Konikleca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konikleca
Ilustracja
Morfologia (konikleca czubata)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj konikleca
Nazwa systematyczna
Hippocrepis L.
Sp. Pl. 744. 1753
Typ nomenklatoryczny

H. unisiliquosa L.[3]

Synonimy
  • Ferrum-equinum Medik.[3]
Hippocrepis unisiliquosa

Konikleca (Hippocrepis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje ponad 30 gatunków[4], występujących głównie w basenie Morza Śródziemnego. W Polsce spotykany jest tylko jeden gatunek jako efemerofitkonikleca czubata (Hippocrepis comosa)[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzewy, byliny i rośliny jednoroczne. Z włoskami, przynajmniej na osi liścia, rzadko nagie. Łodyga jest kanciasta[6].
Liście
Nieparzysto pierzaste, z parami listków naprzeciwległych. Listki osadzone są na wyraźnych ogonkach, czasem dłuższych od blaszki listka. Blaszka u niektórych gatunków cienka, u innych dość sztywna. Przylistki są równowąskie, do lancetowatych i trójkątnych, rzadko jajowate, zwykle wyraźnie mniejsze od listków i zawsze odmienne od nich kształtem. Często zrośnięte są na krótkim odcinku z ogonkiem liściowym[6].
Kwiaty
Motylkowe, zebrane w baldach na kanciastej lub bruzdowanej szypule, u części gatunków długiej, u kilku skróconej (H. biflora, H. unisiliquosa) i wówczas kwiatostan skąpokwiatowy (od 1 do 4 kwiatów). Przysadki zrosłe w okrywę ząbkowaną lub wcinaną, często u nasady z ciemnymi gruczołkami. Kielich zrosłodziałkowy, zwykle cylindryczny. Płatki korony z paznokciem, żółte. Górny płatek tworzy żagielek, ma brzegi odgięte do tyłu. Dwa boczne płatki tworzą skrzydełka otulające dolny płatek tworzący łódeczkę. Dziewięć pręcików jest zrośniętych w wygiętą rurkę, nitka dziesiątego pręcika jest dwukrotnie wygięta u nasady tworząc dwie przerwy w rurce. Szyjka słupka u podstawy (nad zalążnią) tęga, dalej zgięta pod kątem prostym i w szczytowej części nieco spłaszczona. W szczytowej części wyraźnie owłosiona z drobnym znamieniem. Zalążnia górna[6].
Owoce
Strąki, zwykle owłosione[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj blisko spokrewniony z rodzajami cieciorka (Coronilla) i Securigera, ale też wyraźnie od nich odmienny w odniesieniu do szeregu cech morfologicznych[6].

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów podrodziny bobowatych właściwych Faboideae w rzędzie bobowatych Fabaceae s.l.[2]. W obrębie podrodziny należy do plemienia Loteae[7].

Pozycja według systemu Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina bobowate (Fabaceae Lindl.), rodzaj konikleca (Hippocrepis L.)[8].

Wykaz gatunków[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-09-23] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2013-04-09].
  4. a b Hippocrepis. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-04-09].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. a b c d e Per Lassen. A New Delimitation of the Genera Coronilla, Hippocrepis, and Securigera (Fabaceae). „Willdenowia”. 19, 1, s. 49-62, 1989. 
  7. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  8. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Hippocrepis (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-04].