Konstanty Kowalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Konstanty Kowalski ps. "Kot" (ur. 29 marca 1902 w Woronowicach, zm. 2 listopada 1969 w Stanach Zjednoczonych) – polski żeglarz, kapitan żeglugi wielkiej.

Edukacja[edytuj]

Konstanty Kowalski był synem Ignacego Kowalskiego i Zofii z Ordyńskich. Kształcił się w gimnazjum w Kijowie i Warszawie, w latach 1918-1919 brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej, za co zdobył medal "Orlęta". W 1927 roku ukończył Szkołę Morską w Tczewie na wydziale nawigacyjnym. W 1932 roku zdobył dyplom kapitana żeglugi wielkiej.

Przed wojną[edytuj]

Praktykę żeglarską zdobywał na pokładzie statku francuskiego towarzystwa żeglugowego "Chargeus Reunis". Pracował jako oficer na pokładzie statków szkolnych szkoły, którą ukończył – STS Lwów i SV Dar Pomorza, na statkach polsko-brytyjskiego towarzystwa okrętowego – "Łódź", "Premier" i polskim statku "Warta". Brał udział w podróży dookoła świata żaglowca "Dar Pomorza" w latach 1934-1935 jako II oficer. Następnie awansował na komendanta "Daru", jako pierwszy wykształcony w Polsce żeglarz (poprzedni komendanci statków szkolnych byli wychowankami szkół rosyjskich i niemieckich). Z tej okazji dostał wiele listów gratulacyjnych, ale równocześnie pojawiły się głosy sprzeciwu, mówiące o tym, że Konstanty Kowalski, nazywany "Kotem", jest za młody na to stanowisko. Szczególne uznanie kpt. Kowalski, jak i cała załoga, zdobyli sobie u króla Szwecji Gustawa V, byli obecni m.in. na jego 80. urodzinach. Uczniowie lubili go ze względu na jego podejście do nauczania i łagodność.

II wojna światowa[edytuj]

18 sierpnia 1939 roku "Dar Pomorza" wyruszył w kolejny rejs, podczas którego "Kot" odebrał ogłoszenie o wybuchu II wojny światowej i mobilizacji wojskowej. Dostał też polecenie od dyrektora szkoły kpt. ż. w. Stanisława Kosko nakaz zacumowania w najbliższym porcie, w tym wypadku w Sztokholmie. Razem z uczniami i oficerami udał się na statkach "Wilno", "Narocz", "Kromań", "Chorzów" i "Robur IV" do Londynu, podczas gdy na "Białej Damie" pozostało 7 osób pod dowództwem radiotelegrafisty Alojzego Kwiatkowskiego. Do Londynu dopłynęli też uczniowie obecni na MS Piłsudskim i MS Chrobrym. Tam "Kot" z innymi wykładowcami szkoły morskiej kontyuowali nauki, a Ministerstwo Skarbu, Przemysłu i Handlu powierzyło mu opiekę nad projektem polskiej szkoły morskiej w Wielkiej Brytanii. W 1940 roku szkoła morska została przeniesiona do Southampton, gdzie funkcjonowała do 1943 roku. Współpracował ściśle ze wspomnianym ministerstwem, w którym był członkiem Rady Morskiej. W 1944 roku zaczął pracę na statkach GALu, SS Bałtyku i SS Narwik.

Po wojnie[edytuj]

Po zakończeniu działań wojennych kpt. Kowalski pracował na wielu statkach amerykańskich. W 1953 otrzymał obywatelstwo tego kraju. Ze służby morskiej wycofał się w 1967 roku. Zmarł dwa lata później, pochowany został na cmentarzu Świętego Krzyża w North Arlington w stanie New Jersey.

O kpt. Kowalskim pisał m.in. Karol Olgierd Borchardt.