Korzeniówka (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Korzeniówka
Ilustracja
Korzeniówka pospolita
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj korzeniówka
Nazwa systematyczna
Monotropa Linnaeus
Sp. Pl. 387. 1 Mai 1753[3]
Typ nomenklatoryczny

Monotropa uniflora Linnaeus[3]

Monotropa uniflora

Korzeniówka (Monotropa) – rodzaj roślin należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Należą tu dwa gatunki występujące w Europie, Azji, Ameryce Północnej i w północnej części Ameryki Południowej[4]. Oba gatunki są bylinami pozbawionymi chlorofilu, pozyskującymi substancje pokarmowe z grzybów, na których pasożytują – są myko-heterotrofami. Liczba chromosomów n = 16, 24[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Pęd białawy, bladożółtawy lub różowawy, na szczycie przewisający, podnosi się w czasie owocowania i wówczas brunatnieje. Osiąga do 30 cm wysokości[5][4].
Liście
Brak lub zredukowane, łuskowate[4].
Kwiaty
Pojedyncze (M. uniflora) lub skupione po kilka w zwisającym gronie. Kwiaty są promieniste, dzwonkowate, opatrzone łuskowatą przysadką. Posiadają 4–5 działek kielicha przytulonych do 3–6 płatków korony. Pręciki w liczbie od 8 do 12 ułożone w dwóch okółkach różnej długości. Zalążnia zwykle z 5 zalążkami[6].
Owoc
Prosto wzniesiona, owalna torebka. Listki okwiatu szybko opadają po przekwitnięciu. Nasiona liczne, drobne[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne

Chimaza R. Brown ex de Candolle, Pipseva Rafinesque

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z kilku rodzajów z plemienia Monotropeae z podrodziny Monotropoideae Arnott (syn. Hypopityaceae Link, Monotropaceae Nuttall, nom. cons., Pyrolaceae Lindley, nom. cons.) w obrębie rodziny wrzosowatych Ericaceae Jussieu z rzędu wrzosowców Ericales Dumortier[7].

Podział rodzaju

Wciąż dyskusyjny jest problem podziału tego rodzaju. Opisywane drobne gatunki różniące się stopniem omszenia pędu, liczbą kwiatów i liczbą listków okwiatu są kwestionowane ze względu na wielką zmienność tych cech nawet na pojedynczych roślinach[4]. Z drugiej strony istnieją doniesienia wskazujące na istnienie gatunków kryptycznych w obrębie Monotropa hypopitys oraz na parafiletyczny charakter tradycyjnego ujęcia rodzaju, co oznacza konieczność poszerzenia go o niektóre ze spokrewnionych, monotypowych rodzajów z plemienia Monotropeae[6].

Gatunek we flory Polski[8]
Inne gatunki

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-08-06] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2010-08-06].
  4. a b c d e f Qin Haining, Gary D. Wallace: Monotropa (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-08-06].
  5. W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski: Rośliny Polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967.
  6. a b Gary D. Wallace: Monotropa (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-08-06].
  7. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-01-19] (ang.).
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.