulokowane zostało berlińskie przedstawicielstwo koncernu Bertelsmann[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Neue (alte) Kommandantur - Bertelsmann-Repräsentanz in Berlin (niem.). W: Objekte [on-line]. baunetzwissen.de. [dostęp 2017-01-06].
  2. Komendantura, Berlin, Niemcy (pol.). W: Instytucje/Budynki użytkowe [on-line]. bildau.de. [dostęp 2017-01-06].
  3. a b c Brigitte Ferlet: Berlin - Impressionen einer Metropole; Kommandantenhaus (niem.). W: Berlin [on-line]. www.berlin-die-hauptstadt.de, 2009. [dostęp 2017-01-06].
  4. a b c d e f g h i Bertelsmann in Berlin - Geschichte (niem.). W: Unternehmen [on-line]. bertelsmann.de. [dostęp 2017-01-06].
  5. Christian Eger: Gerd Lucke Preußens neue rote Adler (niem.). W: Kultur [on-line]. mz-web.de, 2003-04-11. [dostęp 2017-01-06].
  6. Ministerium für Auswärtige Angelegenheiten der DDR (niem.). W: Lexikon [on-line]. luise-berlin.de, 2002. [dostęp 2017-01-06].
  7. Die neue Kommandantur des Bertelsmann-Verlages oder: Wie inhaltsleer darf Architektur sein? w: Berliner Zeitung, 6. November 2003.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]