Kondor wielki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kondor wielki
Vultur gryphus[1]
Linnaeus, 1758
Samiec
Samiec
Samica
Samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd kondorowe
Rodzina kondorowate
Rodzaj Vultur[2]
Linnaeus, 1758
Gatunek kondor wielki
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kondor wielki[4], kondor olbrzymi (Vultur gryphus) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych (Cathartidae), jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Vultur[4].

Zasięg występowania[edytuj]

Kondor wielki zamieszkuje Andy począwszy od Wenezueli na północy po Przylądek Horn na południu[5].

Taksonomia[edytuj]

Gatunek i rodzaj po raz pierwszy opisał Karol Linneusz w 1758 roku w swoim dziele Systema Naturae[6]. Jako miejsce typowe autor wskazał, bazując na tekstach „Cuntur” Johna Raya z 1713 roku[7] i „Vultur gryps Gryphus” Jacoba Theodora Kleina z 1750 roku[8], Chile[6].

Etymologia[edytuj]

Nazwa rodzajowa: łac. vultur, vulturis – sęp[9].
Epitet gatunkowy: łac. gryphus – gryf < gr. γρυψ grups, γρυπος grupos – gryf[10].

Morfologia[edytuj]

Cechy gatunku
Długość ciała 100–130 cm; samic 8000–11,000 g, samców 11,000–15,000 g; rozpiętość skrzydeł 260–320 cm[5]. Upierzenie zasadniczo czarne, pokrywy skrzydłowe białe, głowa i szyja nagie, na granicy upierzenia pióra tworzą kryzę. Naga skóra różowawocielista. Samiec na głowie posiada mięsisty wyrostek.
Biotop 
Partie gór powyżej linii lasu oraz inne bezleśne, skaliste tereny.
Gniazdo 
Gnieżdżą się na półkach skalnych, wysoko w górach. Samica składa jedno jajo raz na dwa lata.

Młode lęgną się po 54–60-dniowej inkubacji, jajem w tym czasie opiekują się oboje rodziców. Dojrzałość płciową osiągają dopiero w wieku 8–9 lat. Żyją ponad 40 lat.

Jaja 
Wyprowadza jeden lęg co dwa lata, składając jedno, rzadziej dwa jaja.
Wysiadywanie 
Jajo wysiadywane jest przez okres 54–58 dni przez obydwoje rodziców[11]. Pisklęta zdobywają zdolność do lotu w wieku około 6 miesięcy, lecz opuszczają rodziców dopiero wtedy, gdy wykluje się następne pisklę, czyli po ok. 2 latach.
Pożywienie 
Kondory żywią się głównie padliną oraz jajami rabowanymi w koloniach kormoranów.

Przypisy

  1. Vultur gryphus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Vultur. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 29 grudnia 2010]
  3. BirdLife International 2012. Vultur gryphus. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2016-1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-08-31]
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Cathartidae Lafresnaye, 1839 - kondorowate - New World Vultures (Wersja: 2015-09-05). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-08-31].
  5. a b D. Houston, G.M. Kirwan, D.A. Christie, C.J. Sharpe: Andean Condor (Vultur gryphus). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-08-31]. (ang.)
  6. a b C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 86. (łac.)
  7. J. Ray: Synopsis methodica avium & piscium, opus posthumum, quod vivus recensuit & perfecit ipse insignissimus author, in quo multas species, in ipsius ornithologiâ & ichthyologia desideratas, adjecit, methodumque suam piscium naturæ magìs convenientem reddidit. Cum appendice, & iconibus. Londini: Impensis Gulielmi Inny, 1713, s. 11. (łac.)
  8. J.T. Klein: Historiae avium prodromus, cum praefatione de ordine animalium in genere; accessit historia muris alpini et vetus vocabularium animalium, msc., cum figuris. Lubecae: Apud Ionam Schmidt, 1750, s. 45. (łac.)
  9. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-08-31]. (ang.)
  10. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-08-31]. (ang.)
  11. Małgorzata i Izabella Szmurło (tłum.): Góry. Warszawa: Delta, 1997, seria: Encyklopedia Dzikich Zwierząt. ISBN 83-86698-62-4.

Bibliografia[edytuj]

  • Małgorzata i Izabella Szmurło (tłum.): Góry. Warszawa: Delta, 1997, seria: Encyklopedia Dzikich Zwierząt. ISBN 83-86698-62-4.