Konstandinos Kanaris

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konstandinos Kanaris
Κωνσταντίνος Κανάρης
Ilustracja
Konstandinos Kanaris w późnych latach życia jako premier rządu greckiego
Data i miejsce urodzenia

1790
Psara

Data i miejsce śmierci

2 września 1877
Ateny

Premier Grecji
Okres

od 16 lutego 1844
do 30 marca 1844

Poprzednik

Andreas Metaksas

Następca

Aleksandros Mawrokordatos

Okres

od 15 października 1848
do 12 grudnia 1849

Poprzednik

Jeorjos Kunduriotis

Następca

Andonios Kriezis

Okres

od 6 marca 1864
do 16 kwietnia 1864

Poprzednik

Dimitrios Wulgaris

Następca

Zinowios Walwis

Okres

od 26 lipca 1864
do 26 lutego 1865

Poprzednik

Zinowios Walwis

Następca

Benizelos Rufos

Okres

od 26 maja 1877
do 2 września 1877

Poprzednik

Aleksandros Kumunduros

Następca

Aleksandros Kumunduros

Faksymile
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Order Gwelfów (Hanower) Krzyż Wielki Orderu Danebroga (Dania)

Konstandinos Kanaris, spolszczone Konstanty Kanaris (gr. Κωνσταντίνος Κανάρης; ur. ok. 1790 na Psarze, zm. 2 września 1877 w Atenach) – bohater walk o niepodległość Grecji, dowódca floty, mąż stanu, pięciokrotny premier Grecji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kanaris w latach wojny o niepodległość Grecji

Bojownik o niepodległość[edytuj | edytuj kod]

W czasie wojny o niepodległość Grecji zasłynął bohaterskimi akcjami z wykorzystaniem branderów zapalających okręty imperium osmańskiego. Największym jego sukcesem było spalenie okrętu flagowego wroga u wybrzeży wyspy Chios w nocy z 6 na 7 czerwca 1822 roku, zabijając kapudana paszę Kara Aliego, w odpowiedzi na pacyfikację tej wyspy dokonaną przez wojska osmańskie kilka tygodni wcześniej[1].

Atak na turecki okręt flagowy dokonany przez załogę Kanarisa koło wyspy Chios (mal. Nikiforos Litras, 1873)

Powstańcze dokonania Kanarisa szeroko znane były w Europie i przyczyniały się do wzrostu nastrojów filhelleńskich. Pisał o nim m.in. Juliusz Słowacki w trzeciej i czwartej pieśni poematu Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu[2][3], a spotkanie z nim w roku 1874 Władysław Tarnowski opisał w wierszu Odwiedziny u Kanarisa[4]. W swym utworze Admirał Miaulis z cyklu Bohaterowie Grecji, francusko-grecki dyplomata Eugène Yemeniz określił Kanarisa jako prekursora stosowanej przez Greków partyzanckiej metody walki z flotą turecką[5].

Polityk niepodległej Grecji[edytuj | edytuj kod]

Po odzyskaniu niepodległości Kanaris rozpoczął karierę polityczną w rządzie Joanisa Kapodistriasa. Za rządów Ottona I był dowódcą i ministrem marynarki wojennej, później działał w opozycji wobec króla, aż do jego abdykacji na rzecz Jerzego I[1]. W latach 1844–1877 pięciokrotnie sprawował urząd premiera Grecji.

Pomnik Kanarisa (rzeźba Lazarosa Fytalisa) na ateńskim placu Kypseli

W maju 1877 został po raz ostatni ministrem marynarki wojennej i premierem gabinetu koalicyjnego. Obydwa stanowiska zajmował aż do śmierci, która nastąpiła kilka miesięcy później[1]. Został pochowany na Pierwszym cmentarzu w Atenach. Na cześć Kanarisa jego imieniem nazwano następujące okręty[6] wojennej marynarki greckiej:

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

W 1817 Konstandinos Kanaris poślubił Despinę Maniatis z historycznej rodziny z Psary. Z małżeństwa tego pochodziło siedmioro dzieci:

  • Nikolaos Kanaris (1818–1848), zginął podczas wyprawy wojskowej w Bejrucie
  • Temistoklis Kanaris (1819–1851), zginął podczas wyprawy wojskowej w Egipcie
  • Trasiwulos Kanaris (1820–1898), admirał
  • Miltiadis Kanaris (1822–1901), admirał, wieloletni członek parlamentu greckiego, trzykrotny minister marynarki w 1864, 1871 i 1878
  • Likurgos Kanaris (1826–1865), oficer i prawnik
  • Maria Kanaris (1828–1847)
  • Aristidis Kanaris (1831–1863), oficer, zginął podczas powstania w Atenach
Drachma grecka z 1976 roku z wizerunkiem Kanarisa

Niemiecki admirał Wilhelm Canaris spekulował, że mógł być potomkiem Konstandinosa Kanarisa. Oficjalne badanie genealogiczne wykonane w 1938 roku wykazało jednak, że miał pochodzenie włoskie i nie był spokrewniony z grecką rodziną Kanarisów[7].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Ordery greckie[edytuj | edytuj kod]

Ordery zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Hugh Chisholm: Encyclopædia Britannica (11. edycja): Kanaris, Constantine. 1911.
  2. Juliusz Słowacki: Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu: Grecya. 1836.
  3. Juliusz Słowacki: Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu: Podróż konna. 1836.
  4. Władysław Tarnowski: List z podróży: Odwiedziny u Kanarisa. 1876.
  5. Eugène Yemeniz: Bohaterowie Grecji: Admirał Miaulis. 1876.
  6. Hellenic Navy: Okręty greckiej marynarki wojennej noszące nazwę Kanaris.
  7. Richard Bassett: Hitler's Spy Chief: The Wilhelm Canaris Mystery. 2005.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]