Korekcja nosa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rhinoplastyka
Korekta garbu nosa – czarna linia wyznacza grzbietową płaszczyznę nowego nosa.

Korekcja nosa – zwana także pod nazwą rhinoplastyka (ang. rhinoplasty) to zabieg mający na celu zmianę kształt nosa i poprawę jego wyglądu.

Zabieg ten ma bardzo istotne znaczenie dla wyglądu. Nos będący centralną częścią twarzy w dużym stopniu decyduje o tym jak dana osoba jest postrzegana. Dawniej uważano, że kształt nosa odzwierciedla ludzki charakter, przez co, od tego jak wygląda nos w pewnym stopniu zależy jak człowiek będzie postrzegany przez otoczenie. Kształt nosa powinien harmonijnie współgrać z pozostałymi elementami ludzkiej twarzy. Jeśli te proporcje są zaburzone, czy to z powodu defektów wrodzonych, czy z powodu urazów lub chorób diametralnie zmienia się wygląd twarzy. Powoduje to duży dyskomfort psychiczny u takiej osoby.[1]

Przyczyny deformacji nosa[edytuj]

Nos ludzki składa się z dwóch części z nosa zewnętrznego i jamy nosowej umiejscowionej w części wewnętrznej. Zewnętrzna część nosa zbudowana jest w głównej mierze z chrząstek i kości. Przednia część nosa składa się z nasady nosa, grzbietu, koniuszka i skrzydełek i jest to budowa dość prosta. Bardziej skomplikowaną budowę posiada jama nosowa, czyli część niewidoczna. Jama nosowa przedzielona jest przegrodą dzieląca jamę na dwie części. Ściany jamy nosowej składają się z części oddechowej i węchowej, wewnątrz jamy nosowej znajdują się gruczoły zarówno łojowe, jak i potowe.

Nos pełni szereg istotnych funkcji w organizmie. Dostarcza organizmowi tlenu niezbędnego do życia komórek, rozpoznaje zapachy, pełni funkcję ochronną oczyszczając powietrze przedostające się nozdrzami do ludzkiego organizmu, chroni przez bakteriami i wirusami. Nos pełni, więc funkcję swoistego filtru i zarazem ogrzewa powietrze przed przedostaniem się go do układu oddechowego.[2]

Nos pełni szereg istotnych funkcji w organizmie. Dostarcza organizmowi tlenu niezbędnego do życia komórek, rozpoznaje zapachy, pełni funkcję ochronną oczyszczając powietrze przedostające się nozdrzami do ludzkiego organizmu, chroni przez bakteriami i wirusami. Nos pełni, więc funkcję swoistego filtru i zarazem ogrzewa powietrze przed przedostaniem się go do układu oddechowego.

Z racji usytuowania nosa w centralnej części twarzy jest on narażony w dużym stopniu na urazy. Najczęstszymi przyczynami urazu są wypadki, bójki, uprawianie sportów kontaktowych lub sportów walki. Budowa nosa jest dość sprężysta, dzięki czemu delikatniejsze urazy nie wpływają na jego strukturę. Jednak przy poważniejszych urazach może dojść do pęknięcia, a nawet złamania nosa. Urazy te powodują deformację części zewnętrznej nosa, przemieszczenia, powstają wklęśnięcia itp. Ze względu na bogate ukrwienie nosa, każdy poważniejszy uraz objawia się krwotokiem. Złamany nos nawet nieleczony zrośnie się samoistnie, jednak nie oznacza to, że wszystko funkcjonuje prawidłowo. Oprócz złamania częstym urazem nosa jest jego skrzywienie, które może nastąpić już w trakcie porodu, jednak na tym etapie nie daje, żadnych niepokojących objawów. Kłopoty zaczynają się z biegiem lat, gdy nos się rozwija i zaczynają się problemy z oddychaniem. Także podczas nieprawidłowego rozwoju przegrody nosowej może ona nie mieścić się w związku, z czym zostaje zniekształcona na etapie naturalnego formowania się nosa.[3]

Czerwonymi kropkami zaznacza się miejsce nacięcia przegrody nosowej.
Korekcji poddawana jest końcówka nosa, która jest zszywana i zmniejszana.
Prawa dolna chrząstka poddawana jest korekcie.

