Kowari pustynny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kowari pustynny
Dasyuroides byrnei[1]
Spencer, 1896[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd torbacze
Rząd niełazokształtne
Rodzina niełazowate
Podrodzina niełazy
Plemię niełazy
Rodzaj Dasyuroides
Spencer, 1896[3]
Gatunek kowari pustynny
Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kowari pustynny[6], kowari[7] (Dasyuroides byrnei) – gatunek ssaka z podrodziny niełazów (Dasyurinae) w rodzinie niełazowatych (Dasyuridae).

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

W polskiej literaturze zoologicznej gatunek Dasyuroides byrnei był oznaczany nazwą „kowari”[7]. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi nadano nazwę „kowari pustynny”, rezerwując nazwę „kowari” dla rodzaju tych torbaczy[6].

Etymologia nazw naukowych[edytuj | edytuj kod]

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten jest jedynym przedstawicielem rodzaju kowari[6] (Dasyuroides)[10][11].

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Południowo-zachodni Queensland i północno-wschodnia Australia Południowa. Zamieszkuje suche obszary ubogie w roślinność.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) samic 13,5–16 cm, samców 14–18 cm, długość ogona samic i samców 11–16 cm; masa ciała samic 70–140 g, samców 85–175 g[10]. Wierzch ciała jest szarawy do brązowego, spód nieco jaśniejszy. Długi ogon na końcu z gęstą szczotką czarnych włosów. Głowa o dużych uszach i oczach. Tylne łapy mają tylko cztery palce[12].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Kowari są aktywne nocą i unikają dziennego światła, chroniąc się w wykopanych przez siebie norach lub wykorzystując schronienia innych zwierząt, np. wielkoucha króliczego. Przebywa w grupach rodzinnych które zamieszkują znakowane zapachowo rewiry. Kowari poluje na owady, płazy, małe gady, ptaki i ssaki[13]. Nie gardzi również znalezioną padliną.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Okres godowy i rozrodczy trwa od maja do grudnia. Ciąża u samic trwa 30-35 dni. Po tym okresie na świat przychodzi 6-7 młodych. Jeśli urodzi się więcej niż sześć młodych nie wszystkie mogą przeżyć, gdyż samica posiada tylko trzy pary sutek. Młode w torbie przez 56 dni są sztywno przytwierdzone do sutek, po 75 dniach otwierają oczy. Zaczynają opuszczać torbę i przyjmować stały pokarm po około 95 dniach. Młode przejawiają wówczas zachowania społeczne. Dojrzałość płciową osiągają w 11 miesiącu życia[14].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Na kowari polują najprawdopodobniej koty i lisy[12].

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii narażony na wyginięcie VU[5]. Intensywny wypas zwierząt gospodarskich spowodował spadek bezkręgowców i małych kręgoowców na które polowały kowari. Ssaki te giną też na drogach pod kołami samochodów[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dasyuroides byrnei, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Spencer 1896 ↓, s. 6.
  3. Spencer 1896 ↓, s. 5.
  4. O. Thomas. New mammals from the Australian region. „The Annals and Magazine of Natural History”. Seventh series. 17, s. 330, 1906 (ang.). 
  5. a b M. McKnight, P. Canty, R. Brandle, A. Robinson & M. Watson 2019, Dasyuroides byrnei, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020 [online], wersja 2020-2 [dostęp 2020-07-24] (ang.).
  6. a b c W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 7. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  7. a b Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 72. ISBN 83-01-14344-4.
  8. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 218, 1904 (ang.). 
  9. Spencer 1896 ↓, s. 7.
  10. a b A. Baker: Family Dasyuridae (Carnivorous Marsupials). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 290–291. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  11. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Dasyuroides. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-07-24].
  12. a b c Ch. Pavey: Kowari Dasyuroides byrnei (ang.). Northern Territory Government. [dostęp 1 stycznia 2009].
  13. B. Neberle: Kowari (Dasyuroides byrnei) EEP (ang.). Mammal Behaviour & Ecology Study Group. [dostęp 1 stycznia 2009].
  14. K. Meißner, dr. U. Gansloßer. Development of young in the kowari Dasyuroides byrnei spencer, 1896. „Zoo Biology”. 4, s. 351-359, 2005. Wiley-Liss, Inc., A Wiley Company. DOI: 10.1002/zoo.1430040405. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]