Kompania graniczna KOP „Dziwniki”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kompania graniczna KOP „Dziwniki”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Dziwniki[a]
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość batalion KOP „Podświle”

Kompania graniczna KOP „Dziwniki”pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924 roku, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza sformowano 7 batalion graniczny [1][2], a w jego składzie 3 kompanię graniczną KOP. W listopadzie 1936 roku kompania liczyła 2 oficerów, 10 podoficerów, 6 nadterminowych i 115 żołnierzy służby zasadniczej[b]. W 1939 roku 3 kompania graniczna KOP „Dziwniki” podlegała dowódcy batalionu KOP „Podświle”[3].

 Osobny artykuł: kompania graniczna KOP.

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[4]. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza[5].

3 kompania graniczna „Dziwniki” w 1934 roku ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 23 kilometrów 746 metrów[6]. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Korowajewo” i „Kublicze” z komendantury „Kublicze”[7].

Sąsiednie kompanie graniczne:

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Strażnice kompanii w latach 1928 – 1929[8][9]

Strażnice kompanii w latach 1931 – 1934[7][13][11]

W 1934 strażnicę KOP „Karczemno” przesunięto do Jałówki[11]

Strażnice kompanii przed 1937(nr 2)[15][i]:

Strażnice kompanii w 1938[12]

Organizacja kompanii 17 września 1939[16]:

Dowódcy kompanii[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Jan Grankowski ( był 30 IX 1928 − 24 III 1931)[17]
  • kpt. Marian Barerlein (12 III 1931 − był 31 X 1932 )[18]
  • por. Franciszek Chmura (6 VII 1933 − )[19]
  • kpt. Franciszek Osmakiewicz (– 1939)[20]

Walki we wrześniu 1939[edytuj | edytuj kod]

17 września 1939 strażnice 3 kompanii granicznej „Dziwniki” por. Bronisława Olecha zaatakowane zostały przez jednostki 5 Dywizji Strzeleckiej i 13 oddziału ochrony pogranicza NKWD. Po krótkiej walce uległy przeważającym siłom przeciwnika. Zniszczone zostały strażnice „Osinówka”, „Kamienny Wóz” i „Jałówka”. W obronie strażnicy „Kamienny Wóz” poległ plut. Pełczyński[21].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. wieś Dziwniki, gmina Prozoroki, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
  2. Wykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 365
  3. wieś Karczemno, gmina Prozoroki, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
  4. folwark Horodek, gmina Prozoroki, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
  5. wieś Osinówka, gmina Prozoroki, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
  6. majątek Jamopol, gmina Prozoroki, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
  7. osada Hrazie, gmina Prozoroki, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
  8. strażnica Kamienny Wóz, gmina Hołubicze, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
  9. W 2000 roku Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 roku, odnoszą się do stanu sprzed 1937 roku → Szubański 2000 ↓, s. 87
  10. folwark Jałówka, gmina Prozoroki, powiat dziśnieński, województwo wileńskie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]