Kandydat[edytuj]

Zabieg korekcji nosa powinien być wykonywany w oparciu o indywidualne oczekiwania pacjenta. Zabieg wykonuje się u osób, u których zakończył się całkowicie rozwój twarzy, najczęściej jest to wiek z przedziału między 16 a 18 lat. Kandydat powinien cieszyć się ogólnie dobrym stanem zdrowia, być zrównoważony psychicznie i posiadać realne oczekiwania, co do rezultatu zabiegu, najlepiej, aby była to osoba niepaląca.

Najczęstszymi wskazaniami do zabiegu są: zbyt mocno zadarty czubek nosa lub zbyt mocno skierowany w dół, nieproporcjonalny kształt nosa względem reszty twarzy, wklęśnięcie lub garb grzbietowej części nosa, zbyt szerokie nozdrza oraz uzasadnione niezadowolenie z wyglądu własnego nosa. Nos operowany jest nie tylko z powodów estetycznych, istnieje mnóstwo schorzeń wymagających leczenia chirurgicznego. Jednym z nich są problemy z oddychaniem w skutek wad budowy przegrody nosowej, rozszczep wargi i podniebienia oraz wszelkiego typu inne wady wrodzone. Oprócz chorób wrodzonych często spotykane są wady nabyte w czasie urazów, porażenia prądem, złamania lub chorób nabytych typu zapalenie błony śluzowej nosa, nowotwory, krwiaki itp.[1]

Bezpieczeństwo zabiegu[edytuj]

Jak każdy zabieg chirurgiczny, korekcja nosa również niesie ze sobą ryzyko wystąpienia powikłań. Najczęstszymi powikłaniami są: silny ból, długotrwały obrzęk, przebarwienia, drętwienie nosa, zburzenia czucia oraz trudności w oddychaniu. Nos może nadmiernie krwawić, może wystąpić nierówność przegrody nosowej lub asymetria całego nosa oraz mogą pojawić się problemy z gojeniem się blizn. Dodatkowo nie można całkowicie wyeliminować ryzyka wdania się infekcji, czy reakcji uczuleniowej na znieczulenie. Powikłania związane z nierówną przegroda nosową i asymetrią zazwyczaj wymagają wtórnej operacji nosa.[4]

Kwalifikacja do zabiegu[edytuj]

Bardzo ważną rolę w przygotowaniu do zabiegu pełni konsultacja z chirurgiem. Podczas rozmowy z lekarzem omówiona zostaje przyczyna zgłoszenia się na zabieg oraz oczekiwania pacjenta, co do rezultatów po zabiegu. Dla lekarza niezmiernie istotne są informacje o stanie zdrowia, przebytych chorobach i operacjach, przyjmowanych lekach, witaminach czy preparatach ziołowych. Bardzo ważne są również przebyte urazy nosa oraz operacje o ile były wykonywane. Podczas konsultacji poruszone zostaną takie tematy jak uczulenia na leki, spożywanie alkoholu czy palenie papierosów.

Zadaniem chirurga podczas konsultacji jest: ocena ogólnego stanu zdrowia, ocena proporcji nosa względem reszty twarzy, wykluczenie przeciwwskazań, omówienie ryzyka związanego z zabiegiem oraz metody, jaką pacjent będzie znieczulany i operowany.

Przygotowanie do zabiegu[edytuj]

Po zakwalifikowaniu do zabiegu chirurg powinien omówić szczegóły dotyczące zabiegu. Przed zabiegiem należy wykonać wszystkie badania laboratoryjne zlecone przez lekarza. Już na 3 tygodnie przed zabiegiem należy wystrzegać się palenia tytoniu. Podobnie jak tytoniu tylko na tydzień przez planowanym zabiegiem powinno się wystrzegać aspiryny, leków zawierających kwas acetylosalicylowy oraz leków zmniejszających krzepliwość krwi.[5]

Niektóre gabinety chirurgii plastycznej posiadają odpowiednie narzędzia do wizualizacji efektów zabiegu jeszcze przed ich wykonaniem. Dzięki czemu dużo łatwiej sprecyzować wymagania, co do efektu końcowego. Należy pamiętać, aby zapewnić sobie transport i pomoc przez pierwsze dni po zabiegu kogoś bliskiego.

