Koralczyk niebieskawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Koralczyk niebieskawy
Alectroenas madagascariensis[1]
(Linnaeus, 1766)
Koralczyk niebieskawy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina trerony
Rodzaj Alectroenas
Gatunek koralczyk niebieskawy
Synonimy
  • Columba madagascariensis Linnaeus, 1766
  • Furningus madagascariensis (Linnaeus, 1766)[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Koralczyk niebieskawy[4] (Alectroenas madagascariensis) – gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Gatunek endemicznie występujący na Madagaskarze. Ptak słabo poznany, niezagrożony wyginięciem.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Koralczyk niebieskawy występuje endemicznie we wschodnim i północnym Madagaskarze[5][6][7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisany przez K. Linneusza w 1766 roku w 12 edycji Systema Naturae pod nazwą Columba madagascariensis[8]. Jako miejsce typowe autor wskazał Madagaskar[8]. Gatunek ściśle związany z koralczykiem srebrnogłowym (A. sganzini) i koralczykiem czerwonogłowym (A. pulcherrimus)[5]. Takson monotypowy, nie wyróżniono podgatunków[6][5][9].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa jest połączeniem słów z języka greckiego: αλεκτρυων alektruōn, αλεκτρυονος alektruonos – „kogucik, młody kogut” oraz οινας oinas, οιναδος oinados – „gołąb”. Epitet gatunkowy pochodzi od miejsca zamieszkania tego ptaka, czyli Madagaskaru[10].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 25-28 cm[5]. Gardło i szyja srebrzysto-niebiesko-szare. Górne części ciała granatowe, z szarosrebrzystym płaszczem. Dolne części ciała ciemnoniebieskie, upierzenie piersi srebrzysto-szare[5]. Górna część ogona ciemnoczerwona, sterówki czerwone z wyjątkiem tych najbardziej oddalonych, które są intensywnie niebiesko-czarne z czerwonymi końcówkami. Górne części skrzydeł ciemnoniebieskie, dolne brązowo-szare. Tęczówki zielono-żółte otoczone czerwoną obwódką, wokół oczu duży obszar nagiej czerwonej skóry. Dziób zielonkawy z żółtą końcówką. Czerwony stęp częściowo opierzony, palce również czerwone[5]. Płcie podobne. Osobniki młodociane mają mniejszą powierzchnię nagiej skóry wokół oczu, są głównie ciemne-niebieskawo-zielone z wąskimi jasnymi frędzlami na wielu piórach oraz brakuje im szarego odcienia na piersi i karku[5].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Siedlisko i pokarm[edytuj | edytuj kod]

Zasiedla nienaruszone lasy deszczowe oraz zdegradowane lasy otaczające okoliczne miasta i wsie głównie we wschodnim Madagaskarze, do 2000 m n.p.m.[5][11]. Przesiaduje na szczytach drzew i jest często widywany nad sklepieniem leśnym, siedzący na wystających gałęziach[5]. Zwykle obserwuje się pary, ale czasem również grupy liczące 3-12 ptaków[5].

Praktycznie nic nie wiadomo na temat pokarmu spożywanego przez koralczyka niebieskawego, najprawdopodobniej żywi się owocami krzewów i drzew[5]. Żołądek osobnika złapanego 7 km na północ od Tôlanaro zawierał nasiona niezidentyfikowanych roślin, lokalnie nazywanych „rithala”[11]. W nadmorskim lesie Manafiafy zaobserwowano koralczyki żywiące się owocami figowca (Ficus) razem z ptakami z rodzaju Hypsipetes i papuzicą małą (Coracopsis nigra)[11].

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Sezon rozrodczy przypada na październik-grudzień[5]. W budowie gniazda biorą udział zarówno samica jak i samiec[11]. Gniazdo składa się z plecionych gałązek i ma kształt platformy, jest umieszczone na poziomym rozwidleniu drzewa, 6-20 m nad ziemią[5]. Samica składa 1 białe jajo[5]. Wymiary i masa dwóch jaj znajdujących się w Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie: 32,4×24,5 mm, 0,72 g oraz 33×23 mm, 0,56 g[12]. Brak innych informacji.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski)[3]. Populacja tego ptaka nie jest globalnie zagrożona[3][7]. Szeroko rozpowszechniony w północno-wschodnim i wschodnim Madagaskarze[5]. Dość powszechnie występuje na wielu obszarach chronionych, np. w parkach narodowych Mantadia i Ranomafana oraz w rezerwacie specjalnym Analamazaotra[5]. Lokalnie populacja tego ptaka może się zmniejszać w wyniku polowań. Wymagane są badania i monitoring stanu populacji[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Alectroenas madagascariensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. M. A. Des Murs: 5 Genre: Fourningo. Furningus. W: J. Ch. Chenu: Encyclopédie d'histoire naturelle. Cz. 6: Oiseaux. Paryż: Maresq, 1854, s. 32. (fr.)
  3. a b c BirdLife International 2012, Alectroenas madagascariensis [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015.3 [dostęp 2015-10-02] (ang.).
  4. Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Podrodzina: Raphinae Wetmore, 1930 - trerony. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-10-04].
  5. a b c d e f g h i j k l m n o p q L. F. Baptista, P. W. Trail, H. M. Horblit: Madagascar Blue-pigeon (Alectroenas madagascariensis). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2015. [dostęp 2015-10-04]. (ang.)
  6. a b Frank Gill, David Donsker (red.): Pigeons (ang.). IOC World Bird List: Version 5.3. [dostęp 2015-10-04].
  7. a b J. Ekstrom, S. Butchart: Madagascar Blue-pigeon Alectroenas madagascariensis. BirdLife International. [dostęp 2015-10-04].
  8. a b C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 12. T. 1. Sztokholm: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1766, s. 283. (łac.)
  9. Denis Lapage: Koralczyk niebieskawy Alectroenas madagascariensis (Linnaeus, 1766). Avibase. [dostęp 2015-10-04].
  10. J. A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2014. [dostęp 2015-10-04]. (ang.)
  11. a b c d S. M. Goodman. The birds of southeastern Madagascar. „Fieldiana Zoology”. New Series. 87, s. 42-43, 1997 (ang.). 
  12. W. Meise: Handbuch der Oologie. Berlin: Akademie-Verlag, 1960, s. 487. (niem.)