Kongo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Republiki Konga. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
République du Congo
Republika Konga
Flaga Konga
Herb Konga
Flaga Konga Herb Konga
Dewiza: (fr.) Unite, Travail, Progres
(Jedność, Praca, Postęp)
Hymn: La Congolaise
Położenie Konga
Język urzędowy francuski
Stolica Brazzaville
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Denis Sassou-Nguesso
Szef rządu premier Clément Mouamba
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
65. na świecie
342 000 km²
3,3%
Liczba ludności (2011)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
126. na świecie
4 140 000
12 osób/km²
PKB (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

13,6 mld[1] USD
3346[1] USD
PKB (PSN) (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

19,0 mld[1] USD
4666[1] USD
Jednostka monetarna frank CFA (XAF)
Niepodległość od Francji
15 sierpnia 1960
Strefa czasowa UTC +1
Kod ISO 3166 CG
Domena internetowa .cg
Kod samochodowy RCB
Kod samolotowy TN
Kod telefoniczny +242
Mapa Konga

Kongo (Republika Konga, fr. Congo, République du Congo) – państwo w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gabonem, Kamerunem, Republiką Środkowoafrykańską, Angolą (Kabinda), Demokratyczną Republiką Konga.

W czasach kolonialnych występowało pod nazwą Kongo Francuskie i Kongo Środkowe, a tuż po odzyskaniu niepodległości jako Kongo-Brazzaville.

Ustrój polityczny[edytuj]

Republika. Głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych co 7 lat. Parlament dwuizbowy: Zgromadzenie Narodowe – 137 deputowanych wybieranych na pięcioletnią kadencję; Senat – 66 członków wybieranych na sześcioletnią kadencję.

Kraj składa się z 12 departamentów, które są oddzielnymi instancjami i nie podlegają prawu łącznemu.

Podział administracyjny[edytuj]

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Konga.

Geografia[edytuj]

 Osobny artykuł: Geografia Konga.

Kongo leży w środkowej Afryce. Północno-wschodnia część kraju, w przeważającej części pokryta obszarami podmokłymi, jest częścią rozległej Kotliny Konga. Dalej na południowy zachód w rzeźbie terenu zaczynają dominować wyżyny, a na zachodzie pojawia się wąski pas nizin, związanych z bliskością oceanu[2]. Granica państwa wynosi w sumie 5504 km. Na zachodzie Republika Konga graniczy z Gabonem (1 903 km), na północy z Kamerunem (523 km) oraz Republiką Środkowoafrykańską (467 km), na wschodzie z Demokratyczną Republiką Konga (2 410 km), a na południu z Angolą (201 km)[3]. Najdłuższą rzeką państwa jest Kongo, przy czym na żadnym odcinku nie płynie wyłącznie przez terytorium Republiki Konga, a jedynie stanowi granicę z Demokratyczną Republiką Konga. Innymi znacznymi ciekami wodnymi są uchodzące do Konga: Ubangi, Sangha i Alima[3].

Historia[edytuj]

Pierwszymi mieszkańcami współczesnych obszarów Konga byli Pigmeje. Od I tysiąclecia p.n.e. napływały tu plemiona Bantu parające się rolnictwem. W średniowieczu wykrystalizowały się niewielkie ośrodki polityczne, a pod jego koniec powstało państwo Tio i Loango. Południe Republiki Konga należało do państwa Kongo z centrum we współczesnej Angoli[4]. W 1482 roku obszar ten został dla Europy odkryty przez Portugalię. Odkrycie zapoczątkowało handel niewolnikami. Zniesienie niewolnictwa w XIX wieku osłabiło utrzymujące się z tego procederu państwa Tio i Loango[4]. Od 1880 roku nasiliła się penetracja francuska. W 1882 roku utworzona została tutaj francuska kolonia. W 1910 roku obszar włączono w skład Francuskiej Afryki Równikowej. W trakcie II wojny światowej tereny przynależały do Wolnych Francuzów. Po 1945 roku utworzone zostały pierwsze organizacje polityczne i związki zawodowe. W 1958 roku utworzono republikę autonomiczną wchodzącą w skład Wspólnoty Francuskiej[4].

W 1960 roku proklamowano niepodległą republikę, działającą początkowo pod nazwą Kongo Brazzaville. Pierwszym prezydentem został prozachodni Fulbert Youlou[4]. Po wojskowym puczu z 1963 roku władze objęli marksiści. W 1969 roku proklamowano Ludową Republikę Konga. Do 1979 roku częste roszady na szczytach władzy. W latach 1966-77 prezydentem był Marien Ngouabi. W tym czasie Kongo prowadziło politykę niezaangażowania, rozwijało relacje z blokiem wschodnim. Największym problemem ówczesnego Kongo były zatargi z sąsiednim Zairem. Od 1979 roku urząd prezydenta należał do Denisa Sassou-Nguesso. Nowa konstytucja usankcjonowała jednopartyjne rządy Kongijskiej Partii Pracy. Od połowy lat 80. pogłębiały się trudności gospodarcze. W tym samym czasie rząd zapoczątkował liberalizację polityczną[4][5].

W 1990 roku rządząca partia zrezygnowała z marksizmu i przyjęła socjaldemokratyczny program; wprowadzono system wielopartyjny. W 1991 roku zmieniono nazwę kraju na Republika Kongo. W 1992 roku, po wprowadzeniu nowej konstytucji, odbyły się wybory parlamentarne i prezydenckie. Zwyciężył w nich Pascal Lissouba i jego Panafrykańska Unia na rzecz Socjaldemokracji. W 1997 roku wybuchła wojna domowa. W konflikcie starły się siły Sassou-Nguesso popartego przez Angolę i rządu wspartego przez oddziały UNITA (korzystające z baz w Kongu). Wojna zakończyła się zwycięstwem rebeliantów Sassou-Nguesso, który mianował się prezydentem. W 1999 roku podpisano układ pokojowy, a w 2000 roku władze ogłosiły koniec wojny. W 2002 roku odbyły się wybory, przyniosły one zwycięstwo Sassou-Nguesso i jego partii PCT[4][5].

Gospodarka[edytuj]

Kraj rolniczo-przemysłowy o bogatych złożach surowców naturalnych. W rolnictwie zatrudnionych jest 59% ludności, chociaż wytwarza ono zaledwie 10% PKB (dla porównania przemysł 59% PKB). Uprawa palmy oleistej, kakaowca, kawy, orzeszków ziemnych, manioku, ryżu, kukurydzy i roślin cytrusowych. Znaczące wydobycie i eksport ropy naftowej, który przynosi najwięcej dochodów. Inne surowce naturalne to diamenty, sole potasowe i rudy żelaza. Znaczący przemysł drzewny.

Demografia[edytuj]

Struktura etniczna[6][edytuj]

Religia[edytuj]

Struktura religijna kraju[5]:

Przypisy

  1. a b c d Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2012: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2013 (ang.). [dostęp 2013-04-24].
  2. Marek Dajek: Atlas Geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych. Warszawa: Nowa Era, 2012, s. 122-123. ISBN 978-83-267-0775-9.
  3. a b Informacje na temat geografii Konga (ang.). CIA. [dostęp 2014-04-10].
  4. a b c d e f Kongo. Historia (pol.). http://encyklopedia.pwn.pl.
  5. a b c Kongo (pol.). http://portalwiedzy.onet.pl.
  6. Joshua Project. „Congo, Republic of the – People Groups”.

Linki zewnętrzne[edytuj]