Przebieg zabiegu[edytuj]

Zabieg wykonywany jest za pomocą dwóch podstawowych metod mianowicie, jako „plastyka otwarta” i „plastyka zamknięta”, trzecią ewentualnością jest rhinoplastyka wtórna. Reoperację nosa wykonuje się, gdy efekty poprzedniego zabiegu są niezadowalające lub gdy zabieg był źle przeprowadzony. Między jedną a druga operacja powinna być przerwa minimum jednego roku.

Metoda otwarta i zamknięta różnią się niewielkim prostopadłym nacięciem przegrody nosowej w kształcie litery W. Otwarta plastyka nosa wybierana jest częściej, ponieważ pozwala na łatwiejsze modelowanie nosa, uzupełnianie ubytków, wadą tej metody są widoczna blizna oraz dłużej utrzymywany się obrzęk. W zamkniętej plastyce nosa, wszelkie cięcia wykonywane są wewnątrz nosa, dzięki czemu po zabiegu nie ma widocznych blizn. Występuje mniejsze rozwarstwienie tkanek nosa, a co za tym idzie, mniejszy obrzęk, krótszy czas zabiegu oraz szybszy powrót do zdrowia.

W oby typach zabiegów pierwszym krokiem jest podanie leków w celu zapewnienia komfortu pacjenta podczas zabiegu. W zależności od wcześniejszych ustaleń zabieg można wykonać przy użyciu pełnego znieczulenia ogólnego lub tzw. dożylnej sedacji, czyli płytkiego uśpienia połączonego z miejscowym znieczuleniem. Następnie w zależności od przyjętej metody chirurg wykonuje cięcia jedynie wewnątrz nosa (plastyka zamknięta) lub wewnątrz nosa i poprzecznie w okolicy słupka nosa (plastyka otwarta). Za pomocą nacięć unoszone są tkanki nosa w ten sposób umożliwiając jego uformowanie, nadanie odpowiedniego kształtu, modelowanie chrząstek i kości lub usunięcie garbu. Po uformowaniu struktur nosa koryguje się przegrodę nosową. Tak zoperowany nos należy pozszywać, w zależności od oczekiwanego efektu, można podciąć skrzydełka nosa w ten sposób dostosowując jego wygląd do oczekiwanych efektów. Czas zabiegu z reguły nie przekracza 90 minut i wykonywany jest ambulatoryjnie, bez konieczności pozostawania na noc w szpitalu. W szczególnych przypadkach czas zabiegu może ulec wydłużeniu. Po zakończeniu procesu modelowania nos musi zostać ustabilizowany, czego dokonuje się za pomocą opatrunków plastrowych lub łuski gipsowej, w zależności od tego, co było korygowane. Od wewnątrz struktury nosa stabilizuje się przy pomocy odpowiednich tamponów, które dodatkowo tamują krwawienie.[4][1]

Oprócz typowej plastyki nosa bardzo często wykonywana jest septoplastyka (inaczej prostowanie przegrody nosowej). Jest to dość częsty zabieg z tego względu, że jest w pełni refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Jednym z najtrudniejszych zabiegów jest reoperacja nosa, czyli zabieg wtórny. Ponowna operacja często jest wynikiem powikłań, przykładem jest: nadmierny rozrost tkanek łącznych gojącego się nosa, nieprawidłowy profil nosa w skutek wycięcia zbyt dużej jego części podczas likwidacji garbu części grzbietowej, zapadające się skrzydełka nosa, rozrost blizn wewnątrz przegrody nosowej i wiele innych. Wtórna rhinoplastyka niesie ze sobą większe ryzyko powikłań, związanych z wcześniejszą operacją.[4]

Rekonwalescencja[edytuj]

Po zabiegu rhinoplastyki występują obrzęki okolic nosa i polików, w okolicach powiek dolnych i polików możliwe są zasinienia. Zasinienie utrzymuje się zazwyczaj przez okres dwóch tygodni, w ciągu kilku kolejnych ustępuje obrzęk nosa i jego okolic. Po ok 3–4 dniach usuwana jest tamponada i zmieniane opatrunki, po mniej więcej tygodniu usuwane są szwy. Po zabiegu może być wymagany opatrunek gipsowy, który nosi się na stałe przez dwa tygodnie, a następnie przez kolejny miesiąc jedynie podczas snu.[2]

