Kopalnia Węgla Kamiennego Makoszowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
KWK Makoszowy
KWK Makoszowy
Kopalnia Makoszowy z lotu ptaka
Data założenia 1 kwietnia 1906
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Siedziba Makoszowska 24, 41-800 Zabrze
Dyrektor Zygmunt Mielcarek
Akcjonariusze / udziałowcy Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A.
Branża górnictwo
Zatrudnienie 1966 pracowników (2015 rok)
Położenie na mapie Zabrza
Mapa lokalizacyjna Zabrza
KWK Makoszowy
KWK Makoszowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
KWK Makoszowy
KWK Makoszowy
Ziemia 50°16′28,0″N 18°46′28,0″E/50,274444 18,774444
Strona internetowa
Budynek dyrekcji KWK Makoszowy
Szyb IV i III Kopalni Makoszowy
Fontanna oraz szyb I KWK Makoszowy
KWK Makoszowy

Kopalnia Węgla Kamiennego Makoszowy (niem. Delbrück) – kopalnia znajdująca się w Zabrzu (Makoszowach) w województwie śląskim.

Kopalnia Makoszowy zatrudnia 1966 osób. Poziomy wydobywcze zakładu znajdują się na głębokości 660 i 850 m. W granicach kopalni pozostaje obszar górniczy o powierzchni 28,4 km². Obecnie kopalnia należy do Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A.

Charakterystyka złoża[edytuj | edytuj kod]

Obszar położony jest na płn.-zach. skraju Niecki Głównej. Od płn.-zach. graniczy ze strefą sfałdowań warycyjskich, z którą związane są strefy uskoków o zrzutach 0-100 m – między innymi uskok „Diagonalny” o h=70-100 m, uskok „Knurowski” o h≈110m i uskok „Makoszowski” o zrzucie h≈70m. Z okresem orogenezy alpejskiej związane są uskoki o przebiegu zbliżonym do równoleżnikowego, do których należy uskok „Saara” o zrzucie dochodzącym do h=170-240 m oraz uskok „Kłodnicki” o zrzucie h≈180 m. Na obszarze Ruchu „Makoszowy” występują warstwy orzeskie o miąższości do 756 m, warstwy rudzkie o miąższości 680-720 m, warstwy siodłowe o miąższości 175-220 m i warstwy porębskie. Grubość eksploatowanych pokładów 1,2-3,3 m. Nachylenie 0-35°.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1900–1906 – wybudowanie kopalni przez skarb pruski, z szybów „Delbrück” – początkowo wchodzących w skład kopalni „Bielszowice”.
  • 1923-1939 – po podziale Górnego Śląska sama kopalnia pozostaje w Niemczech, ale granica przebiegała częściowo wzdłuż jej ogrodzenia, a brama zakładu funkcjonuje jako przejście graniczne[1].
  • 1925-1926 – rozpoczęto wybieranie węgla systemem ścianowym.
  • 1926 – przejęta przez koncern Preussag.
  • 1 stycznia 1945 – kopalnia została zajęta przez wojska radzieckie. Wojskowym komendantem kopalni został mjr Myszki.
  • Kwiecień 1945 – przekazano kopalnię władzom polskim nadając jej nazwę Kopalnia „Makoszowy”.
  • 1945–1957 – należała do Gliwickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego.
  • 1957 – weszła w skład Zabrzańskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego.
  • 28 sierpnia 1958 – w kopalni doszło do pożaru, zginęło 72 górników.
  • XX wiek lata siedemdziesiąte – wydobycie w kopalni wynosiło 4 349 210 ton.
  • 1961-1968 – rozpoczęto zgłębianie nowego szybu wielofunkcyjnego – III, usytuowano go na terenie kopalni na zachód od szybu II. Zgłębiony został do głębokości 717,35 m przez Przedsiębiorstwo Budowy Szybów w Bytomiu w latach 1961-1964. Szyb posiada wieżę wyciągową o wysokości 57,01 m, zbudowaną w 1966 roku przez Mostostal Zabrze. Wyposażono go w dwie elektryczne maszyny wyciągowe firmy ULKSM – Donieck, typu MK5x2, uruchomione w 1967 roku (przedział IIIa) i w 1968 roku (przedział IIIb).
  • 1976 – po raz pierwszy zastosowano w kopalni kombajn chodnikowy typu AM 50 Alpine produkcji austriackiej, który to typ po dziś dzień jest podstawowym kombajnem chodnikowym.
  • 1981 – uruchomiono nowy, wielofunkcyjny szyb IV, który od marca 1976 roku do września 1978 roku zgłębiony został przez Przedsiębiorstwo Budowy Szybów w Bytomiu do głębokości 944 m.
  • 1982-1985 – Przedsiębiorstwo Budowy Szybów w Bytomiu wydrążyło do głębokości 865 m nowy szyb wentylacyjny, „Północny”, usytuowany poza obrębem kopalni, na północny zachód od szybów głównych.
  • 1988 – zakład osiągnął najwyższy poziom wydobycia w swojej historii wynoszący ponad 5 127 000 ton. W tym okresie pracowało w kopalni ponad 10 000 pracowników.
  • 1993 – Kopalnia „Makoszowy” weszła w skład Gliwickiej Spółki Węglowej S.A..
  • 2003 – Kopalnia Węgla Kamiennego „Makoszowy” weszła w skład Kompanii Węglowej SA w Katowicach.
  • 1 lipca 2005 – kopalnia „Makoszowy” została połączona z kopalnią „Sośnica” w dwuruchowy zakład KWK „Sośnica-Makoszowy”.
  • 1 maja 2015 – dwuruchowy zakład KWK „Sośnica-Makoszowy” zostały podzielony na dwie odrębne kopalnie KWK „Sośnica” i KWK „Makoszowy”.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W latach dwudziestych XX wieku powstał klub piłkarski SV Delbrückschächte Hindenburg założony przez górników z kopalni „Makoszowy”, który grał w rozgrywkach piłkarskich o mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska. Sam klub istniał do 1945 roku.

Dopiero w 1923 r., rok po wytyczeniu polsko-niemieckiej granicy na Górnym Śląsku, rozstrzygnął się los kopalni Delbrück, położonej pomiędzy pozostawionym w Niemczech Zabrzem a przyznanymi Polsce Makoszowami. Ostatecznie zakład pozostał w Niemczech, lecz nowa granica przebiegała częściowo wzdłuż jego ogrodzenia a brama kopalni aż do 1939 r. funkcjonowała jako przejście graniczne.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sławomir Latos: Makoszowy 500 lat. Zabrze: Zabrzański Informator Samorządowy, 2003.
  • Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984. ISBN 83-00-00648-6.
  • „Trybuna Górnicza” – Czasopismo Środowiska Górniczego z dnia 14 września 2006 roku.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]