Konopie
| ||
 Cannabis sativa | ||
| Systematyka[1] | ||
| Domena | eukarionty | |
| Królestwo | rośliny | |
| Klad | rośliny naczyniowe | |
| Klad | rośliny nasienne | |
| Klasa | okrytonasienne | |
| Klad | różowe | |
| Rząd | różowce | |
| Rodzina | konopiowate | |
| Rodzaj | konopie | |
| Nazwa systematyczna | ||
| Cannabis L. Sp. Pl. 2. 1753 | ||
Konopie – rodzaj roślin należący do rodziny konopiowatych. Rodzaj dość powszechnie uznawany jest przez botaników za monotypowy z konopiami siewnymi (Cannabis sativa) jako jedynym gatunkiem. Część badaczy wydziela jednak kilka gatunków w obrębie rodzaju. Koncepcja wyróżnienia konopi indyjskich pojawiła się po raz pierwszy w roku 1783 w "Encyclopedique de botanique". Gatunek został opisany przez Jeana Baptiste Pierre Antoine de Monet de Lamarcka[2]. Badania genetyczne na roślinach pochodzących z różnych części świata potwierdzają politypową koncepcję rodzaju i pozwalają wyróżnić konopie siewne, indyjskie i dzikie oraz siedem taksonów domniemanych. Wyniki te pozwalają przypisać pulę genową roślin uprawianych na nasiona i włókna w Europie, Azji Mniejszej, Azji środkowej do C. sativum. Rośliny należące do puli genowej C. indica uprawiane są na nasiona i włókna w Azji wschodniej, jako narkotyk w Azji południowej, Afryce i Ameryce Łacińskiej oraz rosną jako rośliny dzikie w Indiach i Nepalu. Trzecia pula genowa obejmuje rośliny ruderalne w Azji środkowej[3].
Siostrzanym rodzajem jest chmiel. Na podstawie zegara molekularnego szacuje się, że rodzaje te rozdzieliły się około 27 800 000 lat temu. Prawdopodobnie pierwotnym miejscem występowania konopi są okolice jeziora Kuku-nor na Wyżynie Tybetańskiej, skąd rozprzestrzenił się do Europy około 6 mln lat temu i wschodnich Chin nieco ponad 1 milion lat temu. Najstarsze pozostałości pyłku na południe od Himalajów datowane są na około 325 600 lat temu, a w Japonii na około 10 000 lat temu[4].
- Wykaz gatunków[5]
- Konopie indyjskie (Cannabis indica Lam.)
- Konopie dzikie (Cannabis ruderalis Janisch.)
- Konopie siewne (Cannabis sativa L.)
W bazie danych Germplasm Resources Information Network nazwa Cannabis indica Lam. uznawana jest za synonim Cannabis sativa L. subsp. indica (Lam.) E. Small & Cronquist, a nazwa Cannabis ruderalis Janisch. za synonim Cannabis sativa L. subsp. sativa[5].
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-21].
- ↑ William A. Emboden. Cannabis — a polytypic genus. „Economic Botany”. 28 (3), s. 304–310, 1974. DOI: 10.1007/BF02861427. ISSN 0013-0001 (ang.).
- ↑ Karl W. Hillig. Genetic evidence for speciation in Cannabis (Cannabaceae). „Genetic Resources and Crop Evolution”. 52 (2), s. 161–180, 2005. DOI: 10.1007/s10722-003-4452-y. ISSN 0925-9864 (ang.).
- ↑ John M. McPartland, William Hegman, Tengwen Long, Cannabis in Asia: its center of origin and early cultivation, based on a synthesis of subfossil pollen and archaeobotanical studies, „Vegetation History and Archaeobotany”, 2019, DOI: 10.1007/s00334-019-00731-8 (ang.).
- ↑ a b GRIN Species Records of Cannabis. [dostęp 2014-12-21].
