Kosmodrom Wostocznyj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kosmodrom Wostocznyj
Ilustracja
Start rakiety Sojuz 2.1a, 28 kwietnia 2016
Status aktywny
Położenie i warunki
Państwo  Rosja
Obwód  amurski
Miejscowość Ciołkowski
Historia
Data otwarcia 2018 (planowane ukończenie)
Data pierwszego startu 28 kwietnia 2016
Położenie na mapie obwodu amurskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu amurskiego
Kosmodrom Wostocznyj
Kosmodrom Wostocznyj
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Kosmodrom Wostocznyj
Kosmodrom Wostocznyj
Ziemia51°48′56″N 128°17′41″E/51,815556 128,294722

Kosmodrom Wostocznyj (ros. Космодром Восточный, „Kosmodrom Wschodni”) – najnowszy rosyjski kosmodrom, który będzie służył do wysyłania na orbitę ładunków komercyjnych oraz statków załogowych. Powstaje na wschodzie Rosji, w obwodzie amurskim, w pobliżu miast Ciołkowski (d. Uglegorsk) i Swobodny. Rosja chce się w ten sposób uniezależnić od Kosmodromu Bajkonur, który po rozpadzie ZSRR znalazł się na terenie innego państwa – Kazachstanu.

Wostocznyj był od samego początku budowany jako obiekt cywilny. Odróżnia go od obiektów takich jak Bajkonur czy Plesieck, które to kosmodromy konstruowano pierwotnie jako obiekty wojskowe[1].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Budowę rozpoczęto w 2010 r., a jej koszt przewidziano na ok. 13,5 mld USD[2]. Kosmodrom ma docelowo zatrudniać 20–25 tys. osób i zajmować teren około 550 km2. Pierwszy start rakiety Sojuz 2.1a nastąpił w kwietniu 2016 r[3]. Start pierwszej załogowej misji orbitalnej ma nastąpić ok. 2024 r. (pierwotnie ok. 2018 r.). Budowa napotykała jednak na duże opóźnienia, czego jednym z powodów jest gigantyczna korupcja[4].

Wostocznyj ma być wykorzystywany przede wszystkim do wystrzeliwania nowych rakiet nośnych Angara, w tym wersji przeznaczonych dla statków załogowych. Także będą z niego startowały nowsze wersje rakiet Sojuz. Będzie na nim znajdowało się siedem wyrzutni, m.in.:

  • LD1 - dla rakiet Sojuz 2, począwszy od 2016 r.,
  • PU1 – dla rakiet Angara-1.2/A3/A5, od 2021 r.[5],
  • PU2 - dla rakiet Angara-A5V/A7, od 2022 r.[6].

Starty[edytuj | edytuj kod]

  • Pierwszy start z kosmodromu Wostocznyj odbył się 28 kwietnia 2016 roku. Rakieta Sojuz 2.1a/Wołga wyniosła na orbitę satelity Michajło Łomonosow, przeznaczonego do badań promieniowania kosmicznego oraz Aist-2 i SamSat-218/D. Ze względu na usterkę systemu kontroli lotu start był opóźniony o dobę. Był to jedyny start zaplanowany na 2016 rok[7][8].
  • W listopadzie 2017 odbył się jeden i nieudany start rakiety Sojuz 2.1/Fregat-M, z satelitą Meteor-M. Przyczyną katastrofy było uruchomienie członu Fregat w niewłaściwym miejscu, który zdeorbitował cały ładunek.
  • Kolejny lot odbył się w lutym 2018 rakiety Sojuz 2.1/Fregat wyniosła 2 satelity Kanopus.
  • Czwarty lot rakiety Sojuz 2.1a odbył się 27 grudnia 2018 o godzinie 03:07 czasu polskiego. Głównym ładunkiem były dwa satelity obserwacji Ziemi Kanopus-B noszące numery 5 i 6 oraz 26 mniejszych satelitów. Rakieta wyposażona była w górny stopień "Fregat", który umożliwił rozmieszczenie transportowanych satelitów na odpowiednich niskich orbitach okołoziemskich. Misja zakończyła się powodzeniem. "Fregat" odpalał swój system napędowy aż siedem razy. Ostatnie z tych uruchomień miało na celu wprowadzenie niepotrzebnego już stopnia na trajektorię umożliwiającą jego rychłą deorbitację. Dane teledetekcyjne pozyskiwane z Kanopus-B służą m.in. do monitorowania katastrof i kataklizmów, przyglądaniu się aktywności rolniczej oraz racjonalnemu gospodarowaniu zasobami naturalnymi. Przy okazji Sojuz dostarczył w kosmos 26 mniejszych satelitów dla takich krajów jak USA, Japonia, Niemcy i Hiszpania. Wśród tych urządzeń znalazły się głównie satelity obserwacyjne i służące do identyfikacji statków na morzu. Część z nich należy do firm Planet oraz Spire Global.[9]
  • W roku 2019 (wiosną lub latem) planowany jest tylko jeden start rakiety Sojuz 2.1b.[10]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. https://www.space24.pl/tylko-jeden-start-z-kosmodromu-wostocznyj-w-2019-roku (dostęp 29.12.2018)
  2. Russia to spend $13.5 bln on new space center in Far East (ros.). Sputnik, 2009-10-15. [dostęp 2015-10-10].
  3. Pierwsza rakieta na Wostocznym. [dostęp 2016-04-23].
  4. Krzysztof Kanawka: Rakieta Sojuz-2 nie pasuje do swojego budynku (pol.). Kosmonauta.net, 2015-10-09. [dostęp 2015-10-10].
  5. Anatoly Zak: Angara to move to Vostochny (ang.). RussianSpaceWeb. [dostęp 2015-10-10].
  6. Наталия Ячменникова: Роскосмос: Проект "Ангара" развивается в трех направлениях (ros.). Российская газета, 2015-03-24. [dostęp 2015-10-10].
  7. Hubert Bartkowiak: Pajechali – pierwszy start z Wostocznego. Kosmonauta.net, 2016-04-28. [dostęp 2016-04-28].
  8. First rocket launch from Russia's Vostochny after delay (ang.). Phys.org, 2016-04-28. [dostęp 2016-04-28].
  9. Udany start rakiety Sojuz z kosmodromu Wostocznyj - Space24, www.space24.pl [dostęp 2018-12-31].
  10. Tylko jeden start z kosmodromu Wostocznyj w 2019 roku - Space24, www.space24.pl [dostęp 2018-12-31] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]