Komitet Intelektualistów i Działaczy Katolickich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Komitet Intelektualistów i Działaczy Katolickich, Komisja Intelektualistów i Działaczy Katolickich (KIiDK)[1] – zrzeszenie duchownych i katolików świeckich, działające w Polsce w latach 1950–1953 przy Polskim Komitecie Obrońców Pokoju. Ruch nastawiony był na współpracę z władzami komunistycznymi. Duchownych należących do komitetu uznaje się za przedstawicieli ruchu „księży patriotów”.

Organizacja powstała 4 listopada 1950 z inicjatywy szefa PAX-u, Bolesława Piaseckiego. Stanowiła ona element strategii władz komunistycznych, dążących do stworzenia podziałów w łonie polskiego Kościoła katolickiego poprzez utworzenie w jego obrębie przyjaznego sobie stronnictwa, skupionego wokół Piaseckiego. Komitet był organizacją mniej radykalną od Komisji Księży utworzonej przy ZBoWiD-zie. Początkowo dążył do osiągnięcia przynajmniej częściowego porozumienia z niektórymi biskupami, jednakże przedstawiciele komitetu, zwłaszcza Eugeniusz Dąbrowski, uczestniczyli w atakach słownych na hierarchię kościelną, również na prymasa Stefana Wyszyńskiego. Utworzenie komitetu przez PAX zostało później napiętnowane przez Episkopat w memoriale „Non possumus”.

Przewodniczącym komitetu był ks. prof. Jan Czuj (wówczas dziekan Wydziału Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego), wiceprzewodniczącym biblista ks. prof. Eugeniusz Dąbrowski, sekretarzem Andrzej Micewski, a przedstawicielem PAX-u Ryszard Reiff. Komitet tworzył oddziałowe komisje na szczeblu województwa. Posiadał spore wpływy wśród profesury wydziałów teologicznych UW i UJ oraz na KUL. Łącznie zrzeszał ok. 200–300 samych księży w całej Polsce. Wśród nich m.in.: Mieczysław Żywczyński, Józef Keller (później porzucił kapłaństwo), Stefan Biskupski, Piotr Chojnacki, Aleksy Klawek, Kazimierz Kłósak i Józef Pastuszka.

Komisja Intelektualistów 6 listopada 1950 przesłała do francuskich intelektualistów list wyrażający solidarność i propozycję współpracy. Podpisali go m. in.: Jan Czuj, Paweł Jasienica, Jerzy Zawieyski, Jerzy Turowicz, Dominik Horodyński i Stanisław Stomma[1].

W październiku 1953 za zgodą władz państwowych PAX połączył Komitet Intelektualistów i Działaczy Katolickich z komisjami księży przy kołach ZBoWiD-u, tworząc Komisję Duchownych i Świeckich Działaczy przy Ogólnopolskim Komitecie Frontu Narodowego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Janusz Stefaniak, Komisja Intelektualistów i Działaczy Katolickich, w: Encyklopedia Białych Plam, t. XIX, Suplement, Radom 2005, s. 180.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]