Konrad Tom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konrad Tom
Ilustracja
Konrad Tom
Imię i nazwisko Konrad Runowiecki
Data i miejsce urodzenia 9 kwietnia 1887
Warszawa
Data i miejsce śmierci 9 sierpnia 1957
Los Angeles
Zawód aktor, piosenkarz, reżyser, scenarzysta dyrektor teatru
Współmałżonek Zula Pogorzelska
Lata aktywności 1903–1946

Konrad Tom, właściwie Konrad Runowiecki, pseudonim „Tim-Tom” (ur. 9 kwietnia 1887 w Warszawie, zm. 9 sierpnia 1957 w Los Angeles) – polski scenarzysta, piosenkarz, reżyser filmowy, aktor kina polskiego oraz żydowskiego (w Polsce i na emigracji), autor tekstów kabaretowych (w tym m.in. szmoncesu "Sęk") i słów wielu piosenek. Jego żoną była aktorka Zula Pogorzelska.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył szkołę handlową i w 1909 wstąpił do Szkoły Aplikacyjnej w Warszawie. W latach 1909-1914 w Łodzi współpracował jako dziennikarz z ”Nowym Kurierem Łódzkim”, redagował „Tygodnik Śmiechu”. Działał, pisząc teksty i występując jako aktor w teatrach i kabaretach warszawskich: Momus (1909-1911), Teatr Komedia (1914/15), Teatr Nowoczesny, Kabaret „Chochoł”, w ogrodzie Bagatela (1915/16), Teatr ”Czarny Kot” (1917/18), Teatr ”Miraż” (1915/16 i 1918/19), Teatrzyk Qui Pro Quo (1919-1923) i (1928-1931), kierownik Teatrzyku ”Stańczyk” (1923/24), kierownik kabaretu ”Perskie Oko” (1925-1927), Teatr Nowości (1927/28), Teatr Banda (1931-33). W latach 1933-1939 w teatrach Rex, Cyganeria, Stara Banda, Hollywood, Cyrulik Warszawski, 13 rzędów, Wielka Rewia, Operetka przy Karowej. 4 maja 1938 w sali Filharmonii obchodził trzydziestopięciolecie pracy artystycznej.

Był autorem librett operetkowych i wodewilowych. Od 1916 roku reżyserował, występował w filmach i pisał scenariusze. Występował także w radiowych słuchowiskach.

Po wybuchu II wojny światowej znalazł się we Lwowie, gdzie od grudnia 1939 był kierownikiem, reżyserem i aktorem polskiego Lwowskiego Państwowego Teatru Miniatur. Od zimy 1941 występował w zespole przy Armii Polskiej w ZSRR, z którą w 1942 wyruszył na Bliski Wschód, do Iranu, Iraku, Syrii, Palestyny, Egiptu i Włoch, występując dla jednostek frontowych. We Włoszech w 1946 napisał scenariusz do filmu Wielka droga. Po wojnie zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. W 1956 roku odniósł ciężkie rany w wypadku samochodowym. Rok później zmarł na raka w Los Angeles.

”Był jedną z najbardziej znanych postaci polskiego kabaretu w okresie międzywojennym, przede wszystkim ze względu na swoją wszechstronną działalność w tej dziedzinie. Przystojny, elegancki, nawet wytworny, był dobrym piosenkarzem, aktorem (przede wszystkim wykonawcą skeczów, w których odtwarzał role elegantów i typy żydowskie), także dowcipnym, inteligentnym konferansjerem.”[1]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Scenarzysta[edytuj | edytuj kod]

Aktor[edytuj | edytuj kod]

Reżyser[edytuj | edytuj kod]

Spektakle teatralne[edytuj | edytuj kod]

Scenarzysta[edytuj | edytuj kod]

  • Jak bal to bal
  • To ja
  • Madame Lulu
  • W biurze firmy Erstatz
  • Pipman szaleje (współautor)
  • Kobieta nr 5012 (współautor)
  • W starej Bandzie diabeł pali

Aktor[edytuj | edytuj kod]

  • 1915 – Wesoły pasażer teatr "Żywa Mucha"
  • 1918 – Hrabia Luxemburg
  • 1919 –O pierrotach, pierrotce, kominiarzu i cnotce, Qui Pro Quo
  • 1919 – Faust w Raciążu, Qui Pro Quo
  • 1920 – Cyrkówka, Qui Pro Quo
  • 1922 – Faworyt, Qui Pro Quo
  • 1922 – Pikuś contra Sherlock Holmes, Qui Pro Quo
  • 1925 – 7 krów tłustych, Qui Pro Quo
  • 1927 – Szopka nad szopkami, "Perskie Oko"
  • 1927 – 8 grzechów głównych, "Perskie Oko"
  • 1927 – Hallo, Nowości, Teatr Nowości
  • 1928 – Józef i Putyfara, Qui Pro Quo
  • 1928 – Jubileusz Qui Pro Quo, Qui Pro Quo
  • 1930 – Maj za pasem, Qui Pro Quo
  • 1930 – Budżet wiosenny, Qui Pro Quo
  • 1931 – Ta Banda pięknie gra, "Banda"
  • 1932 – Wiosna bandytów, "Banda"
  • 1933 – Piękna Galatea, "Banda"
  • 1933 – Zjazd gwiazd, "Rex"
  • 1933 – Syrena na wędce, "Cyganeria"
  • 1935 – Mycie głowy, "Cyrulik Warszawski"
  • 1936 – Duby smalone, "Teatr 13 rzędów"
  • 1937 – Czar walca, "Wielka Rewia"
  • 1937 – Co wolno wojewodzie, "Teatr 13 rzędów"

Piosenki[edytuj | edytuj kod]

  • Kocha, lubi, szanuje (wraz z Emanuelem Szlechterem) - Mieczysław Fogg
  • Nic o tobie nie wiem (wraz z Emanuelem Szlechterem)
  • Dlaczego właśnie dziś w filmie Dwie Joasie
  • O'key w filmie Czy Lucyna to dziewczyna?
  • Złociste włoski, Tyle miłości - Eugeniusz Bodo w filmie Jego ekscelencja subiekt
  • Bądźmy szczerzy

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965. Warszawa: PWN, 1973, s. 905.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]