Kozłowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kozłowice
Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Kozłowicach
Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Kozłowicach
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat oleski
Gmina Gorzów Śląski
Strefa numeracyjna 34
Kod pocztowy 46-310[1]
Tablice rejestracyjne OOL
SIMC 0131943
Położenie na mapie gminy Gorzów Śląski
Mapa lokalizacyjna gminy Gorzów Śląski
Kozłowice
Kozłowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kozłowice
Kozłowice
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Kozłowice
Kozłowice
Położenie na mapie powiatu oleskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu oleskiego
Kozłowice
Kozłowice
Ziemia50°58′41″N 18°22′46″E/50,978056 18,379444

Kozłowice[2] (niem. Koselwitz[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Gorzów Śląski. Z Kozłowicami związane są trzy przysiółki: Czerwone Osiedle, Dęby i Siwe Osiedle. W Czerwonym Osiedlu znajduje się kopalnia iłów dolnojurajskich, na bazie której działa cegielnia.

W latach 1945–1954 miejscowość była siedzibą gminy Kozłowice. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa częstochowskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pochodzi od polskiej nazwy zwierzącia domowego kozła. Do grupy śląskich miejscowości, których nazwy wywodziły się od tego słowa - "von koza = Ziege und koziel = Ziegenbock" zaliczał ją niemiecki geograf oraz językoznawca Heinrich Adamy[4]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia nazwę miejscowości w polskiej formie "Kosłowice" podając jej znaczenie "Bocksdorf" - "Wieś kozła"[4]. Niemcy fonetycznie zgermanizowali nazwę miejscowości na Koselwitz[4] w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie.

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej staropolskiej formie Coslawicz[5][6]. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Kozlowice oraz nazwą zgermanizowaną Koselwitz[7]. Spis wymienia również przysiółki wsi Goy oraz Kopaline[7].

Ze względu na polskie pochodzenie w akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych na Górnym Śląsku historyczną, zgermanizowaną nazwę Koselwitz nazistowska administracja III Rzeszy 29 lipca 1936 zastąpiła nową, całkowicie niemiecką nazwą "Josefshöhe"[3][3]. 15 marca 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Kozłowice[2].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Kozłowice[8][9]
SIMC Nazwa Rodzaj
0131950 Czerwone Osiedle przysiółek
0131966 Dęby przysiółek
0131972 Siwe Osiedle przysiółek

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 1925 r. w miejscowości mieszkało 481 osób, a w 1933 r. 447 osób[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do głosowania podczas plebiscytu uprawnione były w Kozłowicach 163 osoby, z czego 121, ok. 74,2%, stanowili mieszkańcy (w tym 120, ok. 73,6% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 163 głosy (100% uprawnionych), w tym 163 (100%) ważne; za Niemcami głosowało 149 osób (ok. 91,4%), a za Polską 14 osób (ok. 8,6%)[10].

1 kwietnia 1939 r. Kozłowice włączono do Pawłowice[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[11]:

inne:

  • pałac.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1947 r. nr 37, poz. 297).
  3. a b c d e Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Oberschlesien, Kreis Rosenberg (niem.). 2006. [dostęp 2012-08-24].
  4. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 58.
  5. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  6. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  7. a b Johann Knie 1830 ↓, s. 359.
  8. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  9. GUS. Rejestr TERYT
  10. Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in Karlsruhe (niem.). [dostęp 2012-08-24].
  11. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 82. [dostęp 30.12.2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schliesen.... Breslau: Barth und Comp., 1830.