Kontaminacja (językoznawstwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kontaminacja – zjawisko słowotwórcze oznaczające połączenie (zmieszanie), w węższym i częstszym sensie nieprawidłowe, dwóch (lub więcej) słów albo wyrażeń, zwykle zbliżonych semantycznie lub leksykalnie.

Rodzaje kontaminacji:

  • frazeologiczna
  • morfologiczna (np. przekonywujący zamiast poprawnego „przekonujący” lub „przekonywający”)
  • leksykalna (zbitka wyrazów o podobnym znaczeniu)
  • składniowa (np. niepoprawne należy do jednego z najlepszych aktorów zamiast „należy do najlepszych aktorów” lub „jest jednym z najlepszych aktorów”)

Przykłady błędnych kontaminacji frazeologicznych:

  • w każdym bądź razie (zbicie w jedno powiedzenie zwrotów „w każdym razie” i „bądź co bądź”)
  • dzięki bardzo (zamiana słów pomiędzy „dziękuję bardzo” i „wielkie dzięki”)
  • zawieszenie ognia (zamiana słów w kolokacjach „zawieszenie broni” i „wstrzymanie ognia”)[1]
  • pełnić rolę (przeniesienie czasownika z frazeologizmu „pełnić funkcję” do „grać/odgrywać rolę”)
  • wywrzeć piętno (przeniesienie czasownika z frazeologizmu „wywrzeć nacisk” do „odcisnąć piętno”)
  • przykładać do czegoś wagę (przeniesienie czasownika z idiomu „przykładać do czegoś miarę” do „przywiązywać do czegoś wagę”)[2]

Przypisy