Koty (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koty
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina Tworóg
Sołectwo Koty
Liczba ludności (2008) 853
Strefa numeracyjna (+48) 032
Tablice rejestracyjne STA
SIMC 0223303
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Koty
Koty
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Koty
Koty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koty
Koty
Ziemia50°33′04″N 18°42′04″E/50,551111 18,701111

Koty (dawniej także Kot, niem. Kotten, Kottenlust[1]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Położenie[edytuj]

Koty, otoczone wokół lasem sosnowym, położone są w pobliżu drogi krajowej nr 11, przy drodze powiatowej z Tworoga do Krupskiego Młyna. Przez miejscowość przepływa rzeka Stoła, do której wpływają tutaj Bielawa, Blaszynówka oraz Dębnica.

Nazwa[edytuj]

Nazwa miejscowości wywodzi się od nazwiska kuźnika Kota, który miał tu przy rzece Stole prowadzić swój zakład kuźniczy. Walenty Roździeński w swoim poemacie Officina ferraria z początku XVII w. pisze "Kotowska kuźnica" oraz "u Kota".

Pierwotna polska nazwa miejscowości brzmiała Kot, z czasem przekształciła się w Koty. W czasach pruskich miejscowość nazywała się Kotten, a od końca XIX w., po połączeniu z sąsiednią wsią Wesoła, Kottenlust[1].

Historia[edytuj]

Koty wyrosły jako osada przy kuźnicy żelaza funkcjonującej tutaj już w 1530 r[2]. Stanowiły część dóbr tworoskich od czasu utworzenia tychże w 1660 r. i pozostawały prywatną własnością panów Tworoga do 1945 r. Miejscowy zakład hutniczy w różnej formie funkcjonował tutaj do połowy XIX w.

Na początku Koty leżały w granicach księstwa opolsko-raciborskiego, będącego częścią Monarchii Habsburgów. Od 1742 r. przynależały do Królestwa Prus, a od 1918 r. do Rzeszy Niemieckiej. Mimo, że podczas plebiscytu górnośląskiego zdecydowana większość mieszkańców wsi głosowała za przyłączeniem do Polski, Koty znalazły się w granicach ówczesnego państwa polskiego dopiero po II wojnie światowej.

Parafię Koty z kaplicami filialnymi w Tworogu i Potępie ustanowiono w 1687 r. staraniem hrabiego Jana Franciszka Verdugo, owcześnego właściciela dóbr tworoskich[2]. Istniejący wtedy drewniany kościół był do tamtej pory filią parafii wielowiejskiej. Stojący tu obecnie i wpisany do rejestru zabytków murowany kościół wzniesiono w stylu barokowym w latach 1714-1715, a jego fundatorami byli Jan Leopold oraz Zygfryd Verdugo, synowie hrabiego Jana Franciszka. Krótko potem to Koty stały się filią parafii w Tworogu, by ponownie stać się samodzielną parafią w XX w.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Schlesien: Kreis Tost-Gleiwitz: Ortsliste
  2. a b Johannes Chrząszcz: Geschichte der Städte Peiskretscham und Tost sowie des Toster Kreises in Ober-Schlesien, Peiskretscham 1900, s 269.