Komisariat Rzeszy Wschód

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mapa podziału administracyjnego Komisariatu Rzeszy Wschód


Komisariat Rzeszy Wschód (niem. Reichskommissariat Ostland) – nazwa organizmu okupacyjnego powstałego w 1941 roku po agresji III Rzeszy na ZSRR. W skład Komisariatu wchodziły tereny Białorusi i państw bałtyckich. Istniał on jako zwarta jednostka administracyjna od grudnia 1941 do kwietnia 1944 roku, później istniały tylko izolowane tereny kontrolowane przez Niemców (np. część Kurlandii).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Między sierpniem a grudniem 1941 r. na ww. terenach istniał zarząd wojskowy, dopiero 5 grudnia zaczyna funkcjonować administracja cywilna i używać się nazwy „Komisariat”. Stolicą tej jednostki administracyjnej zostaje początkowo Kowno, a następnie Ryga.

Komisariat Rzeszy dzielił się na cztery Komisariaty Generalne – Estonii, Litwy, Łotwy i Białorusi. Każdy Komisariat Generalny dzielił się na kilka dystryktów, które posiadały dość rozbudowany samorząd i własne oddziały policyjno-ochronne współpracujące z Niemcami (dotyczy to zwłaszcza dystryktów leżących na terenach państw bałtyckich).

Sytuacja uległa zmianie na przełomie 1943 i 1944 roku, gdy na terenie Komisariatu zaczęły działać coraz aktywniej partyzantki niepodległościowe Bałtów, Białorusinów i partyzantka sowiecka.

Obowiązki Głównego Komisarza Rzeszy pełnił Hinrich Lohse. Większość niemieckich urzędników Komisariatu stanowili młodzi studenci prawa i powiązanych z nim kierunków, pochodzący ze Szlezwiku-Holsztynu, rodzinnego landu komisarza.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Komisariat Generalny Estonia (Generalbezirk Estland)[edytuj | edytuj kod]

Generalnym komisarzem był Karl Lietzmann.

  1. Arensburg
  2. Dorpat
  3. Narva
  4. Pernau
  5. Petschur
  6. Reval-Stadt
  7. Reval-Land

Komisariat Generalny Łotwa (Generalbezirk Lettland)[edytuj | edytuj kod]

Generalnym komisarzem był A. Dreksler.

  1. Dünaburg
  2. Libau
  3. Mitau
  4. Riga-Stadt
  5. Riga-Land
  6. Wolmar

Komisariat Generalny Litwa (Generalbezirk Litauen)[edytuj | edytuj kod]

Generalnym komisarzem był dr Adrian von Renteln.

  1. Kauen-Stadt
  2. Kauen-Land
  3. Ponewesch-Land
  4. Schaulen
  5. Wilna-Stadt
  6. Wilna-Land

Komisariat Generalny Białoruś (Generalbezirk Weißruthenien)[edytuj | edytuj kod]

Generalnymi komisarzami byli kolejno: Wilhelm Kube (od 1 września 1941 do śmierci w zamachu 22 września 1943) oraz Curt von Gottberg.

  1. Barisau
  2. Baranowitschi
  3. Glubokoje
  4. Hanzewitz
  5. Lida
  6. Minsk-Stadt
  7. Minsk-Land
  8. Nowogródek
  9. Slonim
  10. Sluzk
  11. Wilejka

Literatura[edytuj | edytuj kod]