Kształt nosa normalizuje się nawet do sześciu miesięcy, ostateczny efekt zabiegu uzyskuje się po roku czasu. Lekarz po zabiegu udziela wszelkich informacji dotyczących zaleceń pooperacyjnych oraz terminów niezbędnych kontroli. Na czas rekonwalescencji zaleca się unikania sportów kontaktowych oraz gier zespołowych, ponieważ istnieje ryzyko uszkodzenia wrażliwej tkanki nosa. Przez okres do 3 miesięcy zalecane jest unikanie opalania, gdyż operowany nos może przybrać nienaturalny kolor.

Efekty zabiegu[edytuj]

Pierwsze zmiany wyglądu nosa widoczne są po zdjęciu opatrunków, jednak na całkowity efekt zabiegu trzeba poczekać ok 1 roku. Wynik prawidłowo przeprowadzonej operacji jest stały.

Niechirurgiczne metody leczenia wad kształtu nosa[edytuj]

Zabieg plastyczny nosa generuje znaczące koszty, przez co nie każdy decyduje się na zabieg chirurgiczny. Kolejnym powodem, dla którego osoby unikają rozwiązania chirurgicznego są blizny, mimo, że są wewnątrz nosa (przy metodzie zamkniętej) to jednak same słowa skalpel i blizna odstraszają potencjalnych kandydatów, jeśli uwzględnić dodatkowo przebudowę struktur, powikłania, okres gojenia, reakcje uczuleniowe na anestezję itp. część osób decyduje się na alternatywne metody niechirurgiczne.[1]

Kształt nosa można poprawić przy pomocy wypełniaczy, do których zalicza się m.in. kwas hialuronowy. Metoda ta nie jest w stanie zastąpić chirurgicznej plastyki nosa, jednak w wielu przypadkach daje zbliżone efekty do tradycyjnej operacji. Oprócz kwasu hialuronowego wykorzystywany jest również hydroksyapatyt wapnia, odpowiada on za trwałość kości podobnie jak kwas hialuronowy występuje naturalnie w ludzkim organizmie, dzięki czemu po zastosowaniu go nie występują żadne reakcje alergiczne. Za wykorzystaniem wypełniaczy do poprawy wyglądu nosa przemawia znikoma ingerencja w ludzki organizm, natychmiastowy rezultat i brak okresu rekonwalescencji.[1]

Oba wypełniacze wstrzykiwane w postaci żelu są całkowicie bezpieczne i są wchłaniane przez ludzki organizm jednak nie niszczą przy tym efektów zabiegu. Zabiegi medycyny estetycznej z założenia charakteryzują się mniejszą ingerencją w ludzki organizm, przez co są idealną alternatywą dla osób obawiających się skalpela. Dodatkowo z zabiegów z wykorzystaniem wypełniaczy korzystają osoby mające przeciwwskazania do zabiegu chirurgicznego, np. zaburzenia krzepliwości krwi.[1]

Innym rozwiązaniem niechirurgicznym jest wykorzystanie nici liftingujących do zwężenia czubka nosa. W ten sposób ingeruje się wyłącznie w obszarze czubka nosa, przez co zabieg jest mniej inwazyjny, a okres rekonwalescencji ogranicza się maksymalnie do kilku dni.

Przypisy

  1. a b c d e f Korekcja nosa. [dostęp 2015-12-05].
  2. a b Antoni Krzeski: Podstawy chirurgii nosa. Gdańsk: Via Medica, 2004.
  3. CS J. Cochran, Y Ducic, RJ DeFatta: Restorative rhinoplasty in the aging patient..
  4. a b c Operacje plastyczne nosa. [dostęp 2015-12-05].
  5. J. Holle: Chirurgia plastyczna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1996.

Bibliografia[edytuj]

  • J.L. Pfenninger, G.C. Flower, A. Kaszuba: Procedury zabiegowe i diagnostyczne w dermatologii i medycynie estetycznej. Wydawnictwo: Elselvier Urban&Partner, Wrocław 2012.
  • Witold S. Gumułka, Wojciech Rewerski: Encyklopedia Zdrowia. Wydawnictwo PWN, Warszawa 1992.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.