Kosów (powiat piotrkowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kosów
Kosów
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat piotrkowski
Gmina Moszczenica
Liczba ludności (2009) 648
Strefa numeracyjna (+48) 44
Kod pocztowy 97-310
Tablice rejestracyjne EPI
SIMC 0546584
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Kosów
Kosów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kosów
Kosów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Kosów
Kosów
Ziemia 51°29′27,0″N 19°41′09,8″E/51,490833 19,686056

Kosówwieś w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Moszczenica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Położenie[edytuj]

Kosów położony jest na Równinie Piotrkowskiej, która stanowi południową część Niziny Mazowieckiej. Miejscowość znajduje się przy linii kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, w odległości około 10 km na północ od Piotrkowa Trybunalskiego.

Historia[edytuj]

Pierwsza informacja na temat Kosowa pochodzi z 1386 r. [1]. Następna wzmianka została odnotowana w księgach sądowych w 1398 r. (Stan. de Kosow subagazo) [2]. Historia tej niewielkiej miejscowości splotła się z historią Polski i historią powszechną w związku z polityką króla Jana Olbrachta. W następstwie klęski wyprawy na Mołdawię wzrosła liczba konfiskat majątków ziemskich za niestawiennictwo na wyprawę, zbiegostwo lub nienależyte wypełnienie obowiązków [3]. Jednym z takich skonfiskowanych majątków były najprawdopodobniej posiadłości w Kosowie, Moszczenicy i Woli Moszczenickiej. Zostały one przekazane rodzinie Kossowskich. W 1499 r. król Jan Olbracht wystawił w Krakowie dokument lokacyjny Kosowa, Moszczenicy i Woli Moszczenickiej na prawie niemieckim. Dobra Kossowskich w ziemi sieradzkiej, w tym Kosów, przeszły następnie w ręce innych właścicieli. Kosów pozostawał wsią szlachecką należącą m.in. do Lubiatowskich i Małachowskich[4]. Pozostałością po rodzinie Kossowskich jest nazwa miejscowości. Jeszcze na początku XX wieku nazwę „Kosów” pisano przez podwójne "s".

Miejscowość została niemal doszczętnie zniszczona w czasie II wojny światowej. Na początku września 1939 roku toczyły się tu zacięte walki o linię kolejową. W dniu 5 września kapral Stefan Karaszewski przy użyciu min przeciwczołgowych i granatów zniszczył 9 niemieckich pojazdów pancernych. W odwecie Luftwaffe dokonało nalotu i zrównało Kosów z ziemią (ocalało zaledwie kilka domów). Dlatego dzisiaj prawie cała zabudowa miejscowości pochodzi z czasów powojennych. W okresie okupacji w Kosowie aktywność przejawiał piotrkowski Arbeitsamt, wielu mieszkańców zostało zmuszonych do wyjazdu na roboty przymusowe do III Rzeszy. W tym samym czasie w okolicach Kosowa działały oddziały Gwardii Ludowej, dowodzone przez legendarnego Małego Franka.

Demografia[edytuj]

Rok Liczba mieszkańców
1827 191
1883 221
2003 691
2005 693
2009 648

Etymologia lokalnych nazw[edytuj]

  • Kosów - nazwa miejscowości pochodzi od nazwiska rodu Kossowskich; pierwotnie był to Kossów.
  • Koreja - dzielnica Kosowa; nazwa pochodzi od sąsiedzkich porachunków mających miejsce w tej części Kosowa w latach 50. XX wieku. Ze względu na skojarzenia z toczącą się wówczas wojną domową na Półwyspie Koreańskim mieszkańcy zaczęli złośliwie używać nazwy "Koreja". Nazwa się przyjęła i jest stosowana do dzisiaj.
  • Batorówka - dzielnica Kosowa położona niedaleko Jarost; etymologia nazwy niestety nie została wyjaśniona. Mówi się jednak, że nazwę tę wzięto od nazwy szabli batorówka. Obecnie istnieje jako ul. Batorówka.

Pomniki[edytuj]

Kamień upamiętniający śmierć Stefana Karaszewskiego - bohatera wojny obronnej 1939 r.

Przypisy

  1. [ S. Zajączkowski, S. M. Zajączkowski, Materiały do słownika geograficzno-historycznego dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej do 1400 r., Część I, Łódź 1966, s. 141, K. Rymut (red.) Nazwy miejscowe Polski, Tom V, Kraków 2003]
  2. [S. Kozierowski, Badania nazw topograficznych na obszarze dawnej wschodniej wielkopolski, Poznań 1926, s. 195]
  3. [F. Papée, Jan Olbracht, Kraków 2006, s. 145]
  4. [A. Gajda, Z dziejów Moszczenicy, Moszczenica 2004, s. 7 – 8]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Kosów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV z 1883 r.

OSP KosówOchotnicza Straż Pożarna w Kosowie

Zobacz też[edytuj]