Konflikt zbrojny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Konflikt zbrojny – rodzaj przemocy zbrojnej polegającej na dążeniu do osiągnięcia celów państwa (koalicji, grupy społecznej) przez wzajemne działanie przy użyciu sił zbrojnych lub zorganizowanych i uzbrojonych grup.

Pojęcie konfliktu zbrojnego jest szersze od pojęcia wojny, gdyż obejmuje wszelkie przejawy walki zbrojnej, natomiast wojna, ujmowana tradycyjnie, jest przeciwstawiana stanowi pokoju i oznacza sytuację walki zbrojnej między państwami[1].

Istnieją różne modele systematyzowania konfliktów zbrojnych. Najczęściej wyróżnia się konflikty międzynarodowe oraz konflikty o charakterze wewnątrzpaństwowym. Spośród międzynarodowych jako najważniejsze należy wymienić konflikty między państwami oraz konflikty narodowowyzwoleńcze (także wojny kolonialne)[2]. Z kolei konflikty wewnątrzpaństwowe, tradycyjnie nazywane wojnami domowymi lub cywilnymi (ang. civil war), ze względu na swój charakter dzielone są na wojny o zdobycie władzy w państwie oraz wojny secesyjne, tzn. mające na celu oderwanie części terytorium państwa[3].

Istotną cechą konfliktu zbrojnego wewnątrzpaństwowego jest fakt, iż rozgrywa się on na terytorium jednego państwa między siłami zbrojnymi lub zorganizowanymi grupami zbrojnymi, pozostającymi pod odpowiednim dowództwem i sprawującymi władzę nad częścią terytorium państwa w sposób umożliwiający im prowadzenie skoordynowanych działań zbrojnych. W takim ujęciu pojęcie konfliktu zbrojnego nie obejmuje zazwyczaj zamieszek wewnętrznych, rozruchów czy sporadycznych aktów przemocy[4].

Przypisy

  1. Rozróżnienie to widać w art. 2 wspólnym dla wszystkich czterech konwencji genewskich z 1949 roku: Konwencja niniejsza będzie miała zastosowanie w razie wypowiedzenia wojny lub powstania jakiegokolwiek innego konfliktu zbrojnego (ang. armed conflict) między dwiema lub więcej niż dwiema Wysokimi Umawiającymi się Stronami, nawet gdyby jedna z nich nie uznała stanu wojny. Patrz też: Ochrona dzieci przed uczestnictwem w działaniach zbrojnych we współczesnym prawie międzynarodowym s. 30
  2. I Protokół dodatkowy z 1977 do Konwencji z 1949 w artykule 1 ust. 4 głosi, iż pojęcie międzynarodowego konfliktu zbrojnego dotyczy również konfliktów zbrojnych, w których ludy walczą przeciw panowaniu kolonialnemu i obcej okupacji oraz przeciw reżimom rasistowskim, wykonując swe prawo do samostanowienia zawarte w Karcie Narodów Zjednoczonych oraz w Deklaracji w sprawie zasad prawa międzynarodowego dotyczących przyjaznych stosunków i współpracy między państwami, zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych.
  3. Podział na konflikty zewnętrzne i wewnętrzne w praktyce może sprawiać trudności gdyż na skutek zewnętrznej ingerencji istnieje możliwość przemiany konfliktu wewnętrznego w zewnętrzny (Ochrona... s. 37).
  4. Sprawy te omawia art. 3 wspólny dla wszystkich czterech Konwencji z 1949 oraz II Protokół dodatkowy z 1977.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik podstawowych terminów dotyczących bezpieczeństwa państwa. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 1994, s. 12.
  • Mały słownik stosunków międzynarodowych. Warszawa: WSiP, 1999, s. 102.