Kráľova hoľa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kráľova hoľa
Szczyt Kráľovej hoľi
Szczyt Kráľovej hoľi
Państwo  Słowacja
Pasmo Tatry Niżne
Wysokość 1946,1 m n.p.m.
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Kráľova hoľa
Kráľova hoľa
Ziemia48°52′55″N 20°08′25″E/48,881944 20,140278
Przekaźnik telewizyjny na szczycie
Kráľova hoľa. Widok ze szczytu Šimonka
Kráľova hoľa. Widok z przełęczy Popová
Betonowy obelisk na szczycie

Kráľova hoľa (pol. „Królewska Hala”, węg. Király-hegy, niem. Königsberg, 1946 m) – szczyt w Tatrach Niżnych w Centralnych Karpatach Zachodnich na Słowacji. Obok tatrzańskiego Krywania druga narodowa góra Słowaków, uwieczniona w wielu legendach i opowieściach.

Położenie[edytuj]

Kráľova hoľa leży w głównym grzbiecie Niżnych Tatr. Jest pierwszym, licząc od wschodu, wybitnym halnym szczytem w tej grupie górskiej i jednocześnie najwyższym we wschodniej części tych gór, zwanej czasem na skutek tego Kráľovohoľskimi Tatrami.

Kráľova hoľa znajduje się na obszarze Parku Narodowego Niżne Tatry, którego granica biegnie południowymi stokami masywu na wysokości 1350-1400 m n.p.m.

Geologia – Morfologia[edytuj]

Prawie cały masyw Kráľovej hoľi zbudowany jest ze skał magmowych i metamorficznych. Obok granitów głównym budulcem są tu różne łupki krystaliczne. Na południowych stokach masywu występują mezozoiczne wapienie, sięgające tu z sąsiedniego Krasu Spisko-Gemerskiego.

Hydrologia[edytuj]

Szczyt Kráľovej hoľi jest zwornikiem kilku grzbietów wododziałowych, wyznaczających granice dorzeczy dużych rzek słowackich: Wagu, Hnilca, Hornadu i Hronu. Na północno-wschodnich stokach szczytu Kráľovej hoľi, na wysokości ok. 1770 m n.p.m., znajdują się źródła rzeki Hnilec. Na północnym zboczu szczytu, na wysokości ok. 1680 m, znajdują się źródła Czarnego Wagu, który po połączeniu z Białym Wagiem tworzy największą rzekę Słowacji – Wag. Na wschodnich stokach masywu, pod przełęczą Besník na wysokości 980 m, znajduje się źródło rzeki Hron, zaś na południowo-wschodnich zboczach Kráľovej hoľi, na wysokości ok. 1640 m, znajduje się wypływ jednego ze źródłowych toków Hronu – potoku Zubrovica.

Przyroda ożywiona[edytuj]

Stoki masywu po poziomicę 1500-1550 m n.p.m. pokrywają lasy reglowe, w których dominuje świerk pospolity. Towarzyszą mu jodła pospolita, modrzew, jawor, rzadko – buk. W rejonie Telgártu aż po 1100 m n.p.m. sięgają łąki kośne i pastwiska. W pasie powyżej 1100-1200 m n.p.m. świerk tworzy prawie jednolite drzewostany, w których przy górnej granicy lasu pojawiają się też jałowce, niskie jarzębiny i brzozy. Powyżej górnej granicy lasu na północnych stokach (miejscami aż po 1750 m) oraz w rejonie Kraľovej skaly (1690 m n.p.m.) rosną łany kosodrzewiny, wśród których pojawiają się zarośla borówki czarnej i borówki brusznicy. Najwyższe tereny pokrywają stosunkowo ubogie w gatunki zbiorowiska łąk górskich.

Zagospodarowanie szczytu[edytuj]

Od 1960 r. charakterystyczną dominantą szczytu Kralovej Holi jest potężna bryła stacji przekaźnikowej TV z wysokim na 131 m, widocznym z bardzo daleka masztem nadajnika. W budynku znajdują się m.in. placówka słowackiego Pogotowia Górskiego. Do stacji, serpentynami z miejscowości Šumiac w dolinie Hronu, wiedzie wąska droga o długości 11,5 km – w górnej części, powyżej granicy lasu asfaltowa, w dolnej zaś szutrowa. Droga jest zamknięta dla ruchu publicznego z wyjątkiem rowerów. Szczyt wyznacza betonowy słup triangulacyjny, usytuowany na zachód od masztu nadajnika.

Turystyka[edytuj]

Kráľova hoľa jest jednym z najliczniej odwiedzanych szczytów Niżnych Tatr. Znany jest z doskonałej, dookolnej panoramy, obejmującej w promieniu do 50-60 km kilkanaście grup górskich w środkowej i wschodniej Słowacji. Biegnie przez niego znakowany czerwono główny, graniowy szlak Niżnych Tatr – Cesta hrdinov SNP. Na szczyt góry wiedzie ponadto kilka znakowanych szlaków turystycznych z okolicznych miejscowości.

Szlak czerwony odcinek: Telgárt – Kráľova hoľa – Stredná hoľaOrlováBartkováŽdiarske sedloAndrejcováPriehybkaVeľká VápenicaPriehybaKolesárovásedlo OravcováOravcováZadná hoľaRamžaJánov grúňBacúšske sedloSedlo za LenovouCzertowicaKumštové sedloKráličkaSchronisko Štefánika
Szlak zielony Telgárt – Kráľova skalaSnehová jama – Kráľova hoľa
Szlak zielony Liptovská Teplička – rozdroże Výpad – Veľký BrunovZatúrňa – Kráľova hoľa
Szlak niebieski Šumiac – Skalička – Predné sedlo – Kráľova hoľa
Szlak niebieski Spišské Bystré – Vinné – Lopušná– Vlčia chata – Smrečinské sedloTri kopceMartalužka

Bibliografia[edytuj]

  • Ján Lacika: Niżne Tatry. Bratislava: Dajama, 2001. ISBN 80-88975-33-6.
  • Linhart Kamil a kolektív: Nízke Tatry – východná časť. Turistický sprievodca ČSSR č. 11, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1982.
  • Nízke Tatry. Kráľova hoľa. Turistická mapa 1:50 000. Edícia turistických máp č. 123, wyd. VKÚ Harmanec 2002. ​ISBN 80-8042-315-6​.
  • Tablice informacyjne zamontowane na szczycie
Fragment panoramy widokowej ze szczytu Kráľova hoľa
Fragment panoramy widokowej ze szczytu Kráľova hoľa