Kowale (Wrocław)
| Osiedle | |
 Stacja kolejowa Wrocław Kowale | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Aglomeracja | |
| Miasto | |
| W granicach Wrocławia |
1928 |
| Data założenia |
1991 |
| Populacja (31.12.2024) • liczba ludności |
|
| SIMC |
0986780 |
Położenie na mapie
| |
| 51°08′08″N 17°05′04″E/51,135556 17,084444[2] | |
Kowale – osiedle we Wrocławiu, w jego północno-wschodniej części, na obszarze dawnej dzielnicy Psie Pole. Graniczy ze Swojczycami (na południowym wschodzie), Zalesiem i Zaciszem (na południu), Sołtysowicami (na północnym zachodzie) i osiedlem Psie Pole (na północy).
Nazwa
edytujNazwa miejscowości wywodzi się od polskiego terminu oznaczającego zawód kowala[3]. Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako pierwotną, zanotowaną nazwę miejscowości polską formę Kowalowice podając jej znaczenie "Schmiededorf" czyli "Wieś kowali"[3].
Jest to jedna z najstarszych wsi w okolicy. Została wymieniona w staropolskiej, zlatynizowanej formie Kovalovo w łacińskim dokumencie wydanym 10 sierpnia 1201 roku przez kancelarię papieża Innocentego III wydanym w Segni wśród innych posiadłości klasztoru św. Wincentego[4]. Kolejno używano nazw:
- 1204 i 1272 r. – Chowalowo
- 1294 r. – Koval
- 1309 r. – Cowall
- 1353 r. – Kobal
- 1425 r. – Cobal
- 1516 r. – Cawallen
- 1540 r. – Cowale
- 1666 r. – Kowallen
- 1743 r. – Cawalln
- 1845 r. – Kawallen
- 1928 r. – Cawallen
Historia
edytujPołożone pomiędzy rzeką Widawą a odrzańskim sztucznym (przekopanym w latach 1912–17) Kanałem Żeglugowym. Wieś w 1922 r. otrzymała połączenie kolejowe a w 1928 r. została włączona w granice miasta wraz z sąsiadującymi osiedlami. Zabudowa mocno zróżnicowana pod względem architektury, w większości jednorodzinna, częściowo wiejsko-podmiejska zabudowa budynków dwu- lub kilkurodzinnych.
Po wojnie w części Kowal pojawiła się zabudowa willowa. Osiedle zamieszkuje około 2,2 tys. mieszkańców.
Głównymi ulicami osiedla są: wytyczona w 1929 po przyłączeniu Kowal do Wrocławia ulica Kowalska, łącząca Sołtysowice ze Swojczycami, oraz ulice Krzywoustego, Brücknera i Kwidzyńska. W zachodniej części znajdują się liczne bloki i kamienice, liczne z nich powstały pod koniec lat 90., lub są dopiero budowane (np. bloki przy Boya-Żeleńskiego i Krzywoustego). W części środkowej są duże połacie ogródków działkowych. Część wschodnia to liczne domy jednorodzinne oraz zakłady przemysłowe (m.in. nad Kanałem Żeglugowym znajdują się tereny przemysłowe, w tym firm "Viscoplast", "Polifarb", "Police", Wrocławskiej Stoczni Rzecznej). Również we wschodniej części Kowal mieści się także stacja kolejowa Wrocław-Kowale. Przez pewien czas tuż po wojnie osiedle Kowale nosiło nazwę Mirowiec, obecnie jednak mianem Mirowiec określa się część Kowal, położoną w kwartale ulic Brücknera, Olsztyńskiej, Kowalskiej i Krzywoustego (w pobliżu stacji kolejowej Wrocław-Sołtysowice i Centrum Handlowego "Korona").
Zobacz też
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ Liczba mieszkańców zameldowanych na pobyt stały i czasowy (stan na 31.12.2024)
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 27 maja 2025, identyfikator PRNG: 59902.
- ↑ a b Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 11, OCLC 456751858 (niem.).
- ↑ Grünhagen 1866 ↓, s. 58.
Bibliografia
edytuj- Colmar Grünhagen, Regesten zur Schlesischen Geschichte, Breslau: Josef Max & KOMP., 1866 (niem.).
Linki zewnętrzne
edytuj- Kowale na zdjęciach archiwalnych i współczesnych
- załącznik do uchwały Rady Miejskiej Wrocławia nr XXXI/2280/04 z 9.12.2004 w sprawie podziału miasta na osiedla w rozumieniu ewidencyjno-wyborczym; osiedle Kowale str. 41
