Koty (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Koty w innych znaczeniach tego słowa.
Koty
Herb
Herb Kotów
Fragment zabudowy w centrum wsi
Fragment zabudowy w centrum wsi
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina Tworóg
Sołectwo Koty
Liczba ludności (31.12.2014) 843[1]
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 42-690[2]
Tablice rejestracyjne STA
SIMC 0223303
Położenie na mapie gminy Tworóg
Mapa lokalizacyjna gminy Tworóg
Koty
Koty
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Koty
Koty
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Koty
Koty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koty
Koty
Ziemia50°33′04″N 18°42′04″E/50,551111 18,701111

Koty (dawniej także Kot, niem. Kotten, Kottenlust[3]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Koty, otoczone wokół lasem sosnowym, położone są w pobliżu drogi krajowej nr 11, przy drodze powiatowej z Tworoga do Krupskiego Młyna. Przez miejscowość przepływa rzeka Stoła, do której wpływają tutaj Bielawa, Blaszynówka oraz Dębnica.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości wywodzi się od nazwiska kuźnika Kota, który miał tu przy rzece Stole prowadzić swój zakład kuźniczy. Walenty Roździeński w swoim poemacie Officina ferraria z początku XVII w. pisze „Kotowska kuźnica” oraz „u Kota”[4].

Pierwotna polska nazwa miejscowości brzmiała Kot, z czasem przekształciła się w Koty. W czasach pruskich miejscowość nazywała się Kotten, a od końca XIX w., po połączeniu z sąsiednią wsią Wesoła, Kottenlust[3].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Koty[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0223310 Wesoła część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Koty wyrosły jako osada przy kuźnicy żelaza funkcjonującej tutaj już w 1530 r[7]. Stanowiły część dóbr tworoskich od czasu utworzenia tychże w 1660 r. i pozostawały prywatną własnością panów Tworoga do 1945 r. Miejscowy zakład hutniczy w różnej formie funkcjonował tutaj do połowy XIX w.

Na początku Koty leżały w granicach księstwa opolsko-raciborskiego, będącego częścią Monarchii Habsburgów. Od 1742 r. przynależały do Królestwa Prus, a od 1918 r. do Rzeszy Niemieckiej. Mimo że podczas plebiscytu górnośląskiego zdecydowana większość mieszkańców wsi głosowała za przyłączeniem do Polski, Koty znalazły się w granicach ówczesnego państwa polskiego dopiero po II wojnie światowej.

Parafię Koty z kaplicami filialnymi w Tworogu i Potępie ustanowiono w 1687 r. staraniem hrabiego Jana Franciszka Verdugo, owcześnego właściciela dóbr tworoskich[7]. Istniejący wtedy drewniany kościół był do tamtej pory filią parafii wielowiejskiej. Stojący tu obecnie i wpisany do rejestru zabytków murowany kościół wzniesiono w stylu barokowym w latach 1714–1715, a jego fundatorami byli Jan Leopold oraz Zygfryd Verdugo, synowie hrabiego Jana Franciszka. Krótko potem to Koty stały się filią parafii w Tworogu, by ponownie stać się samodzielną parafią w XX w.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny serwis Urzędu Gminy Tworóg – ludność.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. a b Schlesien: Kreis Tost-Gleiwitz: Ortsliste.
  4. Walenty Roździeński: Officina ferraria, abo huta y warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  6. GUS. Rejestr TERYT.
  7. a b Johannes Chrząszcz: Geschichte der Städte Peiskretscham und Tost sowie des Toster Kreises in Ober-Schlesien, Peiskretscham 1900, s 269.