Kopalnia Węgla Kamiennego Centrum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kopalnia Węgla Kamiennego Bobrek-Centrum
Ruch Centrum
Kopalnia Węgla Kamiennego Bobrek-CentrumRuch Centrum
kopalnia Centrum
Data założenia 1 grudnia 1881[1]
Data likwidacji 9 maja 2015-31 grudnia 2020[2]
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Lokalizacja Bytom
Położenie na mapie Bytomia
Mapa lokalizacyjna Bytomia
KWK Bobrek-Centrum Ruch Centrum
KWK Bobrek-Centrum Ruch Centrum
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
KWK Bobrek-Centrum Ruch Centrum
KWK Bobrek-Centrum Ruch Centrum
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
KWK Bobrek-Centrum Ruch Centrum
KWK Bobrek-Centrum Ruch Centrum
Ziemia50°21′14,6″N 18°53′34,0″E/50,354056 18,892778

Kopalnia Węgla Kamiennego Centrum (Karsten-Centrum, Centrum, Dymitrow, Zakład Górniczy Bytom) – kopalnia węgla kamiennego, obecnie w likwidacji, położona w Bytomiu. Obszar górniczy kopalni zlokalizowany był pod śródmieściem i obrzeżami Bytomia. W wyniku połączenia z Zakładem Górniczym "Bytom-III" stanowiła dwuruchowy zakład o nazwie KWK ”Bobrek-Centrum”.

Historia[edytuj]

Kopalnia Karsten-Zentrum w 1930 roku

Kopalnia wywodzi się z wcześniejszej kopalni galmanu Teresa. Pod koniec lat. 50. XIX wieku, po zakończeniu wydobycia galmanu zaczęto wydobywać węgiel kamienny w kopalniach Karsten i Centrum[3].

Kopalnia eksploatowana już od końca 1879 roku. Powstała 1 grudnia 1881 z połączenia kilku kopalń i pól górniczych pod nazwą Vereinigte Karsten-Centrum[1]. Od 1945 roku zakład funkcjonował pod nazwą Centrum.

Przy kopalni od 1945 roku istniał obóz pracy przymusowej dla więźniów, internowanych i jeńców. Pod koniec listopada 1945 roku przebywało w nim przeszło 1400 osób. Obóz funkcjonował co najmniej do grudnia 1949 roku[4].

Od 2 lipca 1950 zmieniono nazwę na Dymitrow. Nazwę tę nadano na cześć bułgarskiego działacza komunistycznego Georgija Dymitrowa. W maju 1990 w wyniku referendum wśród załogi kopalni powrócono do nazwy „Centrum”. W 1993 roku kopalnia została zakładem Bytomskiej Spółki Węglowej S.A. i nazwano ją: Zakład Górniczy "Centrum" Sp. z o.o. 1 stycznia 2005 roku utworzono dwuruchową Kopalnię Węgla Kamiennego "Bobrek-Centrum" z siedzibą w Bytomiu, w której dawny Zakład Górniczy "Centrum" stanowił „Ruch Centrum”. Aktualnie tj. od kwietnia 2015 roku "Ruch Centrum" stał się osobnym zakładem nazywającym się "Zakład Górniczy Centrum" i z tym dniem został przeniesiony pod struktury SRK.

O zakładzie[edytuj]

Warunki geologiczne w kopalni zawsze były bardzo trudne, występowały w niej m.in. zagrożenie metanowe, pożarowe i tąpaniami. Dlatego w 1935 roku z powodu nasilenia się tąpań i pożarów w kopalni dokonano zmian w eksploatacji pokładów węgla: nastąpiło przejście z systemu filarowego na system ścianowy z zawałem stropu, a do ścian zastosowano obudowę stalową. Złoża węgla kamiennego w kopalni udostępniono pięcioma szybami: Rejtan, Skarga, Staszic, Budryk i Witczak

Katastrofy górnicze na terenie kopalni[edytuj]

  • 1979 – w ówczesnej kopalni „Dymitrow” w Bytomiu nastąpił wybuch pyłu węglowego i spowodował śmierć 10 górników[5][6].
  • 1982 – wówczas KWK „Dymitrow” – doszło do bardzo silnego wybuchu gazów pożarowych obejmującego swym zasięgiem również bazę ratowniczą co spowodowało śmierć 18 osób[5].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984, s. 39. ISBN 83-00-00848-6.
  2. Kopalnia Węgla Kamiennego „Centrum”. Informacja o oddziale (pol.). Spółka Restrukturyzacji Kopalń Spółka Akcyjna w Bytomiu. Oddział w Bytomiu. [dostęp 2016-09-12]. s. 3.
  3. Jerzy Jaros: Górnictwo węglowe ziemi bytomskiej. W: Tradycje górnictwa ziemi bytomskiej. Maroszek Henryk (red.). Katowice: 1967, s. 67.
  4. Miroszewski Kazimierz: Obozy pracy przymusowej w Bytomskim Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego w latach 1945-1949. W: Bytomskie martyrologium powojennych lat 1945-1956. Ofiary komunistycznego terroru i ich pomnik. Jan Drabina (red.). Bytom: Urząd Miejski w Bytomiu, 2009, s. 84, 88, 90. ISBN 9788392232292.
  5. a b www.teberia.pl: Trybuna Górnicza - W hołdzie poległym górnikom (pol.). Trybuna Górnicza. [dostęp 25 października 2009].
  6. Inne źródła podają, że w 1979 roku w wyniku katastrofy na kopalni Dymitrow zginęło 34 górników Katastrofy górnicze w latach 1918–2007, które spowodowały śmierć co najmniej 10 osób (pol.). rp.pl. [dostęp 28 października 2009]. i rp.pl: Święta Barbara i górnicze wypadki (pol.). [dostęp 28 października 2009].

Bibliografia[edytuj]