Kowalik skalny
| Sitta neumayer[1] | |||
| Michahelles, 1830 | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
kowalik skalny | ||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
 | |||
Kowalik skalny[3] (Sitta neumayer) – gatunek małego ptaka z rodziny kowalików (Sittidae). Występuje w południowej i południowo-wschodniej Europie oraz zachodniej Azji. Jest ruchliwy. Żyje na nasłonecznionych zboczach skalnych zwykle do kilometra n.p.m.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Blisko spokrewniony z kowalikiem dużym (S. tephronota)[4]. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) uznaje obecnie jedynie trzy podgatunki S. neumayer[5]:
- S. neumayer neumayer Michahelles, 1830 – kowalik skalny[3] – południowo-wschodnia Europa i Turcja do Kaukazu, północny Iran, północny Irak, zachodnia Syria i północny Izrael.
- S. neumayer tschitscherini Zarudny, 1904 – kowalik ołowiany[3] – góry Zagros w zachodnim Iranie i wschodnim Iraku.
- S. neumayer plumbea Koelz, 1950 – południowo-środkowy Iran.
Autorzy Handbook of the Birds of the World oprócz wyżej wymienionych wyróżniają jeszcze trzy podgatunki: S. n. syriaca Temminck, 1835, S. n. rupicola Blanford, 1873 oraz S. n. zarudnyi Buturlin, 1907[4][6][7], uznane przez IOC za synonimy podgatunku nominatywnego[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Podobny do kowalika zwyczajnego, ale jaśniejszy.
Długość ciała 13–13,5 cm; masa ciała 24–37,6 g[4].
Status zagrożenia
[edytuj | edytuj kod]IUCN uznaje kowalika skalnego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji szacuje się na 2,5–13 milionów dorosłych osobników. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Sitta neumayer, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Sitta neumayer, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2025-2 [dostęp 2026-03-13] (ang.).
- 1 2 3 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Sittidae Lesson, 1828 - kowaliki - Nuthatches (wersja: 2024-06-23). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-03-13].
- 1 2 3 Harrap, S.: Western Rock Nuthatch (Sitta neumayer). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, 2008. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-14)].
- 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online] [dostęp 2026-03-13] (ang.).
- ↑ Western Rock Nuthatch (Sitta neumayer). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-23)]. (ang.).
- ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-03-13].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Paul Sterry, Andrew Cleve, Andy Clements, Peter Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik. Warszawa: Świat Książki, 2007. ISBN 978-83-247-0818-5.
- John Gooders: Ptaki Polski i Europy: Wydanie pierwsze. Warszawa: 2003. ISBN 83-89181-51-7.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).