Konstytucja Albanii

Konstytucja Albanii (alb. Kushtetuta e Shqipërisë) – najwyższy akt prawny Republiki Albanii, uchwalony 28 listopada 1998 roku w referendum. Stanowi podstawę demokratycznego państwa prawa i porządku konstytucyjnego we współczesnej Albanii.

Historia konstytucji albańskich

Pierwsze akty konstytucyjne po ogłoszeniu niepodległości w 1912 roku:

Statut z Vlory (1912) – tymczasowa ustawa zasadnicza^[1]
Statut Organiczny (1914) – wprowadzał monarchię konstytucyjną pod rządami księcia Wilhelma zu Wieda^[2]

Konstytucja Republikańska (1925) – wprowadzona przez Ahmeta Zogu, wzorowana na francuskiej^[3]
Konstytucja Królewska (1928) – po koronacji Zogu na króla^[4]

Konstytucja z 1946 – wprowadzała system wzorowany na radzieckim^[5]
Konstytucja z 1976 – najbardziej radykalna wersja stalinowska, zakazująca religii^[6]

Rozdział II konstytucji gwarantuje:

Organy władzy wg konstytucji
Organ	Kompetencje	Wybór
Prezydent	Reprezentacja państwa	Wybierany przez parlament
Premier	Kierowanie rządem	Powoływany przez prezydenta
Parlament	Ustawodawstwo	Wybory powszechne

Główne nowelizacje:

↑ Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Wyd. 2. Scarecrow Press, 2010, s. 78-79. ISBN 978-0-8108-6188-6.
↑ Joseph Swire: Albania: The Rise of a Kingdom. Arno Press, 1971. ISBN 978-0-405-02771-9.
↑ Bernd J. Fischer: King Zog and the Struggle for Stability in Albania. East European Monographs, 1984, s. 105-120. ISBN 978-0-88033-051-0.
↑ Owen Pearson: Albania in the Twentieth Century, A History: Volume I. I.B. Tauris, 2006. ISBN 978-1-84511-013-0.
↑ Miranda Vickers: The Albanians: A Modern History. Wyd. revised. I.B. Tauris, 2008. ISBN 978-1-84511-013-0.
↑ Elez Biberaj: Albania: A Socialist Maverick. Westview Press, 1990, s. 25-35. ISBN 978-0-8133-0472-8.
↑ Fred C. Abrahams: Modern Albania: From Dictatorship to Democracy in Europe. New York University Press, 2015, s. 75-85. ISBN 978-0-8147-0511-4.
↑ https://www.venice.coe.int/webforms/documents

Peter R. Prifti: Socialist Albania since 1944. MIT Press, 1978. ISBN 978-0-262-16070-4.
Arta Vorpsi. The Albanian Justice System Reform. „Academicus”. 23, s. 9-22, 2021. ISSN 2079-3715.

Państwa niepodległe	Albania Andora Armenia^[A] Austria Azerbejdżan^[B] Białoruś Belgia Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr^[A] Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja^[B] Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan^[C] Liechtenstein Litwa Luksemburg Łotwa Macedonia Północna Malta Mołdawia Monako Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rumunia Rosja^[C] San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja^[C] Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy
Terytoria zależne, autonomie, pozostałe terytoria	Abchazja^[D]^[B] Adygeja Adżaria^[A] Akrotiri i Dhekelia Autonomiczna Republika Krymu Azory Baszkiria Cypr Północny^[D]^[A] Czeczenia Czuwaszja Dagestan Gagauzja Gibraltar Górski Karabach^[D]^[A] Guernsey Inguszetia Jan Mayen Jersey Kabardo-Bałkaria Kałmucja Karaczajo-Czerkiesja Karelia Katalonia Komi Kosowo Madera Man Mari El Mordowia Nachiczewan^[A] Naddniestrze^[D] Osetia Południowa^[B] Osetia Północna Svalbard Tatarstan Udmurcja Wojwodina Wyspy Alandzkie Wyspy Owcze
Pozostałe twory	Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana z Jerozolimy z Rodos i z Malty

Ustrój	ustrój polityczny Albanii konstytucja
Organy władzy	prezydent lista premier lista rząd Zgromadzenie Albanii przewodniczący wymiar sprawiedliwości Najwyższa Rada Sprawiedliwości Sąd Konstytucyjny Sąd Najwyższy prokuratura
Finanse i kontrola	Bank Albanii Najwyższy Urząd Kontroli
Samorząd	podział admnistracyjny samorząd terytorialny