Konstytucja Skonfederowanych Stanów Ameryki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konstytucja Skonfederowanych Stanów Ameryki
Constitution of the Confederate States of America
Ilustracja
Data wydania 11 marca 1861 roku
Data wejścia w życie 22 lutego 1862 roku
Rodzaj aktu ustawa zasadnicza
Przedmiot regulacji Prawo konstytucyjne
Status uchylony
Utrata mocy obowiązującej z dniem 9 kwietnia 1865
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych

Konstytucja Skonfederowanych Stanów Ameryki – najwyższy akt prawny, który obowiązywał w Skonfederowanych Stanach Ameryki (CSA).

Akt zastąpił Konstytucję dla Władz Tymczasowych Skonfederowanych Stanów. Dokument został wydany 11 marca 1861 roku[1], a wszedł w życie 22 lutego 1862 roku w stolicy amerykańskiego stanu Alabama – Montgomery (pełniącej tymczasowo rolę stolicy CSA). Konstytucja składała się z 7 artykułów, z których duża część jest dosłownie przepisana z Konstytucji Stanów Zjednoczonych, jednak zawiera ona bardzo poważne różnice dotyczące m.in. niewolnictwa. Oryginał dokumentu, podpisany przez 43 z 50 deputowanych, znajduje się w Uniwersytecie Georgii[2]. Zdecydowano o wejściu w życie 22 lutego, ponieważ jest to rocznica urodzin Jerzego Waszyngtona. Warto nadmienić, że tego samego dnia został zaprzysiężony Jefferson Davis – jedyny prezydent.

Różnice z Konstytucją USA[edytuj | edytuj kod]

Konfederaci nie zmienili bardzo radykalnie konstytucji USA i starali się przede wszystkim usunąć to, co uważali za wady, natomiast zachować to, co uważali za zalety[3][4].

Prawa i Zakazy dla Stanów CSA[edytuj | edytuj kod]

CSA uważały się za dobrowolne stowarzyszenie niepodległych państw, zjednoczone wyłącznie z przyczyn pragmatycznych. Dlatego dały prawo wszystkim Stanom do utworzenia własnego rządu federalnego. Stany Konfederacji uzyskały cztery prawa, którymi były:

  • Zdolność do zawierania umów z innymi państwami w celu uregulowania dróg wodnych.
  • Uprawnienia do opodatkowania statków z innych Stanów, płynących przez drogi wodne innego Stanu.
  • Zdolność do zdjęcia Stanowych urzędników państwowych przez Stan z którego pochodzą.
  • Możliwość emitowania własnych banknotów.

Stanom CSA zostały odebrane 3 ważne prawa:

  1. Wolność Stanu by nadawać prawa obywatelskie mieszkańcom, którzy nie są obywatelami.
  2. Wolność Stanu by swobodnie handlować z innymi Stanami.
  3. Wolność Stanu by ewentualnie zakazać niewolnictwa.

Niewolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Legenda: ciemnoczerwony - stany, które ogłosiły secesję przed 15 kwietnia 1861 r. i zezwalały na niewolnictwo;
czerwony - stany, które ogłosiły secesję po 15 kwietnia 1861 r. i zezwalały na niewolnictwo;
żółty - stany graniczne, czyli pozostałe w USA, ale mimo to z legalnym niewolnictwem;
niebieski - stany, w których niewolnictwo było nielegalne (wyłącznie stany Unii);
szary - zorganizowane terytoria USA;

Dokument skutecznie bronił niewolnictwa. Cztery różne klauzule utrwalają jego legalność i razem stanowią jedność, która gwarantuje, że jakakolwiek polityka i każde prawo zabraniające zniewolenia osób czarnych, będzie niezgodne z konstytucją. Niewolnictwo było główną przyczyną wybuchu wojny secesyjnej i najbardziej dzielącym tematem między Unią a Konfederacją. Dlatego Konfederacja robiła, co mogła, by niewolnictwo nie było zakazane na terenach ich kraju, bo to ono napędzało gospodarkę południa[5].

Innowacje i zmiany Konstytucji CSA[edytuj | edytuj kod]

Innowacje[edytuj | edytuj kod]

Wiele innowacyjnych zmian, które wprowadzili Konfederaci nie dotyczyło niewolnictwa, handlu czy zmian w systemie federalnym. Jedną z ważniejszych był sposób głosowania. W Konfederacji większość uchwał może być zatwierdzona tylko 2/3 głosów, kiedy w Stanach Zjednoczonych wystarczyła zwykła większość. Znacznie wcześniej niż Konstytucja USA, Konstytucja CSA ustaliła limit kadencji prezydenta. Mógł rządzić tylko jedną, ale o połowę dłuższą niż prezydent USA (sześcioletnią). Jednak wiceprezydent, tak samo jak w USA mógł być wybierany na to stanowisko do śmierci. W Konstytucji USA podobny zapis pojawił się to dopiero dziewięćdziesiąt lat później, gdy weszła w życie 22. Poprawka (ustaliła maksymalnie dwie kadencje). Umotywowano tym, że Franklin Roosevelt został prezydentem USA cztery razy z rzędu. Wcześniej był to jedynie konwenans konstytucyjny po tym, jak George Washington zrezygnował z ubiegania się o prezydenturę po raz trzeci, gdyż uznał że byłoby to zagrożeniem dla demokracji. Konstytucja CSA pozwoliła też prezydentowi sprzeciwiać się artykułowi prawa, który miał podpisać. Pozwalała też członkom rządu, zejść na parter Kongresu, by udzielić odpowiedzi na pytania obywateli.

