Kordylina krzewiasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kordylina krzewiasta
Plant dsc07298.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina szparagowate
Rodzaj kordylina
Gatunek kordylina krzewiasta
Nazwa systematyczna
Cordyline fruticosa L. (A. Chev.)
Cat. Pl. Jard. Bot. Saigon 66 1919.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Kordylina krzewiasta, maczużnia graniczna[3] (Cordyline fruticosa) – gatunek z rodziny szparagowatych. Według niektórych źródeł pochodzi z Nowej Gwinei[4], podczas gdy inne wskazują wyspy na Pacyfiku tylko jako prawdopodobną ojczyznę tego gatunku, którego pochodzenie trudno ustalić jednoznacznie z powodu szerokiego rozprzestrzenienia przez człowieka[5]. Roślina jest uprawiana w całej strefie międzyzwrotnikowej[5], zwłaszcza na tropikalnych obszarach Azji i Polinezji[4], w różnych miejscach ucieka z upraw i dziczeje[5]. Strefy mrozoodporności: 10-11[4]. W uprawie znajduje się wiele odmian.

Kwiatostany

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina krzewiasta, słabo rozgałęziona lub o łodydze pojedynczej, osiągającej 3 m wysokości i 3 cm średnicy[5] (wg niektórych źródeł do 7 m wysokości[3]), odgałęzienia ukośne[3].
Liście
Naprzemianległe i ogonkowe (ogonek długości 10-30 cm[5]), skupione na końcach pędów, o długości od 20 do 60 cm i szerokości do 12 cm. Użyłkowanie pierzaste, z nerwami bocznymi odchodzącymi pod kątem ostrym. Wiązka centralna wyraźna. Blaszka liściowa jest podłużnie pasiasta, zielona do różnobarwnej, zwłaszcza u odmian uprawnych kolorowa – różowa, czerwona i purpurowa[3]. Nasada liścia obejmuje łodygę i inne nasady liści. Koniec blaszki zaostrzony[5].
Kwiaty
Zebrane w wielokwiatowe kłosy o długości do 20 cm, a te z kolei w wiechę długości do 60 cm. Kwiaty drobne (do 15 mm), od białych po czerwono-fioletowe, o delikatnym zapachu[3]. Wyrastają na krótkich szypułkach (do 4 mm długości), wspartych 3 błoniastymi przysadkami. Listki okwiatu zrośnięte u dołu w rurkę, górne ich końce są zaokrąglone, wzniesione lub odwinięte. Pręciki zwykle nie wystają poza rurkę[5].
Owoc
Okrągła ciemnoczerwona jagoda o średnicy 8 mm, zwykle z 1 nasieniem[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • W Polinezji i Azji Południowo-Wschodniej tradycyjnie sadzona wokół domostw w celu odpędzenia złych duchów[3].
  • Na wyspach Polinezji korzenie, zawierające 20 % cukru, były głównym produktem żywnościowym. Wytwarza się z nich również napoje alkoholowe[3].
  • Ponieważ liście nie kurczą się po wyschnięciu, używane są do wyplatania mat, tradycyjnych "spódniczek z trawy" itp.[3]
  • Na wyspach Polinezji liście wykorzystuje się do wytwarzania girland lei[3].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-04-02].
  2. Cordyline fruticosa. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-03-01].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Jens G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Wyd. 1. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 152. ISBN 83-7311-378-9.
  4. 4,0 4,1 4,2 Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. A Guide to Identification and Cultivation. Portland: Timber Press, 2003, s. 246. ISBN 0-88192-585-3. (ang.)
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Cordyline fruticosa (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-03].