Kompania graniczna KOP „Krzyżówka”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kompania graniczna KOP „Krzyżówka”
Kompania graniczna KOP „Czyste”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Czyste[a]
Krzyżówka[b]
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość batalion KOP „Podświle”

Kompania graniczna KOP „Krzyżówka” (wcześniej „Czyste”) – pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pograniczapełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924 roku, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza sformowano 7 batalion graniczny [1][2], a w jego składzie 5 kompanię graniczną KOP[3]. W 1934 roku 1 kompania graniczna KOP „Czyste” podlegała dowódcy batalionu KOP „Podświle”[4].

Potem przeniesiono dowództwo kompanii do Krzyżówki[5]. W listopadzie 1936 roku kompania liczyła 2 oficerów, 8 podoficerów, 4 nadterminowych i 82 żołnierzy służby zasadniczej[c].

W 1939 roku 1 kompania graniczna KOP „Krzyżówka” podlegała nadal dowódcy batalionu KOP „Podświle”[6].

 Osobny artykuł: kompania graniczna KOP.

Służba graniczna[edytuj]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[7]. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza[8].

1 kompania graniczna „Czyste” w 1934 roku ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 29 kilometrów 640 metrów[4]. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Starosiele”, „Stodoliszcze” i „Czernica” z komendantury „Stodoliszcze”[9].

Wydarzenia:

  • W meldunku sytuacyjnym z 17 stycznia 1925 roku napisano:
15 stycznia 1925 roku o godz. 1.00 patrol KOP w folwarku Zaholek aresztował niejakiego Józefa Zymanowskiego, którego od dawna poszukiwała Policja Państwowa za kradzież koni i przemytnictwo. Przekazany został Policji Państwowej w Prozorokach[10].

Sąsiednie kompanie graniczne:

Struktura organizacyjna[edytuj]

Strażnice kompanii w latach 1928 – 1929[11][12]

Strażnice kompanii w latach 1931 – 1934[9][13][16][e]:

Strażnice kompanii w 1938[18]

Organizacja kompanii 17 września 1939[19]:

Dowódcy kompanii[edytuj]

  • por. Władysław Nowakowski ( był 30 IX 1928 − 10 X 1929) → zawieszony w czynnościach służbowych[20]
  • p.o. por. Piotr Zdunek (10 X 1929 − 15 XI 1929)[21]
  • por. Władysław Nowakowski (15 XI 1929 − 25 I 1930 ) → zawieszony w czynnościach służbowych[22]
  • p.o. por. Piotr Zdunek (25 I 1930 − 31 III 1930)[23]
  • kpt. Belestyn Latawiec (31 III 1930 −14 VI 1930)[24]
  • w.z. por. Włodzimierz Pasiecznicki (11 VI 1930 − 30 IX 1930)[25]
  • por./kpt. Paweł Staroń (30 IX 1930 −)[25]
  • kpt. Jan Wilczak (był 31 X 1932 − )[26]

Uwagi

  1. folwark Czyste, gmina Hołubicze, powiat dziśnieński, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
  2. zaścianek Krzyżówka, gmina Smołwy, powiat brasławski, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
  3. Wykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 365
  4. W komunikatach dyslokacyjnych występuje również jako Hornowo Wiercińskie → Komunikaty dyslokacyjne ↓
  5. W 2000 roku Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 roku, odnoszą się do stanu sprzed 1937 roku → Szubański 2000 ↓, s. 87. Wymienił następujące strażnice: „Grazie”, „Lipowo”, „Borsuczyno”, „Bortkiewicze” → Szubański 1993 ↓, s. 276
  6. zaścianek Hornowo IV, gmina Hołubicze, powiat dziśnieński, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
  7. zaścianek Hornowo I, gmina Hołubicze, powiat dziśnieński, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
  8. wieś Trościanica, gmina Dokszyce, powiat dziśnieński, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
  9. zaścianek Hornowo IV (Hornowo–Wierciński), gmina Hołubicze, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
  10. wieś Trościanica, gmina Dokszyce, powiat dziśnieński, województwo wileńskie

Przypisy

Bibliografia[edytuj]