Nowe ustępy[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja CSA nie była jedynie kopią konstytucji amerykańskiej. Zawierała też oryginalne paragrafy. Konstytucja Konfederatów wprowadza 8 nowych ustępów, a jeden został całkowicie zmieniony[1][4].

Art. 1, §9, Ustęp 1

Jest to jedyny ustęp, który został w całości przekształcony przez Konfederatów. Mówi on o niewolnictwie. W konstytucji amerykańskiej ten ustęp mówił o tym, że sprowadzanie osób jest legalne, a za każdą osobę Senat może nałożyć podatek nie większy niż 10$. Zaś w konstytucji CSA sprowadzenie czarnoskórych osób było zakazane, chyba że są oni sprowadzeni z USA.

Art. 1, §9, Ustęp 2

Ten ustęp mówi o tym, że Senat ma prawo do zakazania przyjmowania niewolników z danego Stanu USA albo z całego terenu tego kraju.

Art. 1, § 9, Ustęp 9

Ustęp wspomina o tym, że Senat nie ma prawa pobierać pieniędzy ze skarbu państwa, z wyjątkiem sytuacji, kiedy trzeba zapłacić długi państwa lub jeśli pojawi się wniosek ze strony organów władzy wykonawczej. Wymaga też by powstał trybunał, który oceni potrzebę pobrania pieniędzy ze skarbu państwa przez Senat.

Art. 1, § 9, Ustęp 10

Konfederaci piszą, że pieniądze skarbu państwa dla Stanów za wydatki publiczne mogą być wydane jedynie za zgodne do centa faktury i nielegalnym będzie wystawienie większej kwoty przez Senat. Konstytucja amerykańska nie mówi o tym tak dokładnie.

Art. 1, § 9, Ustęp 20

Ustęp kończy paragraf i mówi o tym, że każde prawo lub rezolucja winna skupiać się na jednym przedmiocie, który powinien być nazwany w tytule.

Art. 2, § 2, Ustęp 3

Ustęp wprowadza przywilej dla prezydenta i daje mu możliwość zdjęcia urzędnika publicznego ze stanowiska, a informacja o tym zdarzeniu wraz z uzasadnieniem musi trafić do Senatu. Prezydent USA posiada podobną władzę, jednak jest ona ograniczana przez różne ustawy.

Art. 4, § 3, Ustęp 3

Ustęp daje prawo Konfederacji do zdobywania nowych ziem, i do ich zaludniania w przypadku małej populacji. Mówi też o tym, że w nowo najętych Stanach będą obowiązywały prawa w sprawie niewolnictwa takie jak w istniejących już Stanach – nie można niewolnictwa zakazać.

Art. 6, § 1, Ustęp 1

Kongres Konfederatów, Montgomery, Alabama

Ustęp mówi, że ten dokument (Konstytucja) zastępuje Konstytucję dla Władz Tymczasowych Skonfederowanych Stanów, a wszystkie uchwalone w tym dokumencie ustawy będą obowiązywały do czasu ich zmienienia lub usunięcia. Także wszystkie osoby pracujące dla państwa będą dalej pracować, dopóki nie zostaną zastąpione lub biuro, w którym pracują nie przestanie funkcjonować.

Art. 7, § 1, Ustęp 2

Ustęp kończy Konstytucję i mówi o tym, że jeśli 5 Stanów zatwierdzi tę Konstytucję, zostanie określony czas na wybór Prezydenta, Wiceprezydenta, który określi Kolegium Elektorów wraz z datą inauguracji Prezydenta i Wiceprezydenta.

Inne zmiany[edytuj | edytuj kod]

Konfederaci wprowadzają kilka dość istotnych zmian[6]:

Podatki Jedna ze zmian dotyczy podatków i praw Kongresu Stanów Zjednoczonych do nałożenie podatków, ceł itp. Południe zabrania np. nakładania dodatkowych opłat dla towarów zagranicznych lub faworyzowania produktów, czyli zdejmowania podatków dla danych produktów. Zabrania też likwidowania długów względem państwa, nawet jeżeli dłużnik jest bankrutem.

Prawa prezydenta Prezydent mógł zawetować daną linię w prawie lub nawet cały artykuł, na co nie mógł pozwolić sobie Prezydent USA. Prezydent mógł zdjąć z urzędu państwowego osobę, jeśli podał powód. Według konstytucji USA jeśli w Senacie pojawią się luki wśród Senatorów, prezydent miał prawo by wypełnić Senat do końca kadencji własnymi kandydatami, jednak w Konfederacji pozostali senatorowie mogli odrzucić proponowanych przez prezydenta, a jeśli ktoś został odrzucony raz, nie mógł już się ubiegać o to stanowisko.

Oddzielność Stanów Już na początku – w preambule – Konfederaci piszą, że każdy Stan zachowuje pewnego stopnia oddzielność większą niż w USA, jak np. do wybierania własnych przedstawicieli i sędziów przez władze stanowe, a nie Senat kraju.

Podpisy[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja została podpisana przez następujące osoby[7]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]