Koziegłowy (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Koziegłowy
Rynek w Koziegłowach
Rynek w Koziegłowach
Herb
Herb Koziegłów
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat myszkowski
Gmina Koziegłowy
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1472-1870, ponownie 1950
Burmistrz Jacek Ślęczka
Powierzchnia 26,71[1] km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

2481[1]
93 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 34
Kod pocztowy 42-350
Tablice rejestracyjne SMY
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Koziegłowy
Koziegłowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koziegłowy
Koziegłowy
Ziemia 50°35′59,89″N 19°09′46,50″E/50,599969 19,162917
TERC
(TERYT)
2243109024
Urząd miejski
pl. Moniuszki 14
42-350 Koziegłowy
Strona internetowa

Koziegłowymiasto w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Koziegłowy.

Miasto biskupstwa krakowskiego w Księstwie Siewierskim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku[2].

Demografia[edytuj]

Piramida wieku mieszkańców Koziegłów w 2014 r.[3]:
Piramida wieku Kozieglowy.png

Nazwa[edytuj]

Nazwę miejscowości w zlatynizowanych formach Kozyeglowy oraz Cozyeglowy wymienia w latach 1470-1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis.[4] Nazwa miejscowości należy do grupy nazw patronimicznych od której pochodzi nazwisko Jana Koziegłowskiego wymienianego przez Długosza jako właściciela miejscowości.

Historia[edytuj]

Symbol Koziegłów na miejskim rynku

Miasto zostało lokowane w średniowieczu na planie regularnym, a w jego pobliżu w XIV w. wybudowano murowany zamek. W ramach księstwa siewierskiego stanowiło do 1519 r. stolicę tzw. „baronatu koziegłowskiego” będącego w posiadaniu rodu Lisów (klucz koziegłowski). W 1519 r. rycerz Krystyn IV herbu Lis sprzedał miasto z zamkiem i okolicznymi dobrami biskupowi krakowskiemu – księciu siewierskiemu Janowi Konarskiemu. Od tego czasu miasto i zamek wchodziły w skład dóbr książęcych w ramach księstwa siewierskiego aż do XVIII w. W 1790 r. Księstwo Siewierskie zostało formalnie wcielone do Rzeczypospolitej. 27 kwietnia 1792 r. król Stanisław August Poniatowski wydał przywilej dla miasta potwierdzający wcześniejsze przywileje biskupów krakowskich.

W 1795 r. Koziegłowy znalazły się w zaborze pruskim. W 1807 r. weszły w skład Księstwa Warszawskiego. W 1870 r. zaborcze władze rosyjskie odebrały Koziegłowom prawa miejskie. W czasie I wojny światowej w latach 1914-1918 Koziegłowy były okupowane przez wojska pruskie, po czym weszły w skład odrodzonej II Rzeczypospolitej. Od września 1939 r. Koziegłowy znajdowały się pod okupacją niemiecką, w tym czasie w 1942 r. Niemcy wywieźli około 200 miejscowych Żydów do obozu w Auschwitz. 20 stycznia 1945 r. Koziegłowy zostały zajęte przez wojska sowieckie. W 1949 r. Koziegłowy odzyskały prawa miejskie. Do 1954 r. Koziegłowy były siedzibą dwóch gmin: Koziegłowy i gminy Rudnik Wielki.

Zabytki[edytuj]

Koziegłowy
Kościół św. Marii Magdaleny w Koziegłowach
Kościół św. Barbary
Rynek po rewitalizacji w 2010
  • Kościół św. Marii Magdaleny z gotyckim prezbiterium z XV wieku i barokową nawą z 1679 roku.
    • kaplica św. Stanisława (kaplica grobowa Kaweckich) ufundowana w XVII wieku przez starostę Stanisława Kaweckiego
    • rzeźby gotyckie Matki Boskiej i Jana Chrzciciela
    • obraz Matki Boskiej z 1694 r.
    • nagrobek starosty Aleksandra Denisa z 1616 r.
    • nagrobek starosty Stanisława Kaweckiego z 1673 r.
    • malowidła gotyckie z około 1470 roku
  • Kościół św. Ducha (szpitalny) z 2 poł. XVII w stylu barokowym, fundacji Kaweckich, nr rej.: 106/78 z 18.03.1960 oraz 420/60 z 18.03.1960
    • przytułek z 2 poł. XVII, XIX, nr rej.: 107/78 z 2.08.1972 oraz 1190/72 z 2.08.1972
  • Plebania z 1802 r., nr rej.: 1189/72 z 2.08.1972
  • Kamienica z 1 poł. XIX w., Rynek 4, nr rej.: 1192/72 z 2.08.1972
  • Kaplica mariawitów z początku XX wieku, należąca do parafii w Gniazdowie
  • Ruiny zamku – ziemne pozostałości po zamku rodu Lisów z XIV w.
  • Układ urbanistyczny w ramach historycznego założenia miejskiego, nr rej.: R/409/53 z 31.03.1953

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Na terenie Koziegłów działa jedna parafia rzymskokatolicka św. Marii Magdaleny oraz parafia Kościoła Starokatolickiego Mariawitów pw. św. Paschalisa (ul. Cegielniana 4).

Przemysł[edytuj]

  • przemysł spożywczy – przetwórnia ryb „Sona”,
  • produkcja wód gazowanych „Dar Natury”, „Jurajska” i „Dobrawa”
  • Duże skupisko firm produkujących choinki z tworzyw sztucznych.

Znani ludzie[edytuj]

Literatura[edytuj]

  • Józefa Wiśniewska, Dzieje miasta i gminy Koziegłowy, Katowice 1996.
  • Błażej Śliwiński, Dziedzice Koziegłów, [w:] Siewierz, Czeladź, Koziegłowy. Studia i materiały z dziejów Siewierza i Księstwa Siewierskiego, Katowice 1994, s. 259-277.
  • Leonard Jagoda, Gorycz wrześniowa. 4 dni od Kalet do Janowa, Koziegłowy, 2005.

Przypisy

  1. a b Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 3.10.2009].
  2. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.
  3. http://www.polskawliczbach.pl/Kozieglowy, w oparciu o dane GUS.
  4. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, str.191.

Linki zewnętrzne[edytuj]