Koszt alternatywny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Koszt alternatywny (również koszt utraconych możliwości lub koszt utraconych korzyści) – stanowi on miarę wartości utraconych korzyści w związku z niewykorzystaniem w najlepszy sposób dostępnych zasobów. Inaczej mówiąc, koszt alternatywny jest to wartość najlepszej z możliwych korzyści, utraconej w wyniku dokonanego wyboru.

Koszt alternatywny jest kluczowym pojęciem w ekonomii i został opisany jako wyrażenie „podstawowej zależności między niedoborem a wyborem”[1]. Pojęcie kosztu alternatywnego odgrywa kluczową rolę w próbach zapewnienia efektywnego wykorzystania ograniczonych zasobów[2].

Koszty alternatywne nie ograniczają się do kosztów pieniężnych lub finansowych: rzeczywisty koszt utraconej produkcji, straconego czasu, przyjemności lub innych korzyści zapewniających użyteczność należy również uznać za koszt alternatywny. Koszt alternatywny produktu lub usługi to przychód, który można uzyskać dzięki jego alternatywnemu wykorzystaniu. Innymi słowy, koszt alternatywny to koszt kolejnej najlepszej alternatywy produktu lub usługi.

Koszt alternatywny jest podstawą myślenia ekonomicznego. Jeżeli alternatywne rozwiązanie dałoby lepsze efekty niż realizowany wariant (koszt alternatywny przewyższa korzyści uzyskane z realizacji przyjętego wariantu), to oznacza, że podjęta decyzja jest nieracjonalna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Termin ten został po raz pierwszy użyty w 1894 r. Przez Davida L. Greena w artykule w „Quarterly Journal of Economics” zatytułowanym „Koszt bólu i koszt możliwości[3]. Zagadnienie było opisywane przez wcześniejszych pisarzy, w tym Benjamina Franklina i Frédérica Bastiata. Franklin fraza „Czas to pieniądz”, a jego uzasadnienie dotyczące kosztów alternatywnych zostało przedstawione w jego „Poradzie dla młodego kupca” (1748): „Pamiętaj, że czas to pieniądz. Ten, który swoją pracą może zarobić Dziesięć Szylingów dziennie, i idzie za granicą lub siedzi bezczynnie przez połowę tego Dnia, który wydaje Sixpence podczas dywersji lub bezczynności, nie powinien liczyć się z tym, że to jedyna okazja; naprawdę spędził, a raczej wyrzucił Pięć Szylingów poza tym.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. James M. Buchanan, The New Palgrave Dictionary of Economics, 2017.
  2. Economics A–Z. The Economist.
  3. David L. Green, The Quarterly Journal of Economics.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]