Korytowo (powiat choszczeński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie zachodniopomorskim. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Korytowo”.
Korytowo
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat choszczeński
Gmina Choszczno
Wysokość 75 m n.p.m.
Liczba ludności (2007) 486
Strefa numeracyjna (+48) 95
Kod pocztowy 73-200, 73-222
Tablice rejestracyjne ZCH
SIMC 0179105
Położenie na mapie gminy Choszczno
Mapa lokalizacyjna gminy Choszczno
Korytowo
Korytowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Korytowo
Korytowo
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Korytowo
Korytowo
Ziemia 53°08′43,69″N 15°32′57,65″E/53,145469 15,549347
Strona internetowa miejscowości

Korytowo niem. Kürtow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W roku 2007 wieś liczyła 486 mieszkańców[potrzebny przypis].

Wieś wchodząca w skład sołectwa: Golcza.

Wieś leży ok. 10 km na południowy wschód od Choszczna, nad Jeziorem Korytowskim.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gorzowskiego.

Historia[edytuj]

Jest to najstarsza miejscowość na ziemi choszczeńskiej. Początki sięgają czasów średniowiecza, kiedy to w rejonie cypla Jeziora Korytowskiego funkcjonowała osada przygrodowa (IX - XII wiek). Wraz z ziemią choszczeńską była we władaniu książąt wielkopolskich, a pod koniec XIII wieku, mimo burzliwych dziejów wymieniono ją w Kronice wielkopolskiej, jako ziemię leżącą w granicach diecezji poznańskiej. Początkowo Korytowo należało do joannitów, a od XIV wieku do rodziny von Wedel i von Goltz. Na przełomie XV / XVI wieku Korytowo było miastem. Do dziś z tego okresu pochodzi układ ulic.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[1][2]:

  • kościół pod wezwaniem św. Stanisława Kostki z XIII wieku, przebudowany w połowie XVI wieku. Kościół parafialny, rzymskokatolicki należący do dekanatu Choszczno, archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej. Kościół ufundowała rodzina von Wedel. Budynek orientowany, zbudowany został na planie prostokąta o wymiarach 18,9 x 12,3 m. Przy zachodniej ścianie szczytowej korpusu stoi wieża zbudowana na rzucie prostokąta o wymiarach 6,7 x 7,1 m. Do północnej ściany wieży dobudowano zakrystię. Obiekt posiada budowę trzybryłową, a mianowicie: korpus nawowy pokryty dwuspadowym wysokim dachem, wieżą zwieńczoną stopniowanym hełmem z latarnią i ostrosłupową iglicą, oraz zakrystię o bryle nieregularnego wielościanu, nakrytą wysokim dachem pulpitowym. W sensie architektonicznym świątynia ma budowę halową. Elewacja południowa jest czteroosiowa, rytmiczna, przyozdobiona ceglanym portalem, Elewacja północna jest trzyosiowa, symetryczna bez elementów stylowych. Wyjątkowa jest dwuosiowa elewacja wschodnia, w której szczyt przyozdobiony został stopniowanym układem blend arkadowych i wieńczącymi go sterczynami. W blendach arkadowych umieszczono otwory okienne których łuki wsparte są na ozdobnych główkach. Masywna wieża wyróżnia się odsłoniętym wątkiem i fakturą muru kamienno - ceglanego. Na wysokości trzeciej kondygnacji elewacja ma dwuosiowy podział z ceglanymi obramieniami i pełno łukowymi nadprożami okiennymi. W kościele zachowało się kilka elementów wyposażenia o cechach zabytkowych. Najcenniejszym zabytkiem jest wczesnorenesansowa nastawa ołtarzowa w formie pentaptyku z roku 1588, ze sceną ukrzyżowania Jezusa i figurami św. Piotra i Pawła. Na trzeciej kondygnacji wieży zawieszony jest dzwon spiżowy z roku 1732. Elementem wyposażenia są też ławki drewniane wykonane w latach 30. XX wieku. Starszy dzwon z 1568 wykonany przez stargardzkiego ludwisarza Josta van Westena przechowywany jest obecnie w kościele św. Józefa w Jenikowie[3]. W latach 2002 - 2008 wykonany został kompleksowy remont wieży kościoła: wykonana została nowa konstrukcja latarni, nowa więźba hełmu, który został pokryty blachą miedzianą[4].
  • zespół pałacowy:
  • dwór - pałac z XV - XVIII wieku, przebudowany w latach 1830-1890. Nad wejściem głównym herbem właścicieli przedstawiający lwa i krasnala z rybim ogonem. Budynek stoi na dużo starszych murach, w podziemiu ślady gotyku.
  • park graniczący z dworem założony w XVI wieku. Dla podniesienia walorów widokowych usypano kopiec. Park rozciągał się wzdłuż jeziora i przechodził w promenadę leśną.

inne zabytki:

  • budowle z gołębnikami i spichlerzami wchodzącymi w skład folwarku.

Gospodarka[edytuj]

W Korytowie jest jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Przypisy

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. zachodniopomorskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 11.4.13]. s. 5.
  2. „Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków”. Szczecin. 
  3. M. Majewski Ludwisarstwo stargardzkie XVI-XVII wieku. Przyczynek do "Corpusu Campanorum Pomeranorum" [w:] Mała Ojczyzna - Wczoraj i Dziś. Materiały z sesji, Stargard 1999, s. 60
  4. Parafia Korytowo. „Archidiecezja szczecińsko-kamieńska”. Szczecin. 

Bibliografia[edytuj]

  1. Grzegorz Jacek Brzustowicz, Przewodnik po gminie Choszczno, Bydgoszcz, 2003