Komisariat Straży Celnej „Lubomia”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komisariat Straży Celnej „Lubomia”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1922
Rozformowanie 1928
Tradycje
Kontynuacja Komisariat Straży Granicznej „Lubomia”
Organizacja
Dyslokacja Lubomia
Formacja Straż Celna
Podległość Inspektorat SC „Rybnik”
Rozmieszczenie placówek SC Komisariatu Lubomia w 1926

Komisariat Straży Celnej „Lubomia” – jednostka organizacyjna Straży Celnej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1922–1928.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną[1]. Od połowy 1921 roku jednostki Straży Celnej rozpoczęły przejmowanie odcinków granicy od pododdziałów Batalionów Celnych[2]. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku[3]. Komisariat Straży Celnej „Lubomia”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Rybnik”[4].

Początek działalności Straży Celnej na Śląsku datuje się na dzień 15 czerwca 1922 roku. W tym dniu polscy strażnicy celni w zielonych mundurach i rogatywkach wkroczyli na ziemia przyznane Polsce. W nocy z 15 na 16 czerwca 1922 roku Straż Celna przejęła ochronę granicy polsko–niemieckiej na Śląsku. W ramach Inspektoratu Straży Celnej „Rybnik” zorganizowany został komisariat Straży Celnej „Lubomia”[5]. Komisariat obejmował odcinek graniczny długości 21 kilometrów 500 metrów. Na prawym skrzydle graniczył z komisariatem SC „Łyski”, a na lewym z komisariatem SC „Gorzyce”. Biura komisariatu mieściły się w budynku szkolnym w Lubomi, a funkcjonariusze placówek spotykali się przy skrzynkach służbowych mieszczących się w korytarzach względnie w sieniach budynków[6]. Początkowo służbę pełniono bez broni. Dopiero w połowie lipca strażnicy uzbrojeni zostali w karabiny włoskie[7].

W marcu 1924 roku zlikwidowano placówki „Brzezie” i „Ligota Tworkowska”, a w styczniu 1925 roku na tyłach komisariatu utworzono placówkę „Rzuchowo”. Ta ostatnia zniesiona została w czerwcu 1925 roku[7]. W 1926 roku placówki przeniosły swoje siedziby do wynajętych ubikacji. „Odra” funkcjonowała w budynku szkolnym na parterze, „Buków” w budynku szkolnym na pierwszym piętrze, „Nieboszowy” w budynku dworskim w Nowym Dworze, „Lukasyna” w Fabryce Futer i Skór, „Kobyla” w szkole[8]. W kwietniu 1927 roku zmieniono nazwę placówki „Lukasyna” [a] na „Brzezie”[8]. W marcu 1928 roku placówka „Nieboczowy” przeniesiona została do Ligoty Tworkowskiej do domu p. Pytlika, zlikwidowano placówki „Odra” i „Kobyla”. Jednocześnie została utworzona placówka II linii „Kornowac”[9]. Po zlikwidowaniu komisariatu SC „Łyski”, jego placówka „Raszczyce” przydzielona została do komisariatu „Lubomia”[9].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie komisariaty

Kierownicy komisariatu SC[edytuj | edytuj kod]

stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
komisarz Walerian Trafas[6] VI 1922 – 6 IV 1925
komisarz Paweł Sarwac[7] 6 IV 1925 – 15 II 1926 w Inspekcji Ceł w Poznaniu
podkomisarz Józef Achtelik[8][10]: 15 II 1926 – 10 XII 1927 w służbie celnej
nadkomisarz Józef Krzesiński[8] 10 XII 1927 – 1928 kierownik komisariatu SG „Lubomia”

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Organizacja komisariatu w początkowym okresie[6]:

  • placówka Straży Celnej „Odra”
  • placówka Straży Celnej „Buków”
  • placówka Straży Celnej „Ligota Tworkowska” – strażnik Stanisław Luleczka
  • placówka Straży Celnej „Nieboczowy”
  • placówka Straży Celnej „Brzezie” → zniesiona w 1924
  • placówka Straży Celnej „Lukasyn(a)”[10]
  • placówka Straży Celnej „Kobyla”

Organizacja komisariatu w 1926 roku[4]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Nazwa placówki Straży Celnej „Lukasyna” pochodziła od miejscowości położonej za granicą polsko– niemiecką[8]
  2. Autorzy Kalendarza z szematyzmem funkcjonariuszy Straży Celnej na rok 1927 i Piotr Kozłowski w: Straż Celna zapomnianą formacją graniczną II Rzeczypospolitej – dyslokacja jednostek granicznych w 1926 roku używają nazwy „Kobyle”[11][12]. Źródła archiwalne wymieniają miejscowość Kobyla.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]