Kozów (województwo lubuskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°51′35″N 14°44′30″E
- błąd 38 m
WD 51°55'N, 14°41'E
- błąd 20090 m
Odległość 1293 m
Kozów
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Gubin
Liczba ludności (2013) 104[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 66-620
Tablice rejestracyjne FKR
SIMC 0909390
Położenie na mapie gminy wiejskiej Gubin
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Gubin
Kozów
Kozów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kozów
Kozów
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Kozów
Kozów
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Kozów
Kozów
Ziemia51°51′35″N 14°44′30″E/51,859722 14,741667

Kozów – (niem. Kaaso[2], łuż. Kazow)[3] wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wieś położona jest na terenie zasiedlenia związanego z X-XII w. grodem w Niemczy Łużyckiej (Polanowice)[4]. W dokumencie z 1000 roku wymieniono wsie związane z Niemczą Łużycką: Biecz, Chociejów, Drzeniów, Bieżyce, Późna. Udokumentowanych jest w XII stuleciu 13 dalszych miejscowości m.in. Kozów[4]. W 1449 roku nazwa wsi brzmiała Kaso, a trzy lata później Kasaw[2]. Kozów mógł należeć do v. Maxenów lub do miasta Gubina (1602 rok). Dobra od miasta odkupiła rodzina von Reiche, a w drugiej połowie XVII w. stał się własnością rodziny von Würksche[4]. W 1764 roku miejscowość stała się własnością rodziny von Seydel[2]. Pierwotnie do wsi należał majątek. Nadmieniono, że w 1864 roku był tutaj młyn wodny. W 1928 roku połączono wieś z sąsiednią gminą (niem. Jetzschko)[5].

Na uwagę zasługuje znalezienie złotego skarbu w październiku 1882 roku na polach między Kozowem a Witaszkowem. Skarb ważył 4,5 kg i składał się z ryby o długości 42 cm z wypukłymi do 5 mm figurkami oraz pochwy i rękojeści miecza wraz z pierścieniami i klejnotami[4]. W 1946 roku w Kozowie było 26 gospodarstw, a w 1952 roku wieś zamieszkiwało 13 osób[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[6]:

  • zespół dworski, z końca XVIII wieku, z połowy XIX wieku:
    • czworak
    • stajnia
    • stodoła
    • dwór z XVIII wieku. W zachodniej części wsi znajduje się zespół dworski. Składa się z dworu i budynków gospodarczych. Dwór zbudowano we wschodniej pierzei podwórza. Dwie stodoły[7], murowana stajnia i budynek gospodarczo–mieszkalny[8] zbudowano w południowej i zachodniej części podwórza. Budynki te podobnie jak dwór zostały wzniesione pod koniec XVIII i na początku XIX wieku. Dwór był pierwszą siedzibą szlachecką, jaką wzniesiono w Kozowie i prawdopodobnie został zbudowany z inicjatywy rodziny von Seydel. W drugiej połowie stulecia został przeprowadzony remont obiektu, podczas którego zapewne podwyższono ryzalit i usunięto część detalu architektonicznego[2]. Dwór to podpiwniczony budynek z trzykondygnacyjnym ryzalitem zbudowany na planie prostokąta. Posiada dach mansardowy z naczółkami. Wejście główne umieszczono w przyziemiu ryzalitu[9]. W latach 1973–1976 miał miejsce gruntowny remont budynku przez zarządzający dawnym folwarkiem Kombinat Gospodarstw Rolnych w Grabicach, podczas, którego podzielono go na mieszkania niszcząc przy tym wszystkie elementy wystroju. Do dziś budynek pełni funkcję mieszkalną[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozmieszczenie ludności w gminie według miejscowości. Gmina Gubin. [dostęp 2015-11-16].
  2. a b c d Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 240.
  3. Rudolf Lehmann: Historisches Ortslexikon für die Niederlausitz Band 2. Die Kreis Cottbus, Spremberg, Guben und Sorau. 2011. ISBN 978-3-941919-90-7.
  4. a b c d e Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 264
  5. Gubińskie Towarzystwo Kultury - Zeszyty Gubińskie nr 5 s. 25
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 13. [dostęp 24.1.13].
  7. Jedna szachulcowa, a druga murowana
  8. Budynek nakryto dachem naczółkowym
  9. Na ryzalicie zachowała się dekoracja w postaci gzymsów i podziału ramowego
  10. Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 241.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wydawnictwo Gubińskiego Towarzystwa Kultury 1999 r. - Zeszyty Gubińskie nr 5 s.25
  • Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 264-267. ISBN 978-83-88059-54-4.
  • Garbacz Krzysztof: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 240-241. ISBN 978-83-919914-8-2.